UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wybuchowy

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

1.a człowiek

Definicja

taki, który uzewnętrznia swoje uczucia w sposób nagły i bardzo silny

Pochodzenie

Od: wybuchać; zob. buchać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wybuchliwy, zapalczywy, zapędliwy
hiperonimy:  gwałtowny

Połączenia

  • wybuchowy człowiek
  • bardzo wybuchowy

Cytaty

Moim zdaniem, to człowiek bardzo wybuchowy. Potrafi dostać ataku agresji z najbardziej błahych powodów.

źródło: NKJP: Dominik Majsterek: Jaki los dyrektora szkoły w Jastrzębi?, Echo Dnia, 2006-11-03

W odróżnieniu od dobrodusznego i spokojnego Ojca, był wybuchowy i krewki.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1997

Zosia i ja bardzo się różniłyśmy od siebie. Ona była wybuchowa, ja spokojna, ona stąpała mocno nogami po ziemi, ja wolałam marzyć i fantazjować.

źródło: NKJP: Beata Ostrowicka: Kraina kolorów: księga intryg, 1999

W tym miejscu chciałem zaapelować do kibiców szczególnie tych bardziej wybuchowych, aby trochę stonowali.

źródło: NKJP: Każdy mecz bedzie ciężki, Dziennik Polski, 2002-03-01

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wybuchowy
wybuchowy
wybuchowy
wybuchowe
wybuchowa
D. wybuchowego
wybuchowego
wybuchowego
wybuchowego
wybuchowej
C. wybuchowemu
wybuchowemu
wybuchowemu
wybuchowemu
wybuchowej
B. wybuchowego
wybuchowego
wybuchowy
wybuchowe
wybuchową
N. wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchową
Ms. wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchowej
W. wybuchowy
wybuchowy
wybuchowy
wybuchowe
wybuchowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wybuchowi
wybuchowi
wybuchowe
wybuchowe
D. wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
C. wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
B. wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
wybuchowe
N. wybuchowymi
wybuchowymi
wybuchowymi
wybuchowymi
Ms. wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
W. wybuchowi
wybuchowi
wybuchowe
wybuchowe

1.b charakter

Definicja

właściwy komuś, kto uzewnętrznia swoje uczucia w sposób nagły i bardzo silny

Pochodzenie

Od: wybuchać; zob. buchać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wybuchliwy
hiperonimy:  gwałtowny

Połączenia

  • wybuchowy charakter, temperament; wybuchowa natura

Cytaty

Moją największą wadą jest wybuchowy temperament – przyznaje się. - Kiedy coś mnie naprawdę zdenerwuje, przestaję panować nad sobą.

źródło: NKJP: Rafał Banaszek: 10. Monika Lubieniecka (video), Echo Dnia, 2007-04-23

[...] był piłkarzem geniuszem, ale nie potrafił zapanować nad swoim wybuchowym charakterem. Skandale Erica zaczęły się w 1987 roku, kiedy uderzył bramkarza [...].

źródło: NKJP: Ewaryst Świtek: Piłka nożna, Gazeta Wyborcza, 1997-05-21

Piłkarz musi zrozumieć, jak wielką szkodę wybuchowym zachowaniem robi sobie i drużynie.

źródło: NKJP: Sport - IV liga małopolska - gr. zachodnia, Dziennik Polski, 2003-10-27

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wybuchowy
wybuchowy
wybuchowy
wybuchowe
wybuchowa
D. wybuchowego
wybuchowego
wybuchowego
wybuchowego
wybuchowej
C. wybuchowemu
wybuchowemu
wybuchowemu
wybuchowemu
wybuchowej
B. wybuchowego
wybuchowego
wybuchowy
wybuchowe
wybuchową
N. wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchową
Ms. wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchowej
W. wybuchowy
wybuchowy
wybuchowy
wybuchowe
wybuchowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wybuchowi
wybuchowi
wybuchowe
wybuchowe
D. wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
C. wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
B. wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
wybuchowe
N. wybuchowymi
wybuchowymi
wybuchowymi
wybuchowymi
Ms. wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
W. wybuchowi
wybuchowi
wybuchowe
wybuchowe

2. ładunek

Definicja

taki, który w wyniku reakcji chemicznej może rozerwać się z hukiem, powodując duże zniszczenia

Pochodzenie

Od: wybuch, wybuchać; zob. buchać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Relacje znaczeniowe

synonimy:  eksplozywny

Połączenia

  • wybuchowy ładunek, materiał; metan, plastik; lont; wybuchowa mieszanina, mieszanka, substancja; wybuchowe zagrożenie, znalezisko; wybuchowe fajerwerki, pociski, przedmioty, przesyłki; przyrządy, urządzenia; atmosfery, gazy, środki; właściwości
  • potencjalnie, silnie wybuchowy
  • wybuchowy i łatwopalny, wybuchowy i niebezpieczny; palny i wybuchowy, toksyczny i wybuchowy

Cytaty

[...] Amerykanie aresztowali terrorystów, którzy mieli właśnie zdetonować ładunek wybuchowy na jednym z największych lotnisk świata.

źródło: NKJP: Bartosz Węglarczyk: USA szukają złoczyńców przez ogłoszenia prasowe, Gazeta Wyborcza, 1997-08-09

W sytuacji gdy zbiornik nie jest pełny [...], w efekcie jego rozgrzania powstaje wybuchowa mieszanka oparów i benzyny, a eksplozja może nastąpić już przy temperaturze 40 stopni.

źródło: NKJP: Rozwiązana zagadka?, Dziennik Polski, 1998-08-01

Ustawa zakazuje składowania niektórych rodzajów odpadów, na przykład odpadów płynnych, odpadów o właściwościach wybuchowych, żrących i innych.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 29.02.2000

Ocenę stanu zagrożenia wybuchowego powinno się przeprowadzać metodą opracowaną przez jednostkę ratownictwa.

źródło: NKJP: Dz.U. z 2002r. Nr 94, poz. 838

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wybuchowy
wybuchowy
wybuchowy
wybuchowe
wybuchowa
D. wybuchowego
wybuchowego
wybuchowego
wybuchowego
wybuchowej
C. wybuchowemu
wybuchowemu
wybuchowemu
wybuchowemu
wybuchowej
B. wybuchowego
wybuchowego
wybuchowy
wybuchowe
wybuchową
N. wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchową
Ms. wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchowej
W. wybuchowy
wybuchowy
wybuchowy
wybuchowe
wybuchowa
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wybuchowi
wybuchowi
wybuchowe
wybuchowe
D. wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
C. wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
wybuchowym
B. wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
wybuchowe
N. wybuchowymi
wybuchowymi
wybuchowymi
wybuchowymi
Ms. wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
wybuchowych
W. wybuchowi
wybuchowi
wybuchowe
wybuchowe

Frazeologizmy

mieszanka wybuchowa
Data ostatniej modyfikacji: 31.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json