UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ociemnieć

Chronologizacja

1690, Kart XVII-XVIII
Por. ociemniały

Pochodzenie

Zob. ciemny

1. stracić wzrok

Definicja

książk.

stracić wzrok w wyniku wypadku lub choroby

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły

Relacje znaczeniowe

synonimy:

oślepnąć, zaniewidzieć

Cytaty

	U jednej z badanych kobiet, mającej 72 lata, wykryto niebezpieczny stan cukrzycowy. Kobieta powiedziała, że jej młodszy brat ociemniał z powodu tej choroby, a chora jest również jej siostra. źródło: NKJP: (YES): Cukrzyca atakuje sądeczan, Gazeta Krakowska, 2005-01-26
	Wincenty Pol [...] na starość ociemniał [...]. źródło: NKJP: Wolał Kraków, Dziennik Polski, 2000-02-05
	Byłem częstym gościem Harendy, jako przyjaciel domu, jako kronikarz, jako lekarz, gdy po śmierci Marusi pani Nieta ociemniała. źródło: NKJP: Aleksander Zaczyński: Kto bywał w Harendzie?, Tygodnik Podhalański, 1997
	Niektórzy mają postępujące wady wzroku, wiedzą, że ociemnieją, ale wypierają to ze świadomości. źródło: NKJP: Marcin Kołodziejczyk: Prawie kino, Polityka, 2007-12-22
	Myślał, że chciałby ociemnieć, kiedy patrzył na okropności wojny. źródło: NKJP: Jacek Dobrowolski: 120 godzin, czyli Upadek pewnego dżentelmena, 2006

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	ociemnieję	ociemniejemy
2 os.	ociemniejesz	ociemniejecie
3 os.	ociemnieje	ociemnieją

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ociemniałem +(e)m ociemniał	ociemniałam +(e)m ociemniała	ociemniałom +(e)m ociemniało	ociemnieliśmy +(e)śmy ociemnieli	ociemniałyśmy +(e)śmy ociemniały
2 os.	ociemniałeś +(e)ś ociemniał	ociemniałaś +(e)ś ociemniała	ociemniałoś +(e)ś ociemniało	ociemnieliście +(e)ście ociemnieli	ociemniałyście +(e)ście ociemniały
3 os.	ociemniał	ociemniała	ociemniało	ociemnieli	ociemniały

bezosobnik: ociemniano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		ociemniejmy
2 os.	ociemniej	ociemniejcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ociemniałbym bym ociemniał	ociemniałabym bym ociemniała	ociemniałobym bym ociemniało	ociemnielibyśmy byśmy ociemnieli	ociemniałybyśmy byśmy ociemniały
2 os.	ociemniałbyś byś ociemniał	ociemniałabyś byś ociemniała	ociemniałobyś byś ociemniało	ociemnielibyście byście ociemnieli	ociemniałybyście byście ociemniały
3 os.	ociemniałby by ociemniał	ociemniałaby by ociemniała	ociemniałoby by ociemniało	ociemnieliby by ociemnieli	ociemniałyby by ociemniały

bezosobnik: ociemniano by

bezokolicznik: ociemnieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ociemniawszy

gerundium: ociemnienie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ociemnienie	ociemnienia
D.	ociemnienia	ociemnień
C.	ociemnieniu	ociemnieniom
B.	ociemnienie	ociemnienia
N.	ociemnieniem	ociemnieniami
Ms.	ociemnieniu	ociemnieniach
W.	ociemnienie	ociemnienia

2. stracić rozsądek

Definicja

książk.

stracić zdolność rozsądnego myślenia i właściwej oceny toczących się zdarzeń oraz własnych działań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Relacje znaczeniowe

synonimy:

ogłupieć

Cytaty

Co do jednego się zgodzę... świat byłby faktycznie idealny, gdyby nie ludzka głupota i ociemnienie. To ludzie niszczą wszystko i rujnują samych siebie.

źródło: NKJP: Internet

Jednym z winnych ociemnienia wyborców było RM.