Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
dorozumiem się |
dorozumiemy się |
|||
| 2 os. |
dorozumiesz się |
dorozumiecie się |
|||
| 3 os. |
dorozumie się |
dorozumieją się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dorozumiałem się +(e)m się dorozumiał |
dorozumiałam się +(e)m się dorozumiała |
dorozumiałom się +(e)m się dorozumiało |
dorozumieliśmy się +(e)śmy się dorozumieli |
dorozumiałyśmy się +(e)śmy się dorozumiały |
| 2 os. |
dorozumiałeś się +(e)ś się dorozumiał |
dorozumiałaś się +(e)ś się dorozumiała |
dorozumiałoś się +(e)ś się dorozumiało |
dorozumieliście się +(e)ście się dorozumieli |
dorozumiałyście się +(e)ście się dorozumiały |
| 3 os. |
dorozumiał się |
dorozumiała się |
dorozumiało się |
dorozumieli się |
dorozumiały się |
bezosobnik: dorozumiano się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
dorozumiejmy się dorozummy się |
|
| 2 os. |
dorozumiej się dorozum się |
dorozumcie się dorozumiejcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
dorozumiałbym się bym się dorozumiał |
dorozumiałabym się bym się dorozumiała |
dorozumiałobym się bym się dorozumiało |
dorozumielibyśmy się byśmy się dorozumieli |
dorozumiałybyśmy się byśmy się dorozumiały |
| 2 os. |
dorozumiałbyś się byś się dorozumiał |
dorozumiałabyś się byś się dorozumiała |
dorozumiałobyś się byś się dorozumiało |
dorozumielibyście się byście się dorozumieli |
dorozumiałybyście się byście się dorozumiały |
| 3 os. |
dorozumiałby się by się dorozumiał |
dorozumiałaby się by się dorozumiała |
dorozumiałoby się by się dorozumiało |
dorozumieliby się by się dorozumieli |
dorozumiałyby się by się dorozumiały |
bezosobnik: dorozumiano by się
bezokolicznik: dorozumieć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
dorozumiawszy się
gerundium: dorozumienie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | dorozumienie się |
dorozumienia się |
| D. | dorozumienia się |
dorozumień się |
| C. | dorozumieniu się |
dorozumieniom się |
| B. | dorozumienie się |
dorozumienia się |
| N. | dorozumieniem się |
dorozumieniami się |
| Ms. | dorozumieniu się |
dorozumieniach się |
| W. | dorozumienie się |
dorozumienia się |
odpowiednik aspektowy: dorozumiewać się
Pochodzenie
Zob. rozumieć
1. domyślić się
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | domyślić się |
Cytaty
|
Gadały bełkotliwie, a ona usiłowała się dorozumieć czegoś związanego ze szkołami. źródło: Internet: wiadomosci.wp.pl |
|
|
[...] Trudno mi było, zaspanemu, wyrwanemu ze snu, dorozumieć się, że tą damą był Adam. źródło: NKJP: Witold Zechenter: Trzydzieści lat z Adamem Polewką, Miesięcznik Literacki, nr 3, 1970 |
|
|
Ochmistrzyni weszła i zawołała po babilońsku: Bezpłodna! - Sarai dorozumiała się od razu, że ją wołają i powstała [...]. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Przymierze, 1952 |
|
|
Wszyscy wiedzieli, że spódniczki, które zakrywają tylko półdupki, są prowokacyjne, czyli kokieteryjne, ale nikt nie dorozumiał się, co to są jakieś formy pozagenitalne [...]. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wychowanie seksualne dla klasy wyższej, średniej i niższej, 1999 |
Składnia
|
+ | dorozumieć się | + |
CZEGO
|
|
+ | dorozumieć się | + |
że ZDANIE | ZDANIE PYTAJNOZALEŻNE
|
2. dogadać się
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | dogadać się, ugadać się | |
| hiperonimy: | porozumieć się |
Cytaty
|
- E, z tobą też coraz trudniej się dorozumieć - zezłościła się na ojca [...]. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996 |
|
|
Z dzieckiem najłatwiej by się dorozumiał, ukazując mu cudnie barwionego zimorodka, siedzącego nad wodą. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953 |
|
|
- Ano, niby człowiek rozmawia, a dorozumieć się jakoś ciężko [...]. - Ja się pytam, ile krów się ocieliło, a oni mi opowiadają, jaki sobie kupili telewizor. źródło: NKJP: Iza Bednarz: Chłop, śmierć i gwiazdy, Gazeta Wyborcza, 1996-03-19 |
Składnia
|
+ | dorozumieć się | + |
z KIM
|