UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

hagiografia

Chronologizacja

1873, I. Polkowski, "Żywot Mikołaja Kopernika", books.google.pl

Pochodzenie

internac.

ang. hagiography

fr. hagiographie

niem. Hagiografie, Hagiographie

gr. hágios 'święty' + gr. gráphein 'pisać'

1. dział piśmiennictwa

Definicja

lit. 
dział piśmiennictwa chrześcijańskiego obejmujący teksty opisujące życie i dokonania (prawdziwe lub legendarne) świętych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Cytaty

Jedyną stygmatyczką w dziejach polskiej hagiografii była średniowieczna wizjonerka i mistyczka Dorota z Mątowów, która ostatnie miesiące życia spędziła zamurowana w celi przy kwidzyńskiej katedrze.

źródło: NKJP: Wojciech Chudziński, Przemysław Nowakowski: Kręgi, cuda, kwanty, 2009

Do postaw propagowanych przez średniowieczną hagiografię zbliża go stałe umartwianie ciała, między innymi chodzenie boso po śniegu, unikanie łaźni.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Silva rerum historicarum, 2002

Całkiem inny świat prezentuje Złota legenda. W tym jedynym w swoim rodzaju arcydziele europejskiej hagiografii czas zdaje się nie istnieć, a przestrzeń traktowana bywa bez nadmiernej troski o prawdopodobieństwo.

źródło: NKJP: Jan Tomkowski: Ciemne skrzydła Ikara. Eseje o rozpaczy, 2009

Hagiografia katolicka pełna jest świętych, którzy noszą aureolę dlatego, że oddali życie za Kościół, dziewictwo, poszczególne dogmaty wiary, ikony, dopełnienie sakramentów, współczucie dla prześladowanych lub odwrotnie - prześladowanie (czytaj nawracanie) heretyków, imperatyw pouczania grzeszników etc.

źródło: NKJP: Ludwik Stomma: Globalny inkubator, Polityka, 2002-09-14

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. hagiografia
hagiografie
D. hagiografii
hagiografii
neut
hagiografij
char
C. hagiografii
hagiografiom
B. hagiografię
hagiografie
N. hagiografią
hagiografiami
Ms. hagiografii
hagiografiach
W. hagiografio
hagiografie

Inne uwagi

Zwykle lp

2. utwór o świętym

Definicja

lit. 
dzieło poświęcone życiu jednego lub wielu świętych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Cytaty

Urodził się ok. 956 r. w Libicach, jako przedostatni z siedmiu braci. Jego postać niezwykle poruszała wyobraźnię współczesnych. Doczekał się aż trzech hagiografii spisanych krótko po jego śmierci. Jedna z nich, pióra Brunona z Kwerfurtu, prezentuje szczególnie ujmujący, bo autentyczny i nie przesłodzony opis jego życia i osoby.

źródło: NKJP: Tomasz Elbanowski: Do Serocka przybędą relikwie patrona miasta, Mazowieckie To i Owo, 2006-03-26

Nie interesują mnie więc święci z „obrazków”. Nie interesuje mnie ich cukierkowe męczeństwo ani bezbolesna pobożność. Nie interesują mnie święci z hagiografii. Nie interesuje mnie ich pochód do nieba - prosty i jednoznaczny, wyzuty z wahań i błędów, z trwóg, rozczarowań i goryczy.

źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2000

Obecna w niemal wszystkich kulturach bałkańskich lecznicza funkcja św. Petki wiąże się głównie z hagiografią św. Paraskewy Rzymskiej.

źródło: NKJP: Georgi Minczew: Święta księga, ikona, obrzęd : teksty kanoniczne a ich funkcjonowanie w sztuce sakralnej i folklorze Słowian na Bałkanach, 2003

Jedną z najsławniejszych hagiografii jest Legenda o św. Aleksym.

źródło: NKJP: Internet

[..] pojawia się w hagiografii opis próby posłuszeństwa, przez jaką przejść miała Rita z woli przełożonej.

źródło: NKJP: Wiesław Dawidowski: Święta Rita, 2008

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. hagiografia
hagiografie
D. hagiografii
hagiografii
neut
hagiografij
char
C. hagiografii
hagiografiom
B. hagiografię
hagiografie
N. hagiografią
hagiografiami
Ms. hagiografii
hagiografiach
W. hagiografio
hagiografie

Składnia

bez ograniczeń + hagiografia +
(KOGO)

3. czyjaś biografia

Definicja

książk. 
utwór literacki lub filmowy, w którym opisywana postać jest zbyt wyidealizowana

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka film

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Cytaty

Hagiografia Korfantego przemilcza jego długotrwały konflikt ze... śląskim Kościołem katolickim, na którym zbudował swoją karierę polityczną.

źródło: NKJP: Michał Smolorz: Korfanty nie był święty, Dziennik Zachodni, 2009-08-07

Jak w przypadku wielu historycznych opracowań, także „Stalina” należy traktować z odpowiednim dystansem. Choć nie jest to hagiografia, w wielu miejscach można odnieść wrażenie, że autor interpretuje fakty w sposób bardziej przychylny dyktatorowi niż inni historycy.

źródło: NKJP: Miłosz Cybowski: Ten okrutny XX wiek: Dobry wujaszek Joe, Esensja, 2009-09-08

Po serii koncertów i nagrań próbnych udało im się nagrać płytę dla małej, lokalnej wytwórni Sub Pop. Słychać na niej, że zespół jeszcze nie potrafi grać (o czym internetowe hagiografie milczą) [...]

źródło: NKJP: Robert Leszczyński: Nienawidzę siebie i chcę umrzeć, Gazeta Wyborcza, 1997-04-18

[...] uczyli się w nich o pionierach marzących o obozie w Arteku, czytali hagiografie Lenina i poznawali przez język głównie te elementy rzeczywistości, które dziś należą do przeszłości.

źródło: NKJP: Hanna Wieczorek, Jerzy Wójcik: Wojna Polsko-Ruska pod flagą biało-czerwoną, Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska, 2007-05-21

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. hagiografia
hagiografie
D. hagiografii
hagiografii
neut
hagiografij
char
C. hagiografii
hagiografiom
B. hagiografię
hagiografie
N. hagiografią
hagiografiami
Ms. hagiografii
hagiografiach
W. hagiografio
hagiografie

Składnia

bez ograniczeń + hagiografia +
(KOGO)
Data ostatniej modyfikacji: 04.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json