UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

durnieć

Chronologizacja

1807, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. durnieję
durniejemy
2 os. durniejesz
durniejecie
3 os. durnieje
durnieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. durniałem
+(e)m durniał
durniałam
+(e)m durniała
durniałom
+(e)m durniało
durnieliśmy
+(e)śmy durnieli
durniałyśmy
+(e)śmy durniały
2 os. durniałeś
+(e)ś durniał
durniałaś
+(e)ś durniała
durniałoś
+(e)ś durniało
durnieliście
+(e)ście durnieli
durniałyście
+(e)ście durniały
3 os. durniał
durniała
durniało
durnieli
durniały

bezosobnik: durniano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę durniał
będę durnieć
będę durniała
będę durnieć
będę durniało
będę durnieć
będziemy durnieli
będziemy durnieć
będziemy durniały
będziemy durnieć
2 os. będziesz durniał
będziesz durnieć
będziesz durniała
będziesz durnieć
będziesz durniało
będziesz durnieć
będziecie durnieli
będziecie durnieć
będziecie durniały
będziecie durnieć
3 os. będzie durniał
będzie durnieć
będzie durniała
będzie durnieć
będzie durniało
będzie durnieć
będą durnieli
będą durnieć
będą durniały
będą durnieć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. durniejmy
2 os. durniej
durniejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. durniałbym
bym durniał
durniałabym
bym durniała
durniałobym
bym durniało
durnielibyśmy
byśmy durnieli
durniałybyśmy
byśmy durniały
2 os. durniałbyś
byś durniał
durniałabyś
byś durniała
durniałobyś
byś durniało
durnielibyście
byście durnieli
durniałybyście
byście durniały
3 os. durniałby
by durniał
durniałaby
by durniała
durniałoby
by durniało
durnieliby
by durnieli
durniałyby
by durniały

bezosobnik: durniano by

bezokolicznik: durnieć

imiesłów przysłówkowy współczesny: durniejąc

gerundium: durnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. durnienie
durnienia
D. durnienia
durnień
C. durnieniu
durnieniom
B. durnienie
durnienia
N. durnieniem
durnieniami
Ms. durnieniu
durnieniach
W. durnienie
durnienia

imiesłów przymiotnikowy czynny: durniejący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. durniejący
durniejący
durniejący
durniejące
durniejąca
D. durniejącego
durniejącego
durniejącego
durniejącego
durniejącej
C. durniejącemu
durniejącemu
durniejącemu
durniejącemu
durniejącej
B. durniejącego
durniejącego
durniejący
durniejące
durniejącą
N. durniejącym
durniejącym
durniejącym
durniejącym
durniejącą
Ms. durniejącym
durniejącym
durniejącym
durniejącym
durniejącej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. durniejący
durniejący
durniejące
durniejące
D. durniejących
durniejących
durniejących
durniejących
C. durniejącym
durniejącym
durniejącym
durniejącym
B. durniejących
durniejących
durniejących
durniejące
N. durniejącymi
durniejącymi
durniejącymi
durniejącymi
Ms. durniejących
durniejących
durniejących
durniejących

Pochodzenie

Zob. durny

1. człowiek

Definicja

pot. 
stawać się takim, którego postępowanie ktoś uważa za głupie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bałwanieć, głupieć

Cytaty

Moja teściowa na stare lata zaczęła durnieć. Zadzwoniła do mojego męża i zaczęła pieprzyć, że dziecko nie powinno płakać, [...] jak nie będziemy się nią opiekować, to nam ją odbierze.

źródło: Internet: bellybestfriend.pl

[...] niemal każdy Polak, który wyjechał do Niemiec, durnieje w zastraszającym tempie.

źródło: NKJP: Internet

Powtarzam stale, że politycy durnieją od władzy, a mądrzeją, gdy dostaną w kość.

źródło: NKJP: Jacek Kuroń: Rachunki sumienia, Gazeta Wyborcza, 1994-02-16

Był majstrem starej daty, uczniowie u niego durnieli.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952

Durniał, bo pił i pod wpływem alkoholu był prawdziwym czubem.

źródło: Internet: alkoholizm.com.pl

2. kierowca

Definicja

pot. 
tracąc orientację w jakiejś sytuacji, nie wiedzieć, jak się zachować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  baranieć, głupieć

Cytaty

Czemu nie mogę do nowego problemu zastosować starej zasady, tylko staję jak jeleń na środku drogi i durnieję?

źródło: Internet: wswieciedaniela.blogspot.com

[...] wprowadza to niepotrzebne zamieszanie, niektóre kasjerki durnieją, transakcje trzeba anulować (bo wcisnęły nie to co trzeba) [...].

źródło: Internet: mbank.pl/forum

[...] uczniowie durnieją przy trudniejszych zadaniach [...].

źródło: Internet: albo-albo.pl

Dziesiątki razy widziałem dziwnie zachowania kierowców w okolicach bialskich skrzyżowań obwodnicy, jak kierowcy durnieli na drodze wskutek bardzo dziwnych oznakowań poziomych i pionowych.

źródło: Internet: biala24.pl

3. język

Definicja

stawać się takim, który przez mówiącego uważany jest za głupi, zbędny lub utrudniający życie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Trudno zgadnąć, jak w świecie durniejących mediów uchowała się taka niedzisiejsza, niemodna i w ogóle nieprzystająca do reguł dziennikarka.

źródło: NKJP: HEKSA: Sekudewicz Anna - dama pucharowa, Dziennik Zachodni, 2002-12-31

[...] świat idzie do przodu, a język się rozwija albo durnieje, zupełnie jak ludzie.

źródło: NKJP: Internet

[...] skrzynia pracowała całkowicie normalnie, tylko te wskazania na liczniku durniały. Nie zaświeciła się także kontrolka trybu awaryjnego skrzyni [...].

źródło: Internet: bmw-klub.pl

Data ostatniej modyfikacji: 21.06.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json