Chronologizacja
1. zapożyczenie
Definicja
Noty o użyciu
Ms. lp wymawiany: [poloniźmie] lub [polonizmie].
Wymowa
[polonism] lub [polonizm]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język języki świata
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | zapożyczenie |
Cytaty
|
Łącznie przejął z języka polskiego piętnaście terminów literackich, z czego do dziś utrzymało się osiem, wśród nich jest polonizm, w którym zachowały się polskie cechy fonetyczne, mianowicie selanka < pol. sielanka od sioło (czes. sedlo ). źródło: NKJP: Zofia Teresa Orłoś: Czeskie odrodzenie narodowe i językowe, 2000 |
|
|
Początkowo w języku litewskim zniekształconym polonizmami wydawano jedynie katechizmy i książki religijne [...]. źródło: NKJP: Urszula Augustyniak: Historia Polski 1572-1795, 2008 |
|
|
Smuci mnie, że przyjmujemy tak wiele zapożyczeń, a w innych językach nie ma żadnych polonizmów. Nawet „vodka” jest rosyjska. źródło: NKJP: Maja Wolny: Plamy na języku, Polityka, 2000-09-09 |
|
|
Ogólna liczba polonizmów w ukraińskim wynosi około 17 000 wyrazów, czyli 14% całego zasobu słownictwa. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Wymysau to po wilamowsku właśnie Wilamowice, a sam wilamowianin – wymysojer. Dziwny to język: mieszanina średniowiecznego dolnoniemieckiego, saskiego, starej śląskiej niemczyzny, przez stulecia wzbogacany przez polonizmy. źródło: NKJP: Mariola Woszkowska: Wymysau i wymysojer, Trybuna Śląska, 2001-06-26 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | polonizm |
polonizmy |
|
| D. | polonizmu |
polonizmów |
|
| C. | polonizmowi |
polonizmom |
|
| B. | polonizm |
polonizmy |
|
| N. | polonizmem |
polonizmami |
|
| Ms. | polonizmie |
polonizmach |
|
| W. | polonizmie |
polonizmy |
2. polskość
Definicja
Noty o użyciu
Ms. lp wymawiany: [poloniźmie] lub [polonizmie].
Wymowa
[polonism] lub [polonizm]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny państwa, miasta, obszary geograficzne
Cytaty
|
Mamy kryzys polonizmu, pisano o tym już przeszło 20 lat temu. Mam na myśli oczywiście polskość rozumianą nienacjonalistycznie, czego jestem wrogiem. Chodzi mi o polski patriotyzm. źródło: NKJP: Przeczytane, Dziennik Polski, 2008-08-25 |
|
|
Polonizm nie znosi powątpiewania o roli Polski zarówno w małych rzeczach, jak w największych. źródło: NKJP: Jerzy B. Wójcik: Portrety, Gazeta Wyborcza, 1994-03-04 |
|
|
Aleksander II skarżył się na to, że w Berlinie dano wiarę, iż dąży on do ugody z Polakami przeciw Niemcom. Powinni go przecież znać na tyle, aby wiedzieć, że nigdy nie będzie miał nic wspólnego z polonizmem, a już w najmniejszym stopniu w sensie antyniemieckim. źródło: NKJP: Henryk Wereszycki: Sojusz trzech cesarzy. Walka o pokój europejski 1872–1878, 2010 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | polonizm |
polonizmy |
|
| D. | polonizmu |
polonizmów |
|
| C. | polonizmowi |
polonizmom |
|
| B. | polonizm |
polonizmy |
|
| N. | polonizmem |
polonizmami |
|
| Ms. | polonizmie |
polonizmach |
|
| W. | polonizmie |
polonizmy |
Inne uwagi
Zwykle lp