UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ustawa

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

ogsł. *ustavъ m. / *ustava ż. 'ustawienie, ustanowienie; to, co ustawione, postanowione'

Rzeczownik od psł. przedrostkowego czasownika *u-staviti (por. ustawić).
Zob. stawić się

Definicja

powszechnie obowiązujący akt prawny, uchwalany przez najwyższe władze państwowe, dotyczący określonej dziedziny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

Połączenia

  • dobra, zła; kontrowersyjna; liberalna, ważna; nowa, przyszła, przyszłoroczna, stara; nowoczesna; odpowiednia ustawa; ustawa powiatowa, rządowa, samorządowa, sejmowa; konstytucyjna; antyaborcyjna, antykorupcyjna, antymonopolowa, antytytoniowa; budżetowa, gospodarcza, oddłużeniowa, podatkowa, skarbowa; celna, emerytalna, medialna, oświatowa, policyjna, prasowa, ubezpieczeniowa; dekomunizacyjna, lustracyjna, prywatyzacyjna, reprywatyzacyjna, uwłaszczeniowa; kompetencyjna; okołokonkordatowa; neopopiwkowa
  • ustawa gminy, ministra, rządu, sejmu
  • ustawa z któregoś dnia, z któregoś miesiąca
  • ustawa o cudzoziemcach, o mniejszościach narodowych, o pracownikach samorządowych; o policji, o samorządzie powiatowym, o spółdzielniach mieszkaniowych, o zakładach opieki zdrowotnej; o dochodach, o działalności gospodarczej, o finansach publicznych, o gospodarce, o ochronie czegoś, o podatku dochodowym, o pomocy społecznej, o promocji zatrudnienia, o przeciwdziałaniu narkomanii, o rehabilitacji zawodowej, o restrukturyzacji, o systemie oświaty, o świadczeniach rodzinnych, o własności lokali; ustawa po nowelizacji
  • ustawa i nowelizacja, ustawa i poprawka, ustawa i statut; ustawy i akty, ustawy i dekrety, ustawy i projekty, ustawy i propozycje, ustawy i przepisy, ustawy i rozporządzenia, ustawy i rozwiązania, ustawy i uchwały
  • przepisy, tekst, treść, zapisy; projekt; liberalizacja, nowela, nowelizacja, rewizja, zmiana ustawy; dziennik, pakiet ustaw
  • nowela, poprawki; komentarz, preambuła, załącznik; rozporządzenia do ustawy; przestępstwo z ustawy
  • batalia, spór, walka o ustawę; ingerencja w ustawę; łapówka za ustawę
  • debata, dyskusja, głosowanie, prace nad ustawą; niezgodność, sprzeczność; zgodność z ustawą
  • zapis; luki; zmiany w ustawie
  • sprzeczny, zgodny z ustawą
  • ustawa dotyczy czegoś, mówi coś, przewiduje coś, reguluje coś, stanowi o czymś, zakłada coś; dopuszcza coś, nakazuje coś, obliguje do czegoś, ogranicza coś, zakazuje czegoś, zobowiązuje do czegoś; pojawiła się, weszła w życie
  • doczekać się ustawy
  • podlegać; sprzeciwiać się, zarzucić coś ustawie
  • opracować, podpisać, przyjąć, stworzyć, tworzyć, uchwalić/uchwalać, wprowadzić; łamać, naruszyć, uchylić; nowelizować, zmieniać, znowelizować; ocenić, popierać; czytać, rozpatrywać ustawę
  • zająć się; zasłaniać się ustawą
  • wprowadzić coś; odnieść/odnosić się, odwoływać się, stosować się, ustosunkować się do ustawy; wynikać z ustawy
  • powoływać się na ustawę
  • pracować nad ustawą
  • opierać się na ustawie; pojawić się, znaleźć się; określony, przewidziany, przyjęty, zapisany, zaproponowany, zawarty w ustawie

Cytaty

[...] system finansów publicznych powinien umożliwiać sprawne gromadzenie środków publicznych, co zapewniają m.in. sprawne procedury uchwalania ustaw i uchwał budżetowych [...].

źródło: NKJP: Stanisław Owsiak: Finanse publiczne, 1998

Sejm RP uchwalił ustawę o przejęciu na własność państwa nieruchomości ziemskich należących do „związków wyznaniowych”, głównie do Kościoła katolickiego.

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. ustawa
ustawy
D. ustawy
ustaw
C. ustawie
ustawom
B. ustawę
ustawy
N. ustawą
ustawami
Ms. ustawie
ustawach
W. ustawo
ustawy

Składnia

bez ograniczeń + ustawa +
(o CZYM)

Skróty

ust.

Frazeologizmy

ustawa kominowa
ustawa zasadnicza
Data ostatniej modyfikacji: 15.07.2012
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json