UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zsyłka

Chronologizacja

2 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zsyłka
zsyłki
D. zsyłki
zsyłek
C. zsyłce
zsyłkom
B. zsyłkę
zsyłki
N. zsyłką
zsyłkami
Ms. zsyłce
zsyłkach
W. zsyłko
zsyłki

1.a kara

Definicja

kara, która polega na skierowaniu jakiejś osoby na przymusowy pobyt do odległego i odizolowanego miejsca

Noty o użyciu

Wyraz używany zazwyczaj w odniesieniu do kar zasądzanych w Rosji carskiej i komunistycznej.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zesłanie

Połączenia

  • masowe; sowieckie, syberyjskie zsyłki
  • zsyłka do łagrów, do obozów; do Kazachstanu
  • zsyłka na Syberię, na Sybir; zsyłka w głąb Rosji
  • zsyłki i łagry; więzienia i zsyłki
  • uniknąć zsyłki
  • skazany na zsyłkę

Cytaty

Karczmarz uczył dzieci żydowskie i polskie. Groziła mu zsyłka, ale szkołę prowadził.

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Busz po polsku, 2007

Nie ustawały aresztowania rewolucyjnych działaczy, decyzje administracyjne o zsyłkach, wyroki opiewające na katorgę i szubienicę.

źródło: NKJP: Stefan Kieniewicz: Historia Polski 1795-1918, 1968

24 lutego 1864 r. carska policja aresztowała ks. Wincentego Wacowskiego [...]. Więziono go w Olkuszu i Warszawie. W sierpniu 1864 r. duchownego skazano na zsyłkę w głąb Rosji.

źródło: NKJP: (wow): Tak było... A tak jest, Dziennik Zachodni, 2001-02-02

Konfiskaty majątków, emigracja uczestników walk za granicę, wieloletnie wyroki więzienia i zsyłki na Syberię wywoływały depresję oraz ogólne zniechęcenie.

źródło: NKJP: Feliks Jabłkowski: Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy: romans ekonomiczny, 2005

[...] w Grecji zakazano nauki, mowy, publikacji i praktyk religijnych w języku macedońskim; rozbudowano aparat policyjno-inwigilacyjny, który za najmniejszą oznakę odrębności narodowej karze biciem, zamykaniem i zsyłką na odludne wyspy.

źródło: NKJP: Wojciech Tochman: Porwani za młodu, Gazeta Wyborcza, 1993-05-18

Składnia

bez ograniczeń + zsyłka +
(DOKĄD)

1.b pobyt

Definicja

przymusowy pobyt karny jakiejś osoby w odległym i odizolowanym miejscu

Noty o użyciu

Wyraz używany zazwyczaj w odniesieniu do pobytów karnych, zasądzanych w Rosji carskiej i komunistycznej.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zesłanie

Połączenia

  • zsyłka Polaków, więźniów
  • czas, lata, miejsce zsyłki
  • powrót ze zsyłki
  • przetrwać, przeżyć zsyłkę
  • wrócić ze zsyłki
  • wywieziony na zsyłkę

Cytaty

Sam nigdy nie był na zsyłce, swoją literaturę oparł na opowieściach zesłańców i więźniów łagrów [...].

źródło: NKJP: Marek Mikos: Nagroda Literacka Czesława Miłosza dla Andrzeja Kalinina, Gazeta Wyborcza, 1994-03-25

W czasach Rosji carskiej Wyspy Sołowieckie były miejscem zsyłek więźniów politycznych, a w Rosji sowieckiej – pierwszych łagrów.

źródło: NKJP: Internet

[...] Paweł Steller wrócił z obozu w Kemerowie na Syberii po dwudziestu miesiącach zsyłki.

źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007

Pamiętajmy, że ogółem na nieludzką ziemię wywieziono ok. 2 mln Polaków. Niektórym tylko udało się wrócić z zsyłki, wielu zostało za granicami ojczyzny [...].

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 29.02.2000

2. w polityce

Definicja

przymusowe skierowanie polityka na inne stanowisko, pozornie zbliżone do poprzedniego, ale w rzeczywistości umożliwiające odsunięcie tej osoby od podejmowania ważnych decyzji lub stwarzania sytuacji kłopotliwych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa działalność polityczna

Cytaty

„Upokarzającą” nazwał X propozycję władz [...], by politycy tacy jak Y czy Z kandydowali do Senatu zamiast do Sejmu. Mówiono też o zsyłce, o politycznej emeryturze.

źródło: NKJP: (J. Par.): Biuro poprawek, Polityka, 2005-07-30

- Kiedy [...] wsiadał do śmigłowca i wylatywał do Szczytna, wyglądał, jakby go aresztowali. To nie awans. To zamknięcie fachowca w klatce. To zsyłka - mówili wówczas jego podwładni.

źródło: NKJP: Aldona Minorczyk-Cichy: Szeryf ze Śląska jedzie do stolicy, Dziennik Zachodni, 2008-03-12

Trudno zatem przesądzić, czy ostatnia nominacja to dla X bardziej awans czy zsyłka.

źródło: NKJP: Agnieszka Rybak: Czarna Ela od susłów, Polityka, 2006-02-18

Może czeka go zsyłka do Brukseli? Będzie to pochodną tego, co zrobi prokuratura, a w przyszłości sąd.

źródło: Internet: jerzypolaczek.pl/

Składnia

bez ograniczeń + zsyłka +
(DOKĄD)
Data ostatniej modyfikacji: 27.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json