UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wrażliwość

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Od: wrażliwy

1. uczuciowość

Definicja

zdolność przeżywania czegoś i doświadczania silnych przeżyć psychicznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  niewrażliwość

Połączenia

  • duża, głęboka, nadmierna, ogromna, olbrzymia, wielka, wysoka; niesamowita, niesłychana, niezwykła, specjalna, szczególna, wyjątkowa; mała; chrześcijańska, dziecięca, indywidualna, kobieca, ludzka, młodzieńcza, obywatelska, własna; wrodzona wrażliwość; wrażliwość artystyczna, estetyczna, kolorystyczna, malarska, muzyczna, poetycka, plastyczna, słuchowa, wizualna; etyczna, moralna; emocjonalna, historyczna, językowa, religijna, seksualna, sensoryczna, społeczna
  • wrażliwość człowieka, dziecka, kobiet; odbiorcy, słuchacza, widza; artysty, autora, poety, twórcy; społeczeństwa; serca, sumienia
  • wrażliwość na człowieka, na przyrodę, na świat; na biedę, na cierpienie, na krzywdę, na czyjś los, na nieszczęście, na zło; na potrzeby, na problemy, na sytuację; na barwę, na kolor, na muzykę, na piękno, na sztukę, na wartości; na słowo
  • wrażliwość i czułość, wrażliwość i delikatność, wrażliwość i inteligencja, wrażliwość i intuicja, wrażliwość i miłość, wrażliwość i odpowiedzialność, wrażliwość i przenikliwość, wrażliwość i talent, wrażliwość i troska, wrażliwość i uczuciowość, wrażliwość i wyobraźnia, wrażliwość i zdolność czegoś; dobroć i wrażliwość, mądrość i wrażliwość, otwartość i wrażliwość, serce i wrażliwość, wiedza i wrażliwość
  • doza, granica, poziom, stopień; brak, odrobina, pokłady; spadek, utrata, wzrost, zanik; rodzaj, typ; lekcja, szkoła; przejaw, źródło wrażliwości
  • wrażliwość cechuje kogoś; spada, wzrasta
  • uczyć, uczyć się; pozbawiony wrażliwości
  • wykazać; mieć, posiadać, zachować; budzić, obudzić, rozwijać; przytępiać, tracić, zabijać, zatracić; docenić wrażliwość; budzenie, kształcenie, kształtowanie, pobudzanie, pogłębianie, rozbudzanie, rozwijanie; osłabienie, stępienie wrażliwości
  • wykazać się; obdarzony wrażliwością
  • apelować do wrażliwości
  • liczyć na wrażliwość
  • świadczyć o wrażliwości

Cytaty

[...] przez wiele lat kształtował wrażliwość plastyczną czytelników literatury pięknej - i tych młodszych, i tych starszych; tworzył rewelacyjne ilustracje książkowe.

źródło: NKJP: Pół wieku metafory i jazz, Dziennik Polski, 2001-03-16

Moment refleksji nad ofiarami będzie skłaniał osoby posiadające wrażliwość do podejmowania działań mających na celu poprawę funkcjonowania systemu pomocy ofiarom przestępstw [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 12.02.2003

Wzrost wrażliwości na potrzeby ochrony środowiska ma związek z kształtowaniem się w Polsce klasy średniej.

źródło: NKJP: Dominika Zaręba: Ekoturystyka: wyzwania i nadzieje, 2000

[...] wartościowy jest nie tyle wybitny intelektualista, lecz przede wszystkim człowiek odznaczający się wysoką wrażliwością i uczuciowością.

źródło: NKJP: Maria Szyszkowska: W poszukiwaniu sensu życia: po co nam filozofia, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wrażliwość
wrażliwości
D. wrażliwości
wrażliwości
C. wrażliwości
wrażliwościom
B. wrażliwość
wrażliwości
N. wrażliwością
wrażliwościami
Ms. wrażliwości
wrażliwościach
W. wrażliwości
wrażliwości

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + wrażliwość +
(na CO)

2. brak odporności

Definicja

brak odporności na coś

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Połączenia

  • duża, zwiększona; mała wrażliwość
  • wrażliwość organizmu, roślin, skóry
  • wrażliwość na jakieś czynniki, na temperaturę; na działanie czegoś

Cytaty

Wrażliwość roślin na zmiany w środowisku często jest wykorzystywana do oceny stanu jego przekształcenia przez człowieka [...].

źródło: NKJP: Falińska Krystyna: Ekologia roślin, 1997

Płuca tego chłopca wykazywały wzmożoną wrażliwość na toksyczne działanie tlenu.

źródło: NKJP: Grzegorz Bartosz: Druga twarz tlenu, 1995

[...] Inteligent Power system umożliwia dostosowanie promieniowania UV do wrażliwości skóry.

źródło: NKJP: (IWO): Zadbaj o zdrowie i urodę, Echo Dnia, 2006-10-05

A więc nieuleczalność polega na tym, że do końca życia zachowuje się szczególną wrażliwość na alkohol? Jakiś rodzaj uczulenia?

źródło: NKJP: Anna Dodziuk, Włodzimierz Kamecki: Wyjść z matni: proste rozmowy o zgubnym nałogu, 1994

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wrażliwość
wrażliwości
D. wrażliwości
wrażliwości
C. wrażliwości
wrażliwościom
B. wrażliwość
wrażliwości
N. wrażliwością
wrażliwościami
Ms. wrażliwości
wrażliwościach
W. wrażliwości
wrażliwości

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + wrażliwość +
(na CO)

3. na bodźce

Definicja

zdolność do szybkiego i silnego reagowania na bodźce z zewnątrz

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:  niewrażliwość

Połączenia

  • duża, nadmierna, ogromna; mała wrażliwość
  • wrażliwość komórek, tkanek; mózgu, węchu
  • wrażliwość na bodźce, na ból, na dotyk, na zapachy
  • próg wrażliwości
  • wrażliwość spada, wzrasta
  • zmniejszać, zwiększać wrażliwość

Cytaty

Dzieci, które walą głową w ścianę lub gryzą ręce do krwi, mają zbyt małą wrażliwość na dotyk.

źródło: NKJP: Anna Bikont, Joanna Szczęsna: I napisał: płaczę, bo nie nauczyłem się mówić..., Magazyn nr 47 dodatek do Gazety Wyborczej, 1997-11-21

Utrata wody zmniejsza reakcję ochronną [...], przez co wzrasta wrażliwość tkanek na zimno.

źródło: NKJP: Zbigniew W. Jóźwiak, Teresa Makowiec-Dąbrowska: Bezpieczne odśnieżanie, Praca i Zdrowie: polskie forum ochrony pracy, 2008-01-10

Następnie samego oskarżonego poddano próbie wrażliwości na ból. Dokonujący obdukcji chirurg Manoury przykładał do jego ciała w różnych miejscach lancet [...].

źródło: NKJP: Diabły z Loudun, Dziennik Polski, 2000-04-08

[...] to historia człowieka obdarzonego zwiększoną wrażliwością na zapachy, który w celu uzyskania szczególnie rozkosznej mu woni nie zawahał się przed morderstwami.

źródło: NKJP: Maria Gołaszewska: Estetyka pięciu zmysłów, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wrażliwość
wrażliwości
D. wrażliwości
wrażliwości
C. wrażliwości
wrażliwościom
B. wrażliwość
wrażliwości
N. wrażliwością
wrażliwościami
Ms. wrażliwości
wrażliwościach
W. wrażliwości
wrażliwości

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + wrażliwość +
na + CO
Data ostatniej modyfikacji: 14.01.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json