UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

hydra

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. hydra
hydry
D. hydry
hydr
C. hydrze
hydrom
B. hydrę
hydry
N. hydrą
hydrami
Ms. hydrze
hydrach
W. hydro
hydry

Pochodzenie

łac.

z gr. hýdra

1. potwór

Definicja

potwór o wielu głowach, które po odcięciu odrastają

Noty o użyciu

W odniesieniu do potwora z mitologii greckiej pisane również wielką literą.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • nieśmiertelność hydry
  • hydra odrasta

Cytaty

Grzybni opieńkowej nie da się zwalczyć. Zachowuje się ona jak hydra. W razie jej przecięcia, każdy odcięty kawałek może pod ziemią samodzielnie się rozrastać.

źródło: NKJP: Kazimierz Netka: Opieńki i korniki zabijają świerki, Dziennik Bałtycki, 2007-06-05

Czterdziestego dnia czarnoksiężnik został wreszcie sam, bo potwory były już pokonane. Nie dawał jednak za wygraną. Zamieniał się w straszne smoki, hydry, węże i wreszcie w przeogromną ośmiornicę.

źródło: NKJP: Monika Rakusa: Baśnie dla Antosia, 2010

Na domiar złego, jakby niepewności i cierpień nie było wystarczająco wiele, na wchodzącego w infernalne ciemności miały się rzucać skrzydlate harpie, gorgony, hydry, a także centaury, pełniące rolę strażników podziemnego przybytku.

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Niebo w domu Ojca, czyściec dla kogo, piekło w oddaleniu, 2010

Nim posadzicie go w ogrodzie, radzę się dobrze zastanowić, bo pozbycie się przybysza jest prawie niemożliwe. Na brzegach Tamizy oparł się herbicydom, przetrzymał koszenie i wykopywanie kłączy kilka razy w roku. Niczym mityczna Hydra odrasta z najmniejszego, pozostawionego w glebie kawałeczka.

źródło: NKJP: Grzegorz Tabasz: Rdest z Japonii, Dziennik Polski, 2008-05-12

2. zło

Definicja

książk. 
zło, które jest trudne do pokonania, ponieważ wciąż na nowo się odradza

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zło

Połączenia

  • hydra inflacji, kapitalizmu, komunizmu, nacjonalizmów
  • walka z hydrą

Cytaty

Mam dla mojego kolegi, [...], szefa dolnośląskiej solidarki, darmowy pomysł iście rewolucyjny. Pomysł, który przyniesie mu ogólnopolską sławę skutecznego rozkładacza hydry kapitalizmu.

źródło: NKJP: Zdzisław Smektała: Jazz dla mass, Gazeta Wrocławska, 2003-10-07

Hydra inflacji, która w latach 70. i 80. przygnębiała polityków i wywoływała napięcia między pracodawcami i pracownikami, została niemal unicestwiona.

źródło: NKJP: Witold Gadomski: Witajcie w dobrych czasach, Gazeta Wyborcza, 1998-10-16

Któregoś dnia ojciec poprosił mnie do swego pokoju na rozmowę, by mi oświadczyć, że niestety muszę się pożegnać ze studiami, gdyż nadeszły bardzo ciężkie czasy. Hydra antysemityzmu podniosła głowę. Hitler doszedł do władzy. Rozpoczęły się nagonki na Żydów i coraz więcej było antysemickich ekscesów.

źródło: NKJP: (rap): Wspomnienia dawne i nowsze, Gazeta Krakowska, 2003-07-11

Festiwale takie jak krakowski, po którym potem nagrodzone filmy prezentuje telewizja, na pewno pozwalają odmitologizować krzywdzące stereotypy, i choć w części oswoić hydrę nacjonalizmów, od których wciąż nie są wolne społeczeństwa.

źródło: NKJP: By wszyscy byli „U siebie”, Dziennik Polski, 2000-09-28

Wynik wyborów jest dla mnie niekorzystny, ale nie oznacza klęski - mówił Lassota.- Niegodziwcy kiedyś przegrają. Musimy być razem, wtedy pokonamy hydrę. Jest nią nie tylko lewica, której kandydat wygrał wybory, ale także nieodpowiedzialna głupota liderów krakowskiej prawicy.

źródło: NKJP: (jp), (Nit): Większe miasto, niższa frekwencja, Gazeta Krakowska, 2002-11-12

Składnia

bez ograniczeń + hydra +
(CZEGO)

3. stworzenie

Definicja

stworzenie o śliskim miękkim ciele bez szkieletu, mające postać niewielkiego polipa, żyjące w słodkich i wolno płynących wodach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie prawdy i wartości życiowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  stułbia
hiperonimy:  stworzenie

Cytaty

Droga dla medycyny regeneracyjnej stanęła otworem. Mieliśmy odzyskać utraconą zdolność do regeneracji doskonałej, takiej jaką zachowały: salamandra, traszka czy hydra.

źródło: NKJP: Andrzej Szczeklik: Kore: o chorych, chorobach i poszukiwaniu duszy medycyny, 2007

Istnieją w końcu nieśmiertelne gatunki zwierząt (np. anemony czy słodkowodne hydry) niewykazujące żadnych objawów starzenia się, a niektóre wielkie żółwie dożywają 180 lat.

źródło: NKJP: Krzysztof Szymborski: Zawrócić rzekę życia, Polityka, 2001-11-03

Nieśmiertelność hydry jest bardzo podobna do spotykanej wśród komórek nowotworowych, której przyczyną jest zablokowanie kontrolowanego przez gen p53 mechanizmu zaprogramowanego samobójstwa.

źródło: NKJP: Paweł Walewski: Gorycz zwycięstwa, Polityka, 2007-03-31

Data ostatniej modyfikacji: 26.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json