Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
durnieję |
durniejemy |
|||
| 2 os. |
durniejesz |
durniejecie |
|||
| 3 os. |
durnieje |
durnieją |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
durniałem +(e)m durniał |
durniałam +(e)m durniała |
durniałom +(e)m durniało |
durnieliśmy +(e)śmy durnieli |
durniałyśmy +(e)śmy durniały |
| 2 os. |
durniałeś +(e)ś durniał |
durniałaś +(e)ś durniała |
durniałoś +(e)ś durniało |
durnieliście +(e)ście durnieli |
durniałyście +(e)ście durniały |
| 3 os. |
durniał |
durniała |
durniało |
durnieli |
durniały |
bezosobnik: durniano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę durniał będę durnieć |
będę durniała będę durnieć |
będę durniało będę durnieć |
będziemy durnieli będziemy durnieć |
będziemy durniały będziemy durnieć |
| 2 os. |
będziesz durniał będziesz durnieć |
będziesz durniała będziesz durnieć |
będziesz durniało będziesz durnieć |
będziecie durnieli będziecie durnieć |
będziecie durniały będziecie durnieć |
| 3 os. |
będzie durniał będzie durnieć |
będzie durniała będzie durnieć |
będzie durniało będzie durnieć |
będą durnieli będą durnieć |
będą durniały będą durnieć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
durniejmy |
|
| 2 os. |
durniej |
durniejcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
durniałbym bym durniał |
durniałabym bym durniała |
durniałobym bym durniało |
durnielibyśmy byśmy durnieli |
durniałybyśmy byśmy durniały |
| 2 os. |
durniałbyś byś durniał |
durniałabyś byś durniała |
durniałobyś byś durniało |
durnielibyście byście durnieli |
durniałybyście byście durniały |
| 3 os. |
durniałby by durniał |
durniałaby by durniała |
durniałoby by durniało |
durnieliby by durnieli |
durniałyby by durniały |
bezosobnik: durniano by
bezokolicznik: durnieć
imiesłów przysłówkowy współczesny:
durniejąc
gerundium: durnienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | durnienie |
durnienia |
| D. | durnienia |
durnień |
| C. | durnieniu |
durnieniom |
| B. | durnienie |
durnienia |
| N. | durnieniem |
durnieniami |
| Ms. | durnieniu |
durnieniach |
| W. | durnienie |
durnienia |
imiesłów przymiotnikowy czynny: durniejący
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | durniejący |
durniejący |
durniejący |
durniejące |
durniejąca |
| D. | durniejącego |
durniejącego |
durniejącego |
durniejącego |
durniejącej |
| C. | durniejącemu |
durniejącemu |
durniejącemu |
durniejącemu |
durniejącej |
| B. | durniejącego |
durniejącego |
durniejący |
durniejące |
durniejącą |
| N. | durniejącym |
durniejącym |
durniejącym |
durniejącym |
durniejącą |
| Ms. | durniejącym |
durniejącym |
durniejącym |
durniejącym |
durniejącej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | durniejący |
durniejący |
durniejące |
durniejące |
| D. | durniejących |
durniejących |
durniejących |
durniejących |
| C. | durniejącym |
durniejącym |
durniejącym |
durniejącym |
| B. | durniejących |
durniejących |
durniejących |
durniejące |
| N. | durniejącymi |
durniejącymi |
durniejącymi |
durniejącymi |
| Ms. | durniejących |
durniejących |
durniejących |
durniejących |
Pochodzenie
Zob. durny
1. człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Cytaty
|
Moja teściowa na stare lata zaczęła durnieć. Zadzwoniła do mojego męża i zaczęła pieprzyć, że dziecko nie powinno płakać, [...] jak nie będziemy się nią opiekować, to nam ją odbierze. źródło: Internet: bellybestfriend.pl |
|
|
[...] niemal każdy Polak, który wyjechał do Niemiec, durnieje w zastraszającym tempie. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Powtarzam stale, że politycy durnieją od władzy, a mądrzeją, gdy dostaną w kość. źródło: NKJP: Jacek Kuroń: Rachunki sumienia, Gazeta Wyborcza, 1994-02-16 |
|
|
Był majstrem starej daty, uczniowie u niego durnieli. źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952 |
|
|
Durniał, bo pił i pod wpływem alkoholu był prawdziwym czubem. źródło: Internet: alkoholizm.com.pl |
2. kierowca
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Cytaty
|
Czemu nie mogę do nowego problemu zastosować starej zasady, tylko staję jak jeleń na środku drogi i durnieję? źródło: Internet: wswieciedaniela.blogspot.com |
|
|
[...] wprowadza to niepotrzebne zamieszanie, niektóre kasjerki durnieją, transakcje trzeba anulować (bo wcisnęły nie to co trzeba) [...]. źródło: Internet: mbank.pl/forum |
|
|
[...] uczniowie durnieją przy trudniejszych zadaniach [...]. źródło: Internet: albo-albo.pl |
|
|
Dziesiątki razy widziałem dziwnie zachowania kierowców w okolicach bialskich skrzyżowań obwodnicy, jak kierowcy durnieli na drodze wskutek bardzo dziwnych oznakowań poziomych i pionowych. źródło: Internet: biala24.pl |
3. język
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Cytaty
|
Trudno zgadnąć, jak w świecie durniejących mediów uchowała się taka niedzisiejsza, niemodna i w ogóle nieprzystająca do reguł dziennikarka. źródło: NKJP: HEKSA: Sekudewicz Anna - dama pucharowa, Dziennik Zachodni, 2002-12-31 |
|
|
[...] świat idzie do przodu, a język się rozwija albo durnieje, zupełnie jak ludzie. źródło: NKJP: Internet |
|
|
[...] skrzynia pracowała całkowicie normalnie, tylko te wskazania na liczniku durniały. Nie zaświeciła się także kontrolka trybu awaryjnego skrzyni [...]. źródło: Internet: bmw-klub.pl |