UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

manieryzm

Chronologizacja

1850, Przegląd poznański, Tom X, books.google.pl

Pochodzenie

internac.

ang. mannerism

fr. maniérisme

niem. Manierismus

z wł. manierismo

1. kierunek w sztuce

Definicja

szt. 
nurt w sztuce europejskiej XVI wieku, charakteryzujący się dążeniem do doskonałości technicznej dzieła i wyrafinowanej, dekoracyjnej formy

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [manieryźmie] lub [manieryzmie].

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne

Połączenia

  • niderlandzki, wczesny manieryzm
  • epoka, okres, styl, wpływ manieryzmu

Cytaty

Po wojnie odbudowano Dom Wagi Miejskiej, wzniesiony na przełomie XVI i XVII wieku w stylu manieryzmu niderlandzkiego.

źródło: NKJP: OZ: Miasto pięknej studni, Nasze Miasto Wrocław, 2002-12-19

Pomiędzy obrazem Tintoretta i Veroneza – wielkich mistrzów manieryzmu – stoi ogrom płótna mistrza Jana, przedstawiającego zwycięskiego króla Jana III pod Wiedniem.

źródło: NKJP: Wiktor Zin: Sztuka patrzenia, Gazeta Krakowska, 2005-12-03

Klimat tych rzeźb wydaje się bliższy manieryzmowi hiszpańskiemu, ekstatyczności El Greco.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. manieryzm
manieryzmy
D. manieryzmu
manieryzmów
C. manieryzmowi
manieryzmom
B. manieryzm
manieryzmy
N. manieryzmem
manieryzmami
Ms. manieryzmie
manieryzmach
W. manieryzmie
manieryzmy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. w mówieniu

Definicja

książk. 
celowe zaskakiwanie odbiorców lub otoczenia zachowaniem, sposobem mówienia lub tworzenia czegoś, odbieranymi jako dziwne

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [manieryźmie] lub [manieryzmie].

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Cytaty

Istnieje w polszczyźnie zjawisko, które jedni nazywają snobizmem, inni manieryzmem. Pewne wyrazy lub powiedzenia stają się modne i Polacy, niezależnie od wykształcenia stosują je, tam gdzie trzeba i nie trzeba, bo są modne.

źródło: NKJP: Tadeusz Samselski: Poznajmy i pokochajmy nasz język polski (część II), NAkielski Czas, 2007-07-11

Język przekładu jest jasny i prosty; uchodząca za niezbędną archaizacja zaznaczona jest dyskretnie. Brak manieryzmów językowych bardzo zbliża do nas Iliadę i będzie przyjęty życzliwie przez czytelników.

źródło: NKJP: Jerzy Stempowski: Szkice literackie. Klimat życia i klimat literatury : 1948-1967, 2001

Scenki rodzajowe i krajobrazy często rażą manieryzmem i uproszczeniami.

źródło: NKJP: Piotr Sarzyński: Przewodnik po rynku malarstwa, 1999

Właśnie dlatego zachowania nastolatków mogą być nadmiernie spontaniczne, skrajnie zahamowane albo sztuczne do granic możliwości (choćby przedziwne manieryzmy, uczesania, stroje).

źródło: NKJP: Jacek Santorski: Jak żyć żeby nie zwariować, 2003

Jego wielki, różnolity dorobek z późniejszych czasów nosi znamię manieryzmu i obsesyjności, nadmiernej komplikacji i wysztucznienia.

źródło: NKJP: Tymon Terlecki: Festiwal Szekspirowski w Londynie, Kultura, nr 7-8, 1964

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. manieryzm
manieryzmy
D. manieryzmu
manieryzmów
C. manieryzmowi
manieryzmom
B. manieryzm
manieryzmy
N. manieryzmem
manieryzmami
Ms. manieryzmie
manieryzmach
W. manieryzmie
manieryzmy

3. ruchowy

Definicja

psych. 
bezwiedny, zbędny gest lub ruch będący objawem jakiegoś zaburzenia

Noty o użyciu

Ms. lp wymawiany: [manieryźmie] lub [manieryzmie].

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

Cytaty

Innymi częstymi objawami są urojenia i omamy, iluzje, dziwaczność mimiki, natłok myśli, rzadziej zaburzenia ruchowe pod postacią stuporu, czyli całkowitego bezruchu, czy też nadmiernej ruchliwości, a nawet pobudzenia. Może również pojawić się dziwaczność w zachowaniu i ubieraniu, pewien manieryzm i stereotypia.

źródło: Internet: bankier.pl

Jest to całościowe zaburzenie rozwoju, charakterystyczny dla tej choroby jest manieryzm ruchowy, niechęć do zmian oraz zainteresowanie wąską dziedziną wiedzy.

źródło: Internet: 24jgora.pl

Jednym z dość częstych manieryzmów jest na przykład kołysanie się na krześle dzieci osieroconych.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. manieryzm
manieryzmy
D. manieryzmu
manieryzmów
C. manieryzmowi
manieryzmom
B. manieryzm
manieryzmy
N. manieryzmem
manieryzmami
Ms. manieryzmie
manieryzmach
W. manieryzmie
manieryzmy
Data ostatniej modyfikacji: 01.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json