UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zbaranieć

Chronologizacja

1890, Bolesław Prus, Lalka (books.google.pl)

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zbaranieję
zbaraniejemy
2 os. zbaraniejesz
zbaraniejecie
3 os. zbaranieje
zbaranieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zbaraniałem
+(e)m zbaraniał
zbaraniałam
+(e)m zbaraniała
zbaraniałom
+(e)m zbaraniało
zbaranieliśmy
+(e)śmy zbaranieli
zbaraniałyśmy
+(e)śmy zbaraniały
2 os. zbaraniałeś
+(e)ś zbaraniał
zbaraniałaś
+(e)ś zbaraniała
zbaraniałoś
+(e)ś zbaraniało
zbaranieliście
+(e)ście zbaranieli
zbaraniałyście
+(e)ście zbaraniały
3 os. zbaraniał
zbaraniała
zbaraniało
zbaranieli
zbaraniały

bezosobnik: zbaraniano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zbaraniejmy
2 os. zbaraniej
zbaraniejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zbaraniałbym
bym zbaraniał
zbaraniałabym
bym zbaraniała
zbaraniałobym
bym zbaraniało
zbaranielibyśmy
byśmy zbaranieli
zbaraniałybyśmy
byśmy zbaraniały
2 os. zbaraniałbyś
byś zbaraniał
zbaraniałabyś
byś zbaraniała
zbaraniałobyś
byś zbaraniało
zbaranielibyście
byście zbaranieli
zbaraniałybyście
byście zbaraniały
3 os. zbaraniałby
by zbaraniał
zbaraniałaby
by zbaraniała
zbaraniałoby
by zbaraniało
zbaranieliby
by zbaranieli
zbaraniałyby
by zbaraniały

bezosobnik: zbaraniano by

bezokolicznik: zbaranieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zbaraniawszy

gerundium: zbaranienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zbaranienie
zbaranienia
D. zbaranienia
zbaranień
C. zbaranieniu
zbaranieniom
B. zbaranienie
zbaranienia
N. zbaranieniem
zbaranieniami
Ms. zbaranieniu
zbaranieniach
W. zbaranienie
zbaranienia

odpowiednik aspektowy: baranieć

Pochodzenie

Zob. baran

Definicja

pot. 
straciwszy orientację w jakiejś sytuacji, nie wiedzieć, jak się zachować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zdurnieć

Połączenia

  • kompletnie, zupełnie zbaranieć

Cytaty

Na widok Antoniusza Perełka zakrztusił się, Paragon upuścił na ziemię talerz po zupie, a Mandżaro tak zbaraniał, że łyżkę zamiast do ust uniósł do ucha.

źródło: NKJP: Adam Bahdaj: Wakacje z duchami, 1962

Komendant i premier w jednej osobie zbaraniał widząc, jak Martinez z Cichym wzięli do niewoli pluton komandosów.

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

- Słuchajcie no, kolego, wy przecież interesujecie się Afryką, prawda? Tak mnie to pytanie zaskoczyło, że w pierwszej chwili zupełnie zbaraniałem.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Śladami Stasia i Nel, 1974

Wspaniale z tego wybrnąłeś. Taka wpadka! Ja to bym kompletnie zbaraniała w takiej sytuacji. Język by mi kołkiem stanął i ani be ani me...

źródło: NKJP: Dariusz Banek: Samo życie Odcinek 277, 2002

Gdy płaciłem, ciekawski musiał oczywiście zerknąć do mego portfelu. Zdębiał na widok grubego pliku banknotów, a jeszcze bardziej zbaranieli jego kamraci, widząc mnie odchodzącego z kupioną maską.

źródło: NKJP: Arkady Fiedler: Nowa przygoda: Gwinea, 1962

Data ostatniej modyfikacji: 12.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json