UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wścieklizna

Chronologizacja

1618, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wścieklizna
wścieklizny
D. wścieklizny
wścieklizn
C. wściekliźnie
wściekliznom
B. wściekliznę
wścieklizny
N. wścieklizną
wściekliznami
Ms. wściekliźnie
wściekliznach
W. wścieklizno
wścieklizny

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

Zob. wściekły

1. choroba

Definicja

wirusowa choroba niektórych zwierząt, przenoszona na człowieka przez kontakt z zakażonym zwierzęciem, wywołująca u człowieka i zwierząt nadmierne pobudzenie, agresję, skurcze, wodowstręt, ślinotok lub porażenie; prowadząca do śmierci z powodu niewydolności oddechowej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie rodzaje chorób

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Relacje znaczeniowe

synonimy:  hydrofobia, wodowstręt
hiperonimy:  choroba I

Połączenia

  • wścieklizna lisów, nietoperzy, psów; zwierząt
  • wścieklizna u człowieka; u kota, u lisów, u nietoperzy, u psów; u zwierząt;
  • wścieklizna na jakimś terenie; wścieklizna w jakimś powiecie
  • wirus; epidemia; nosiciel, roznosiciel; przypadek; objawy; podejrzenie; ognisko wścieklizny
  • szczepienie, szczepionka, zastrzyki przeciwko wściekliźnie
  • odporność na wściekliznę
  • walka ze wścieklizną
  • chory na wściekliznę; podejrzany o wściekliznę
  • wścieklizna panuje, przenosi się; rozprzestrzenianie się wścieklizny
  • zapobieganie wściekliźnie
  • mieć, przenosić, roznosić; odnotować, stwierdzić, wykryć; wykluczyć wściekliznę; zwalczanie wścieklizny
  • zakażenie; dotknięty, zagrożony, zarażony wścieklizną
  • zaszczepić przeciwko wściekliźnie
  • chorować, zachorować na wściekliznę

Cytaty

Mieszkańcy Okleśnej poprosili powiatową straż pożarną o pomoc w schwytaniu lisa. [...] Stwierdzili, że dziwnie się zachowuje, jest agresywny, więc może mieć wściekliznę.

źródło: NKJP: EBA): Wściekły lis?, Gazeta Krakowska, 2005-11-08

Dla porównania, w ubiegłym roku odnotowano 11 przypadków wścieklizny u zwierząt [...].

źródło: NKJP: (tw): Strzelają do lisów, Sztafeta, nr 49/2003

Gryzonie są wielkimi szkodnikami. Zjadają zapasy, przenoszą choroby. Zarażone wścieklizną, mogą nawet zaatakować człowieka!

źródło: NKJP: Krystian Szytenhelm: Podgryzanie Dąbrówki, Tygodnik Rybnicki, 2008-11-11

W dniach od 5 do 15 maja zostanie przeprowadzona akcja szczepienia przeciwko wściekliźnie lisów [...].

źródło: NKJP: (jof): Uwaga, wścieklizna, Tygodnik Podhalański, nr 17, 1999

Kurzyńska, wdowa po poprzednim naczelniku [...], wciąż przeżywała śmierć męża. Zmarł trzy miesiące temu, na wściekliznę, podrapany przez niedobitego lisa.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Światło i lęk, 2003

Składnia

bez ograniczeń + wścieklizna +
(KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + wścieklizna +
(u | wśród KOGO/CZEGO)

2. złość

Definicja

książk. 
gwałtowny i silny napad złości, objawiający się agresją oraz tym, że dana osoba nie panuje nad tym, co robi i mówi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  furia, pasja, wściekłość

Cytaty

Niejeden raz miał do czynienia z agresją i napaściami obrażonych polityków czy z wścieklizną lokalnego kacyka, ale zawsze bezpardonowo odpierał ataki rozsierdzonych kołtunów maści wszelakiej.

źródło: NKJP: Kazimierz Kutz: Człowiek zjadł człowieka, Dziennik Zachodni, 2004-02-13

Patrzę na tatę. Co zrobi? Z nim nigdy nic nie wiadomo... Może dostać ataku wścieklizny. Zabiję go! Ale nie... powoli uśmiech rozciąga mu zmarszczki na twarzy [...].

źródło: NKJP: Krystyna Berwińska: Con Amore, 1976

[...] przekomarzają się między sobą o różnicę łajdactwa, a kiedy w ostrym ataku politycznej wścieklizny zacharczą się i zaplują, wtedy redagują pozwy lub strzeliste akty oskarżenia do niezawisłych sądów.

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + wścieklizna +
(KOGO)
bez ograniczeń + wścieklizna +
(JAKA)
Data ostatniej modyfikacji: 12.09.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json