Chronologizacja
Pochodzenie
1. demon
Definicja
Noty o użyciu
Zapisywane również wielką literą.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ wierzenia i przesądy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przypołudnica, rżana baba, żytnia baba, żytniczka | |
| hiperonimy: | demon |
Cytaty
|
Małopolska południca była bardzo brzydka, wręcz odrażająca, wysoka, ubrana na biało, często towarzyszyła jej sfora czarnych psów. Pojawiała się w południe, zazwyczaj na przednówku, w grochu lub w zbożu. źródło: NKJP: Południce, boginki, majówki, Dziennik Polski, 2002-04-13 |
|
|
Południca nie lubi, kiedy ktoś depcze zboże. źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska: Apokryf wenecki, 2004 |
|
|
Wtedy właśnie, podczas największego skwaru, straszyła na wsi Południca albo Żytnia Baba, sprawiała, że ludzie tracili przytomność, i kradła im dzieci. źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert: Czarny ogród, 2007 |
|
|
Dziś nikt nie będzie opowiadał o południcach, pilnujących, by ludzie nie pracowali na polach w samo południe. źródło: NKJP: Alicja Giedroyć: Z tysiąca i jednego miasta, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2005-05-20 |
|
|
W wodach na nieostrożnych wędrowców czyhali utopcy. W lasach rusałki wabiły chłopców na zatracenie. W wirach powietrznych tańczyły południce. Trudno wyliczać te wszystkie demoniczne istoty. źródło: NKJP: Anna Brzezińska: Ile prawdy w starej baśni?, Polityka, 2003-09-27 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | południca |
południce |
|
| D. | południcy |
południc |
|
| C. | południcy |
południcom |
|
| B. | południcę |
południce |
|
| N. | południcą |
południcami |
|
| Ms. | południcy |
południcach |
|
| W. | południco |
południce |
2. motyl
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat zwierząt ➔ owady
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | motyl |
Cytaty
|
Podczas liturgii nad stołem ofiarnym fruwał i wygrzewał się w smudze słońca motyl - rusałka admirał z rodziny południc. źródło: NKJP: (tas): Za dusze dziennikarzy, Dziennik Bałtycki, 1999-09-20 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | południca |
południce |
|
| D. | południcy |
południc |
|
| C. | południcy |
południcom |
|
| B. | południcę |
południce |
|
| N. | południcą |
południcami |
|
| Ms. | południcy |
południcach |
|
| W. | południco |
południce |
Inne uwagi
Zwykle lm