UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyrocznia

Chronologizacja

1757, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	wyrocznia	wyrocznie
D.	wyroczni	wyroczni

C.	wyroczni	wyroczniom
B.	wyrocznię	wyrocznie
N.	wyrocznią	wyroczniami
Ms.	wyroczni	wyroczniach
W.	wyrocznio	wyrocznie

1. osoba

Definicja

ktoś, kto cieszy się uznaniem i szacunkiem i z tego powodu może formułować oceny i zalecenia dotyczące jakichś spraw

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:

autorytet, powaga

Połączenia

absolutna, najwyższa, ostateczna; nieomylna, słuszna; moralna wyrocznia; wyrocznia naukowa
wyrocznia mody
wyrocznia w jakiejś dziedzinie, w jakiejś kwestii, w jakichś sprawach
wyrocznia i autorytet; guru i wyrocznia
rola wyroczni
stać się wyrocznią
uchodzić; uważać kogoś za wyrocznię

Cytaty

	Niespodziewanie zauważyłam, że dzięki tej swojej metamorfozie stałam się... wyrocznią w sprawach mody. Wszyscy pytają mnie, co na siebie założyć, jakie dobrać dodatki czy buty. źródło: NKJP: Paweł Gzyl: Mówi Maria Sadowska, która wystąpiła Pod Jaszczurami, Dziennik Polski, 2006-11-09
	Odkąd zajęła miejsce w pałacowej kuchni, uważała się za wyrocznię w sprawach kulinarnych i nie lubiła, jak jej się ktoś wtrąca do garnków. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: piołun, 1992
	Dzięki niemu dwie prowadzące - X i Y - stały się w Wielkiej Brytanii wyroczniami mody i stylu. źródło: NKJP: (MD): Arystokratka w kuchni, plotkarze na kanapie, Dziennik Polski, 2006-04-11
	Tymczasem u nas poetę traktuje się zawsze jak wieszcza właśnie - czyli jak wyrocznię polityczną. źródło: NKJP: Wieszcz a poeta, Dziennik Polski, 2000-05-26

Składnia

+	wyrocznia	+	(JAKA)
+	wyrocznia	+	(CZEGO)
+	wyrocznia	+	(w CZYM)

2. książka

Definicja

coś, co cieszy się uznaniem i szacunkiem i z tego powodu ludzie na podstawie tej rzeczy formułują oceny i zalecenia dotyczące jakichś spraw

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Cytaty

Koran, najwyższa religijna wyrocznia islamu, grozi muzułmaninowi, który zabije wierzącego naumyślnie, [...] potępieniem wiecznym.

źródło: NKJP: Zamknięci..., Dziennik Polski, 2002-01-04

Nie wynika to z buntu przeciwko Bogu, lecz raczej ze zdrowego braku zaufania do państwa - i instytucjonalnej religii - jako moralnej wyroczni.

źródło: NKJP: Dawid Warszawski: Wyganianie..., Gazeta Wyborcza, 1993-05-11

Składnia

	+	wyrocznia	+	(CZEGO)
	+	wyrocznia	+	(JAKA)

3. kapłanka

Definicja

w starożytności: osoba przewidująca przyszłość na podstawie intuicji, objawienia, wróżb lub rozumowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

prognosta, prognostyk, prorok, przepowiadacz

Połączenia

słynna wyrocznia
przepowiednia, rada, słowa; głos wyroczni
wyrocznia powiedziała, przepowiedziała

Cytaty

	[...] Sybilla i inne wyrocznie mówią zagadkami, bo przyszłość można tylko zgadnąć, a nie wytłumaczyć. źródło: NKJP: Manuela Gretkowska: Europejka, 2004
	Odpowiednio odurzona wyziewami z jaskini wyrocznia przepowiedziała Rzymianinowi zwycięstwo, co, jak wiemy, się sprawdziło [...]. źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003
	[...] legendarny bogacz wybrał się kiedyś do didymskiej wyroczni, by spytać ją, jaki będzie wynik wojny z Persją. Wyrocznia powiedziała mu: „Krezusie, zniszczysz wielkie królestwo”. źródło: NKJP: (jerry): Wyrocznia prawdę ci powie, Dziennik Zachodni, 2007-09-08
	W sprawach wątpliwych trzeba było zwrócić się do bogów o wskazówki, czyli zasięgnąć zdania wyroczni. źródło: NKJP: Karol Modzelewski: Barbarzyńska Europa, 2004

4. przepowiednia

Definicja

wypowiedź, w której przewiduje się przyszłość na podstawie intuicji, objawienia, wróżb lub rozumowania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	prognostyk, przepowiednia
	hiperonimy:	wypowiedź

Połączenia

nauki i wyrocznie

Cytaty

W Księdze Liczb znajduje się wyrocznia również odnosząca się wyraźnie do Asyrii [...], a mówiąca o tym, że rozbije ją jakaś morska potęga.

źródło: NKJP: Witold Tyloch: Dzieje ksiąg Starego Testamentu: szkice z krytyki biblijnej, 1981

Prawdziwi prorocy nie stosują pogańskich metod uzyskiwania wyroczni.

źródło: NKJP: Internet

5. miejsce kultu

Definicja

w starożytności: miejsce kultu, w którym przepowiadano przyszłość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

wyrocznia delficka
wyrocznia Apollina
udać się do wyroczni

Cytaty

Poznaj samego siebie - ten napis wyryto kiedyś u wejścia do wyroczni delfickiej [...].

źródło: NKJP: Olaf Swolkień: Wyraźny motyw Bugajskiego, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 1995-02-01

Wyrocznia w Dodonie - najstarsza wyrocznia grecka, która znajdowała się w świętym gaju Zeusa w Dodonie w Epirze.

źródło: NKJP: Internet

Mogłem oczyma śledzić w dole całą, wyraźnie szarzejącą wśród zieleni drogę, długą, wijącą się zakolami drogę, jaką niegdyś pielgrzymi wędrowali do delfickiej wyroczni Apollina. Nie tylko w tym jednym miejscu Grecy pytali sił boskich o to, co się tai w przyszłości.

źródło: NKJP: Zygmunt Kubiak: Przestrzeń dzieł wiecznych: eseje o tradycji kultury śródziemnomorskiej, 1993

Składnia

	+	wyrocznia	+	(JAKA)
	+	wyrocznia	+	(KOGO)

Data ostatniej modyfikacji: 20.12.2017