UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zwrotka

Chronologizacja

1833, Pieśni polskie i ruskie ludu galicyjskiego, books.google.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zwrotka
zwrotki
D. zwrotki
zwrotek
C. zwrotce
zwrotkom
B. zwrotkę
zwrotki
N. zwrotką
zwrotkami
Ms. zwrotce
zwrotkach
W. zwrotko
zwrotki

Pochodzenie

Zob. wrotka (do jeżdżenia)

1. w wierszu

Definicja

powtarzający się w utworze poetyckim układ kilku wersów o określonym rytmie, przedstawiający jakąś zamkniętą część tematyczną całości

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

Relacje znaczeniowe

synonimy:  strofa

Połączenia

  • kolejna, następna; końcowa, ostatnia, początkowa, przedostatnia zwrotka
  • druga, pierwsza, trzecia... zwrotka
  • zwrotka hymnu, kolędy, pieśni, piosenki, tekstu, utworu, wiersza
  • zwrotka i refren
  • linijka, wers zwrotki; kolejność, liczba zwrotek
  • podział na zwrotki
  • zwrotka brzmi jakoś, mówi o czymś
  • śpiewać zwrotkę

Cytaty

[...] znakomita większość rodaków pamięta jedynie refren i pierwszą zwrotkę utworu Józefa Wybickiego.

źródło: NKJP: Mirosław Pęczak: Jak hymn śpiewać mamy, Polityka, 2003-03-15

Przez kilkanaście lat nie grałem Modlitwy, bo nie mogłem nauczyć się na pamięć tych siedmiu zwrotek tekstu.

źródło: NKJP: Wiesław Królikowski: Tadeusz Nalepa: Breakout absolutnie, 2008

[...] Jan Kiepura nigdy na bis nie śpiewał jednej zwrotki piosenki czy kawałka arii, tylko cały utwór.

źródło: NKJP: Stanisław Śmierciak: Operowe gwiazdy na scenie, Gazeta Krakowska, 2005-08-22

W większości młodzież wybierała formę wiersza klasycznego, z rymami, zwrotkami, jednakową liczbą sylab w wersie.

źródło: NKJP: Halina Czarnecka: Centrum poetyckie na Piaskach Piękno świata, piękno człowieka, Mazowieckie To i Owo, 2007-01-28

Z każdą zwrotką utwór potężnieje, z cichej modlitwy staje się monumentalnym hymnem.

źródło: NKJP: Robert Leszczyński: Wielki koncert Michaela Jacksona w Warszawie, Gazeta Wyborcza, 1996-09-21

2. potwierdzenie odbioru

Definicja

oficjalne potwierdzenie otrzymania danej korespondencji, które jest konieczne przy podejmowaniu dalszych urzędowych lub prawnych działań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Komunikacja na odległość poczta

Cytaty

Okazało się, że pomimo iż zawiadomienia wyszły z sądu 20 października, to ona sama odebrała swoje zaledwie na trzy dni przed rozprawą. Z kolei w przypadku Marka M. i jego syna nie przyszły żadne zwrotki informacyjne.

źródło: NKJP: Katarzyna Chilińska: Znęcał się nad synem, Gazeta Poznańska, 2006-11-29

- Do artystów zostały wysłane wezwania, lecz sąd nie otrzymał od nich zwrotek - informowała sędzia.

źródło: NKJP: Beata Marciniak: Nie mówił o skoku, Dziennik Zachodni, 2004-01-14

Z powodu zamieszania ze zwrotkami niektóre rozprawy odraczane są nawet o pół roku - rozkłada ręce X, były prokurator, obecnie adwokat i radca prawny [...].

źródło: Internet: gazeta.pl

3. odpowiedź

Definicja

pot. 
reakcja słowna na czyjeś pytanie, zarzut, prośbę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odpowiedź

Cytaty

[...] mam kopię pisma, w którym pan minister X akceptuje... to nie jest to, że zostało to przesłane; przyszła zwrotka: tak, akceptuję taką interpretację stosowania tych przepisów [...].

źródło: NKJP: Stenogram z 41. posiedzenia Komisji Śledczej do zbadania ujawnionych w mediach zarzutów dotyczących przypadków korupcji podczas prac nad nowelizacją ustawy o radiofonii i telewizji (SRTV) w dniu 17 maja 2003 r.

Chociażby patrząc po naszych gminach górskich, gdzie wydawałoby się, że tam ochrona środowiska powinna być priorytetem; właśnie stamtąd przyszło najmniej pozytywnych zwrotek - wskazał marszałek.

źródło: Internet: wnp.pl

4. samochodem

Definicja

pot. 
manewr zawracania samochodem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zawrotka

Cytaty

[...] wjeżdżając tam, na pewno popłynęlibyśmy sobie do Miszkolca – musieliśmy więc zrobić zwrotkę i przejechać naokoło przez Koszyce.

źródło: Internet: kuchnia.ugotuj.to

To był przejazd przez puszczę - tam zrobiłem zwrotkę i pojechałem szukać innej drogi.

źródło: Internet: motocyklidziewczyna.eu

Korki można by złagodzić odpowiedzialnymi działaniami, takimi jak: [...] możliwość „zwrotki” na wysokości Dworca Gdańskiego [...].

źródło: Internet: forum.gazeta.pl

5. w zestawach głośnikowych

Definicja

elektron.  pot. 
zestaw filtrów, które rozdzielają na poszczególne głośniki sygnał dźwiękowy pochodzący z urządzenia głównego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zwrotnica

Cytaty

[...] chciałbym trochę zmienić głośniki, zrobić zwrotkę i ładnie wykończyć skrzynkę.

źródło: Internet: elektroda.pl

[...] zwrotkę projektuje się pod konkretne głośniki i tylko one powinny na niej grać [...].

źródło: Internet: diyaudio.pl

Na szybko zrobiłem zwrotkę, na razie na bas, nie mam części na filtr.

źródło: Internet: audiohobby.pl

6. towaru

Definicja

pot. 
oddawanie do sklepu zakupionej rzeczy, za którą chce się odzyskać pieniądze bądź otrzymać nową, pozbawioną wad rzecz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Biznes handel i usługi

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zwrot

Cytaty

[...] zawsze możesz zrobić zwrotkę i kupić Mirkowi prezent [...]. Chyba że cena, za którą kupiłeś, różni się od aktualnej.

źródło: Internet: wykop.pl

7. cofka

Definicja

bud. 
przesuwanie się czegoś na miejsce, w którym ta rzecz była wcześniej

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

Czy jest np. możliwość zwrotki, czyli jeśli woda osiągnie pewną temperaturę, nadmiar ciepłej jest wypychany do góry i przelewa się zbiornik z zimną wodą?

źródło: Internet: gazeta.ie

Data ostatniej modyfikacji: 13.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json