Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
oślepnę |
oślepniemy |
|||
| 2 os. |
oślepniesz |
oślepniecie |
|||
| 3 os. |
oślepnie |
oślepną |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
oślepłem oślepnąłem +(e)m oślepł +(e)m oślepnął |
oślepłam oślepnęłam +(e)m oślepła +(e)m oślepnęła |
oślepłom oślepnęłom +(e)m oślepło +(e)m oślepnęło |
oślepliśmy oślepnęliśmy +(e)śmy oślepli +(e)śmy oślepnęli |
oślepłyśmy oślepnęłyśmy +(e)śmy oślepły +(e)śmy oślepnęły |
| 2 os. |
oślepłeś oślepnąłeś +(e)ś oślepł +(e)ś oślepnął |
oślepłaś oślepnęłaś +(e)ś oślepła +(e)ś oślepnęła |
oślepłoś oślepnęłoś +(e)ś oślepło +(e)ś oślepnęło |
oślepliście oślepnęliście +(e)ście oślepli +(e)ście oślepnęli |
oślepłyście oślepnęłyście +(e)ście oślepły +(e)ście oślepnęły |
| 3 os. |
oślepł oślepnął |
oślepła oślepnęła |
oślepło oślepnęło |
oślepli oślepnęli |
oślepły oślepnęły |
bezosobnik: oślepnięto
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
oślepnijmy |
|
| 2 os. |
oślepnij |
oślepnijcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
oślepłbym oślepnąłbym bym oślepł bym oślepnął |
oślepłabym oślepnęłabym bym oślepła bym oślepnęła |
oślepłobym oślepnęłobym bym oślepło bym oślepnęło |
ośleplibyśmy oślepnęlibyśmy byśmy oślepli byśmy oślepnęli |
oślepłybyśmy oślepnęłybyśmy byśmy oślepły byśmy oślepnęły |
| 2 os. |
oślepłbyś oślepnąłbyś byś oślepł byś oślepnął |
oślepłabyś oślepnęłabyś byś oślepła byś oślepnęła |
oślepłobyś oślepnęłobyś byś oślepło byś oślepnęło |
ośleplibyście oślepnęlibyście byście oślepli byście oślepnęli |
oślepłybyście oślepnęłybyście byście oślepły byście oślepnęły |
| 3 os. |
oślepłby oślepnąłby by oślepł by oślepnął |
oślepłaby oślepnęłaby by oślepła by oślepnęła |
oślepłoby oślepnęłoby by oślepło by oślepnęło |
oślepliby oślepnęliby by oślepli by oślepnęli |
oślepłyby oślepnęłyby by oślepły by oślepnęły |
bezosobnik: oślepnięto by
bezokolicznik: oślepnąć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
oślepłszy
oślepnąwszy
gerundium: oślepnięcie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | oślepnięcie |
oślepnięcia |
| D. | oślepnięcia |
oślepnięć |
| C. | oślepnięciu |
oślepnięciom |
| B. | oślepnięcie |
oślepnięcia |
| N. | oślepnięciem |
oślepnięciami |
| Ms. | oślepnięciu |
oślepnięciach |
| W. | oślepnięcie |
oślepnięcia |
Pochodzenie
1. na jedno oko
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | ociemnieć, zaniewidzieć |
Połączenia
- oślepnąć na jedno oko; oślepnąć po czterdziestce, oślepnąć w młodości
Cytaty
|
Życie Georgii O'Keeffe całkowicie oddane było malarstwu. Gdy na kilka lat przed śmiercią (która nastąpiła w 1986 roku) prawie oślepła, malowała z pamięci. źródło: NKJP: Małgorzata Misiowiec: Niebo nad obłokami, Gazeta Wyborcza, 1995-02-03 |
|
|
Emma, inteligentna i ładna dziewczyna, musiała od dwunastego roku życia zajmować się swoim ojcem, który nagle oślepł. źródło: NKJP: Jan Sar Skąpski: Śladami Wenus: astrologia życia intymnego, 1998 |
|
|
Był w sile wieku, za niespełna miesiąc kończyć miał pięćdziesiąty drugi rok życia, ale zdrowie miał poważnie nadszarpnięte. Przyczyniły się do tego nie tylko dwa lata spędzone w sowieckich więzieniach, gdzie głodzony, nabawił się szkorbutu i oślepł na jedno oko, ale także, jak można sądzić, szczególna sytuacja w jakiej się znalazł. źródło: NKJP: Maciej Kozłowski: Sprawa premiera Leona Kozłowskiego: zdrajca czy ofiara, 2005 |
|
|
Zauważono także, iż ludzie oślepli w młodości często po trzydziestu latach wyglądają młodziej niż ludzie widzący w tym samym wieku. źródło: NKJP: M. Chłodnicki: Bliżej sukcesu, 2008 |
2. od płaczu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego zmysły
Połączenia
- oślepnąć na chwilę; oślepnąć od bólu, od łez, od płaczu, od śniegu
Cytaty
|
Tropiciel nieomal oślepł od podniesionego pyłu i kurzu. Ogłuchł od demonicznego wycia burzy. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000 |
|
|
Nie było niczego, na czym mógłby zatrzymać wzrok, więc albo oślepł od tej bieli, albo naprawdę niczego już wokół nie było... źródło: NKJP: Eugeniusz Kabatc: Vinum sacrum et profanum : wino w kulturze, wino w naturze, wino na naszym stole, 2003 |
|
|
Syn wybiera się w podróż, ale jego matka, która oślepła od płaczu za mężem, domaga się, aby został i dbał o nią. źródło: NKJP: Mikołaj Szymański: Niepokojący brak ciała, Gazeta Wyborcza, 1995-12-22 |
|
|
Widziałem kolegów, którzy oślepli od śniegu, i pioruny bijące w naszych wrogów. źródło: NKJP: Monika Piątkowska: Nikczemne historie, 2009 |
Składnia
|
+ | oślepnąć | + |
od CZEGO
|