Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | pierzyna |
pierzyny |
|
| D. | pierzyny |
pierzyn |
|
| C. | pierzynie |
pierzynom |
|
| B. | pierzynę |
pierzyny |
|
| N. | pierzyną |
pierzynami |
|
| Ms. | pierzynie |
pierzynach |
|
| W. | pierzyno |
pierzyny |
Pochodzenie
ogsł. *perina 'to, co jest zrobione z piór, z pierza'
Forma słowiańska jest derywatem od psł. *perьje 'pierze' z przyrostkiem *-ina; zob. pierze
1. przykrycie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | przykrycie |
Połączenia
- ciepła; ciężka, gruba, olbrzymia, wielka; puchowa; czerwona, kraciasta; rozpruta, stara pierzyna
- pierzyny i kołdry, pierzyny i poduchy, pierzyny i poduszki; pierzyny i garnki, pierzyny i szafy; pościel i pierzyny
- pierzyna bez poszwy
- nakryć/nakrywać, przykryć coś pierzyną
- wleźć pod pierzynę
- leżeć, siedzieć, spać pod pierzyną
Cytaty
|
Ewelina weszła w ubraniu pod pierzynę, początkowo szczękała zębami, ale potem pierzyna tak zaczęła grzać, że zdejmowała z siebie po kolei sweter, spódnicę, pończochy, aż została w samej halce. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: czyściec, 1992 |
|
|
Nawet gdy słyszałem, jak matka, nachylona nade mną, prosi, wstań, synku, wstań, bo już pora, nie mogłem się obudzić. Toteż częściej ojciec przychodził mnie budzić. Ściągał ze mnie pierzynę i wołał, wstań, no, już, bo cię zimną wodą poleję! źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Traktat o łuskaniu fasoli, 2007 |
|
|
Kiedy woda zaczyna stygnąć, szybko wciąga na poparzone stopy wełniane skarpety i wślizguje się pod pierzynę. Wilgotna pościel oblepia ciało, ale w nogi ciepło. Co za rozkosz. źródło: NKJP: Wojciech Jagielski: Zakaukazie, Gazeta Wyborcza, 1994-11-18 |
|
|
Leżała w łóżku otulona pierzyną z puchu. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Złodziejka pamięci, 1998 |
|
|
Ilość posiadanej pościeli zależała od zamożności. Uważano, że im bogatszy dom, tym więcej poduszek i pierzyn. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych: praca zbiorowa, 2004 |
2. pokrywa
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości przestrzeni ułożenie względem siebie
Połączenia
- gruba pierzyna
- pierzyna śniegu
Cytaty
|
Całkiem niespodziewanie na początku listopada spadł śnieg. Puchowa pierzyna przykryła pola, drzewa i dachy domów. źródło: NKJP: Dorota Reszke: Modrzewiowe wzgórze, Kaszuby, nr 30, 1998 |
|
|
W ciągu zaledwie 300 tys. lat lodowce zdołały zająć większość lądu. Następnie przykryły go białą pierzyną, której grubość przekracza dziś miejscami 4 km. źródło: NKJP: Andrzej Hołdys: Wszystko płynie pod lodem, Polityka, 2007-04-28 |
|
|
Olbrzymie pierzyny śniegu zalegały wszędzie, a biało było tak nieskazitelnie, że aż niebieskawo. źródło: NKJP: Tomasz Domaniewski: Niedaleko od prawdy, 1975 |
|
|
[...] nurkując pod pierzynę mgły, tracili wyczucie kierunku i nawet jeśli później podnosili broń do ramienia, nie potrafili odszukać właściwego miejsca. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Drzymalski przeciw Rzeczpospolitej, 2004 |
Składnia
|
+ | pierzyna | + |
(CZEGO)
|