UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

klajster

Chronologizacja

1534, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. klajster
 klajstry
D. klajstru
 klajstrów
C. klajstrowi
 klajstrom
B. klajster
 klajstry
N. klajstrem
 klajstrami
Ms. klajstrze
 klajstrach
W. klajstrze
 klajstry

Pochodzenie

niem. Kleister 'lepkie spoiwo'

1. klej

Definicja

klej otrzymywany z połączenia wody z mąką lub krochmalem

Noty o użyciu

Używane również w ogólniejszym znaczeniu 'gęsty klej'.

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Praca ➔ materiały i narzędzia pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  klej

Cytaty

Gorzej, że dekorfolię położono jak papier, którym w chałupach kobiety oklejają ściany, pomazawszy je uprzednio klajstrem z mąki: po wierzchu, na wszystkie nierówności, szpary, łby gwoździ.

źródło: NKJP: Andrzej Osęka: Jawa czy sen, Gazeta Wyborcza, 1994-02-19

Chcąc otrzymać klej (klajster), bierze się na 1 część krochmalu 8–10 części wody.

źródło: Internet: ealchemia.republika.pl

Obrazek widocznie posmarowała od spodu klajstrem, bo ledwo przytknęła do ściany u wezgłowia ojca, przylgnął równo, bez zmarszczek.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z Celulozy, 1952

Do tego dochodzą dwa wiadra do mieszania i przechowywania klajstru, dwa szczotkowate pędzle do nakładania tegoż klajstru na ścianę lub tapetę, szczotka do wygładzania tapety i nożyk tapicerski.

źródło: NKJP: Internet

Najlepszy klajster robi się z mąki żytniej – uważa pani Janina.

źródło: NKJP: Katarzyna Chilińska: Mundurek dla wydmuszki, Gazeta Poznańska, 2006-04-15

Składnia

bez ograniczeń + klajster +
(z CZEGO)

2. substancja

Definicja

pejorat. 
gęsta, kleista substancja

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ stan skupienia, trwałość materii

Cytaty

Był tam kisiel owsiany, wyglądający jak brudny klajster, rozdęte ziarna gotowanej pszenicy, groch, jęczmień oraz mleko makowe.

źródło: NKJP: Jolanta Gniewek: Dlaczego mak na wigilię?, Aura, nr 12, 1988

Przymuszeni ludzie załatwiają swoje potrzeby po kątach hali i ten cuchnący klajster wypływa na zewnątrz, wsiąka w ziemię, powracając do nas wraz z wodą.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Wybór Anny, 2010
Data ostatniej modyfikacji: 20.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN