UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wykrzyknik

Chronologizacja

1785, SL

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wykrzyknik
wykrzykniki
D. wykrzyknika
wykrzykników
C. wykrzyknikowi
wykrzyknikom
B. wykrzyknik
wykrzykniki
N. wykrzyknikiem
wykrzyknikami
Ms. wykrzykniku
wykrzyknikach
W. wykrzykniku
wykrzykniki

1. znak interpunkcyjny

Definicja

znak interpunkcyjny w postaci: ! nadający poprzedzającemu go wyrazowi, zdaniu lub innemu znakowi ekspresywny charakter

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Połączenia

  • czerwony; podwójny wykrzyknik
  • wykrzyknik na końcu
  • wykrzykniki i pytajniki, wykrzykniki i znaki zapytania; przecinki i wykrzykniki
  • liczba wykrzykników
  • użyć wykrzyknika
  • postawić, stawiać wykrzyknik
  • opatrzony, oznaczony wykrzyknikiem

Cytaty

[...] położenie dosyć nietypowe - główka jest bardzo, bardzo nisko!!! (tak z wykrzyknikami napisała mi na wyniku badania pani ginekolog) [...].

źródło: NKJP: Internet

„Stoję biedny, / okaleczony / sprowadzony do jednego / egzemplarza!” Okazuje się, że nagłe doznanie samotności [...] jest dla Kantora bardzo dotkliwe. Świadczy o tym także wykrzyknik kończący owo wyznanie.

źródło: NKJP: Marek Pieniążek: Akt twórczy jako mimesis, 2005

[...] użytkownicy wyszukiwarki [...] będą od dziś ostrzegani przed podejrzanymi stronami za pomocą czerwonych wykrzykników, umieszczonych obok niektórych wyników wyszukiwania.

źródło: NKJP: Marcin Maj: Dostawcy wyszukiwarek w trosce o bezpieczeństwo, Dziennik Internautów, 2008-05-06

O dziesiątej obudziłem się w narożnym pokoju na drugim piętrze. Dwie wersalki, szafa oklejona niemieckimi piłkarzami, w szufladach formularze celne i plik „Monitorów Polskich” (wszystkie szczegółowe przepisy celne podkreślone długopisem, gdzieniegdzie wielkie wykrzykniki).

źródło: NKJP: Włodzimierz Nowak: Obwód głowy, 2007

2. część mowy

Definicja

jęz. 
nieodmienna część mowy wyrażająca zawołanie, rozkaz, stan emocjonalny lub intelektualny, mogąca stanowić samodzielną wypowiedź, ale niewchodząca w związki z innymi częściami zdania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  część mowy

Cytaty

[...] człowiek otwiera się na prawdę na trzy sposoby; każdy z nich związany jest z jednym konkretnym wykrzyknikiem. „O...” - oznacza zdziwienie, pełne podziwu zamilknięcie przed tajemnicą, która się przed nami otwiera. „Aha” - oznacza rozumowe zaakceptowanie danej myśli. I na koniec, występuje też „ha-ha”, poprzez które człowiek wyraża, iż zrozumiał dowcip.

źródło: NKJP: Tomas Halik: Nasz cytat, Gazeta Wyborcza, 1997-04-12

Słyszała z niewielkiej odległości wykrzykniki Jerzego, który opowiadał matce o całej historii.

źródło: NKJP: Kornel Makuszyński: Szaleństwa Panny Ewy, 1957

Komendanta nazywano „Kapitan O!” ze względu na używanie wykrzyknika „O!” jako naturalnego przedłużenia niedokończonych wypowiedzi [...].

źródło: NKJP: Andrzej Solecki: Dlaczego nie zostałem czerwonym warchołem, Kultura, nr 11, 1976

3. wyrażenie

Definicja

krótki, wielowyrazowy komunikat, którego celem jest sformułowanie zawołania, rozkazu lub wyrażenie stanu emocjonalnego, intelektualnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Cytaty

Trzeba tylko umieć słuchać aktywnie, dawać wyraz swemu zainteresowaniu, czasem tylko przerwać jakimś wykrzyknikiem w rodzaju: „ach, to bardzo ciekawe!” [...].

źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je: savoir-vivre przy stole, 1994

Niechętnie wspominam długie godziny spędzone w ciasnej loży rządowej, w pustej na ogół sali, wypełnionej jedynie potokiem słów, wykrzykników i oskarżeń rzucanych z mównicy.

źródło: NKJP: Janusz Lewandowski: Namiętność prywatyzacji, Gazeta Wyborcza, 1994-01-05

To co zdarzyło się w Polsce 12/13 grudnia 1981 r. przyjąłem owej nocy dość naiwnym wykrzyknikiem: „Oni chyba oszaleli. Przecież zmieciemy ich z powierzchni”.

źródło: NKJP: Zbigniew Gluza: Archiwum opozycji, Polityka, 2001-12-15

Data ostatniej modyfikacji: 28.11.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json