UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kameleon

Chronologizacja

1861, SJPWil
Za wcześniejsze chameleon (SPXVI).

Pochodzenie

łac. chamæleōn

z gr. chamailéōn

1. zwierzę

Definicja

zwierzę, należące do gadów, mające bocznie spłaszczone ciało, cienkie nóżki o identycznej długości, długi i chwytny ogon, długi język, za pomocą którego chwyta pokarm oraz gałki oczne poruszające się w różnych kierunkach, niezależnie od siebie; cechuje się zdolnością szybkiej zmiany swojego ubarwienia

Noty o użyciu

Wyraz używany jako składnik terminów zoologicznych, np.: kameleon jemeński.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Świat zwierząt ➔ inne zwierzęta lądowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  jaszczurka

Połączenia

  • zmienny jak kameleon
  • zmieniać się jak kameleon

Cytaty

Niewiele brakowało, by spadł na ziemię, ale uratował go ogon, którym zdążył uchwycić gałązki. Ogon jest bardzo długi. Kameleon miał blisko 30 centymetrów, a na ogon przypadała połowa [...]. Widzieliśmy, jak młody kameleon w ciągu zaledwie kwadransa zmieniał nie tylko kolory, ale nawet i wzory na skórze.

źródło: NKJP: Nuria Selva Fernandez, Adam Wajrak: Mistrzowie kamuflażu, Gazeta Wyborcza, 1996-12-20

Robiła to tak zręcznie i udatnie, jakby specjalnie ćwiczyła, a jej stopy przywodziły na myśl skojarzenie z chwytnymi kończynami kameleona.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Zatrzymano wtedy ok. 500 żółwi, a także pytony, warany, legwany i kameleony o łącznej wartości ok. 15 000 zł. Zwierzęta przekazano do ogrodu zoologicznego.

źródło: NKJP: Rose Clonser: Egzotyczni więźniowie - ekologia, Magazyn Puls Studenta, nr 26, 2000-12

Możemy więc obejrzeć między innymi: taniec godowy koników morskich, gry miłosne żab i pająków, walki kameleonów i legwanów morskich czy wyścig jaszczurek biegnących na dwóch nogach.

źródło: NKJP: Andrzej Gorzym: Świat według czarownika, Polityka, 2005-03-26

[...] Stoją terraria z egzotycznymi przybyszami: skorpionami, pająkami ptasznikami, kameleonami, gekonami, legwanami. Para pięknych, zielonych kameleonów kosztuje 1,6 tys. złotych.

źródło: NKJP: Adam Grzeszak: Węże w uprzęży, Polityka, 2003-01-11

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kameleon
kameleony
D. kameleona
kameleonów
C. kameleonowi
kameleonom
B. kameleona
kameleony
N. kameleonem
kameleonami
Ms. kameleonie
kameleonach
W. kameleonie
kameleony

2. człowiek

Definicja

osoba niestała, bo mająca nietrwałe poglądy i zmieniająca je w zależności od sytuacji w celu odniesienia własnych korzyści

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Usposobienie człowieka ➔ określenia człowieka ze względu na jego usposobienie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  chorągiewka na wietrze

Cytaty

Przypadkowo zawsze robił w życiu akurat to, co się opłacało i przynosiło korzyści, ale nie uważa się za koniunkturalistę. Burzy się, gdy ktoś mówi o nim: kameleon, chorągiewka na wietrze.

źródło: NKJP: Sławomir Mizerski: Człowiek dobry na wszystko, Polityka, 2005-03-12

[...] Z biegiem lat stał się kameleonem. Jak gąbka chłonie cudze idee i pomysły, a w jednym zdaniu zdolny jest zawrzeć przeciwstawne opinie. Wszystko przykrywa czarującym uśmiechem, ujmującym sposobem bycia i uporem w dążeniu do celu.

źródło: NKJP: Robert Sołtyk: Kim pan jest, panie Chirac?, Ozon, nr 5, 2005

[...] Widziała w nich polityczne kameleony, farbowane lisy, zwolenników socjalizmu rynkowego, niekonsekwentnych mięczaków i zakamuflowanych socjaldemokratów.

źródło: NKJP: Antykomunizm z ludzką twarzą, Gazeta Wyborcza, 1993-09-11

[...] życie publiczne, polityczne, obywatelskie zdominowane zostało przez miernoty, karierowiczów, kameleonów politycznych i ideologicznych, a nie było miejsca dla ludzi wartościowych.

źródło: Internet: zaprasza.net/a_y.php?article_id=7892

[...] jak widzimy, nie zmienia barw partyjnych jak inni nasi kochani politycy - kameleoni, dziś tu, jutro tam, na zasadzie moralności obrotowej.

źródło: NKJP: Gazeta Radomszczańska, 2009-09-16

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1, m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kameleon
kameleoni
kameleony
ndepr
kameleony
depr
D. kameleona
kameleonów
C. kameleonowi
kameleonom
B. kameleona
kameleonów
kameleony
N. kameleonem
kameleonami
Ms. kameleonie
kameleonach
W. kameleonie
kameleoni
kameleony
ndepr
kameleony
depr

Składnia

bez ograniczeń + kameleon +
(JAKI)
Data ostatniej modyfikacji: 13.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json