UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szargać

Chronologizacja

1643, Kart XVII-XVIII
Inne znaczenie: 'chlapać'

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szargam
szargamy
2 os. szargasz
szargacie
3 os. szarga
szargają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szargałem
+(e)m szargał
szargałam
+(e)m szargała
szargałom
+(e)m szargało
szargaliśmy
+(e)śmy szargali
szargałyśmy
+(e)śmy szargały
2 os. szargałeś
+(e)ś szargał
szargałaś
+(e)ś szargała
szargałoś
+(e)ś szargało
szargaliście
+(e)ście szargali
szargałyście
+(e)ście szargały
3 os. szargał
szargała
szargało
szargali
szargały

bezosobnik: szargano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę szargał
będę szargać
będę szargała
będę szargać
będę szargało
będę szargać
będziemy szargali
będziemy szargać
będziemy szargały
będziemy szargać
2 os. będziesz szargał
będziesz szargać
będziesz szargała
będziesz szargać
będziesz szargało
będziesz szargać
będziecie szargali
będziecie szargać
będziecie szargały
będziecie szargać
3 os. będzie szargał
będzie szargać
będzie szargała
będzie szargać
będzie szargało
będzie szargać
będą szargali
będą szargać
będą szargały
będą szargać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. szargajmy
2 os. szargaj
szargajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. szargałbym
bym szargał
szargałabym
bym szargała
szargałobym
bym szargało
szargalibyśmy
byśmy szargali
szargałybyśmy
byśmy szargały
2 os. szargałbyś
byś szargał
szargałabyś
byś szargała
szargałobyś
byś szargało
szargalibyście
byście szargali
szargałybyście
byście szargały
3 os. szargałby
by szargał
szargałaby
by szargała
szargałoby
by szargało
szargaliby
by szargali
szargałyby
by szargały

bezosobnik: szargano by

bezokolicznik: szargać

imiesłów przysłówkowy współczesny: szargając

gerundium: szarganie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. szarganie
szargania
D. szargania
szargań
C. szarganiu
szarganiom
B. szarganie
szargania
N. szarganiem
szarganiami
Ms. szarganiu
szarganiach
W. szarganie
szargania

imiesłów przymiotnikowy czynny: szargający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szargający
szargający
szargający
szargające
szargająca
D. szargającego
szargającego
szargającego
szargającego
szargającej
C. szargającemu
szargającemu
szargającemu
szargającemu
szargającej
B. szargającego
szargającego
szargający
szargające
szargającą
N. szargającym
szargającym
szargającym
szargającym
szargającą
Ms. szargającym
szargającym
szargającym
szargającym
szargającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szargający
szargający
szargające
szargające
D. szargających
szargających
szargających
szargających
C. szargającym
szargającym
szargającym
szargającym
B. szargających
szargających
szargających
szargające
N. szargającymi
szargającymi
szargającymi
szargającymi
Ms. szargających
szargających
szargających
szargających

imiesłów przymiotnikowy bierny: szargany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. szargany
szargany
szargany
szargane
szargana
D. szarganego
szarganego
szarganego
szarganego
szarganej
C. szarganemu
szarganemu
szarganemu
szarganemu
szarganej
B. szarganego
szarganego
szargany
szargane
szarganą
N. szarganym
szarganym
szarganym
szarganym
szarganą
Ms. szarganym
szarganym
szarganym
szarganym
szarganej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. szargani
szargani
szargane
szargane
D. szarganych
szarganych
szarganych
szarganych
C. szarganym
szarganym
szarganym
szarganym
B. szarganych
szarganych
szarganych
szargane
N. szarganymi
szarganymi
szarganymi
szarganymi
Ms. szarganych
szarganych
szarganych
szarganych

odpowiedniki aspektowe: zszargać , poszargać

Pochodzenie

Ekspresywny czasownik, związany z szurać, szurgać, zapewne pochodzenia dźwiękonaśladowczego

1. nazwisko

Definicja

niszczyć coś, powodując obniżenie jego rangi, wartości lub utratę dobrego wizerunku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szmacić

Połączenia

  • szargać autorytet, imię, opinię, reputację, świętości

Cytaty

- Ja jestem uczciwa! Proszę mojej cnoty tutaj nie szargać!

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Teatr 5, 1967

Uważam, że taki konflikt szarga dobre imię telewizji publicznej.

źródło: NKJP: Marek Twaróg: Nagroda czyli rekwizyt, Dziennik Zachodni, 2002-05-06

Tymczasem w piśmie - zdaniem pracowników trzebińskiego magistratu - zawarto szereg pomówień, które szargają dobre imię burmistrza [...].

źródło: NKJP: (ANA): Fałszerstwo (nie)doskonałe, Dziennik Polski, 2005-06-06

Składnia

bez ograniczeń + szargać +
CO

2. nerwy

Definicja

doprowadzać organizm do stanu wyczerpania fizycznego lub psychicznego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka sprawność i wydolność organizmu

Połączenia

  • szargać nerwy

Cytaty

[...] kilka rozmów z wydawcami wielu tytułów przekonało ludzi odpowiedzialnych za publikacje zdjęć, że nie warto szargać nerwów bogaczowi.

źródło: NKJP: Kazimierz Sikorski: Adwokat diabła dał Polańskiemu wolność, obronił go przed Ameryką, Dziennik Zachodni, 2010-07-14

[...] wielu odeszło już na zasłużoną emeryturę albo na rentę przyznawaną im [...] za tę szargającą zdrowie, wieloletnią „pracę na niwie”.

źródło: NKJP: Paweł Bera: Uwaga na przekornych, Gazeta Radomszczańska, 2009-10-28

Składnia

bez ograniczeń + szargać +
CO

3. ubranie

Definicja

pot. 
niszczyć nieodpowiednim lub długotrwałym użytkowaniem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  szmacić
hiperonimy:  niszczyć

Cytaty

Ja zwykle szargam buty i mam je na jeden sezon.

źródło: Internet: wizaz.pl

Składnia

bez ograniczeń + szargać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 05.04.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json