UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kańczug

rzadziej kańczuk

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kańczug
kańczugi
D. kańczuga
kańczugów
C. kańczugowi
kańczugom
B. kańczug
kańczugi
N. kańczugiem
kańczugami
Ms. kańczugu
kańczugach
W. kańczugu
kańczugi

Pochodzenie

tur. kamcze 'bicz'

Definicja

przest. 
bicz z plecionym rzemieniem i krótkim trzonem

Warianty

  • rzadziej kańczuk

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bicz, korbacz, nahaj, nahajka
hiperonimy:  bat

Cytaty

W przypadku drobnych kradzieży, w małych miasteczkach winnych bito rózgami lub kańczugami (gdy był pręgierz, to karano przed nim) i „wyświecano” z miasta.

źródło: NKJP: Bogdan Snoch: Tortury i samosądy, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, 2001-02-15

Komentarze do katechizmów wydawanych w połowie XVIII w. tłumaczą, że Pismo św. zabrania kaleczenia ludzi, obcinania im członków, bicia kijem i kańczugiem, „choćby i słusznie”, ale tylko wtedy, gdy karzący nie posiada „władzy ojcowskiej abo sędziowskiej nad winnymi kary”.

źródło: NKJP: Janusz Tazbir: Diabli na zasiłku?, Gazeta Wyborcza, 1997-05-13

[...] wózek dwukołowy kameryzowany – wysadzany drogimi kamieniami kańczuk, kańczug – pleciony skórzany bicz [...].

źródło: KWJP: Jacek Dehnel: Matka Makryna, 2014

Data ostatniej modyfikacji: 10.12.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json