UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zjaśnieć

Chronologizacja

1814, SL

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zjaśnieję
zjaśniejemy
2 os. zjaśniejesz
zjaśniejecie
3 os. zjaśnieje
zjaśnieją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zjaśniałem
+(e)m zjaśniał
zjaśniałam
+(e)m zjaśniała
zjaśniałom
+(e)m zjaśniało
zjaśnieliśmy
+(e)śmy zjaśnieli
zjaśniałyśmy
+(e)śmy zjaśniały
2 os. zjaśniałeś
+(e)ś zjaśniał
zjaśniałaś
+(e)ś zjaśniała
zjaśniałoś
+(e)ś zjaśniało
zjaśnieliście
+(e)ście zjaśnieli
zjaśniałyście
+(e)ście zjaśniały
3 os. zjaśniał
zjaśniała
zjaśniało
zjaśnieli
zjaśniały

bezosobnik: zjaśniano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zjaśniejmy
2 os. zjaśniej
zjaśniejcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zjaśniałbym
bym zjaśniał
zjaśniałabym
bym zjaśniała
zjaśniałobym
bym zjaśniało
zjaśnielibyśmy
byśmy zjaśnieli
zjaśniałybyśmy
byśmy zjaśniały
2 os. zjaśniałbyś
byś zjaśniał
zjaśniałabyś
byś zjaśniała
zjaśniałobyś
byś zjaśniało
zjaśnielibyście
byście zjaśnieli
zjaśniałybyście
byście zjaśniały
3 os. zjaśniałby
by zjaśniał
zjaśniałaby
by zjaśniała
zjaśniałoby
by zjaśniało
zjaśnieliby
by zjaśnieli
zjaśniałyby
by zjaśniały

bezosobnik: zjaśniano by

bezokolicznik: zjaśnieć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zjaśniawszy

gerundium: zjaśnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zjaśnienie
zjaśnienia
D. zjaśnienia
zjaśnień
C. zjaśnieniu
zjaśnieniom
B. zjaśnienie
zjaśnienia
N. zjaśnieniem
zjaśnieniami
Ms. zjaśnieniu
zjaśnieniach
W. zjaśnienie
zjaśnienia

odpowiednik aspektowy: jaśnieć

Pochodzenie

Zob. jasny

Definicja

stać się jasnym lub jaśniejszym niż wcześniej, straciwszy intensywność koloru

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spłowieć, wyblaknąć, wyjaśnieć, zblaknąć, zblednąć
antonimy:  ściemnieć

Cytaty

Na kalenicy, w miejscu zakończenia jasnej, trzcinowej strzechy, położono ciemny wrzos [...]. W przyszłości trzcina ściemnieje, a wrzos zjaśnieje i kolory się wyrównają.

źródło: NKJP: Maria Giedz: Dom we wrzosowym bereciku, Dziennik Bałtycki, 2000-05-16

Ten nowy kolor jest niezwykły, rano delikatny i bardziej różowy, w dzień, gdy na dworze było słonecznie i gorąco, nieco przybladł i zjaśniał, w porze zachodu natomiast rozświetlił się ciepłą pomarańczą.

źródło: NKJP: Magdalena Okoniewska: Mój świat jest kobietą Dziennik lesbijki, 2004

Dziewczynka, kiedy wychodziła ze szpitala, miała głębokie blizny na policzku, do tego bardzo ciemne i widoczne, lekarze jednak nie chcieli nic z nimi robić, twierdząc właśnie, że skóra dziecka jeszcze urośnie i zregeneruje się. Faktycznie po około 2 latach blizny zjaśniały i wygładziły się, to co było jeszcze widać zostało usunięte laserowo [...].

źródło: NKJP: Internet

Żyta, które gdzieniegdzie zaczynano już żąć, zjaśniały i pożółkły i tym ciemniejsza wydawała się dziś ściana żywopłotu, oddzielającego sad od pól.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961

[...] zauważyłam, że mu zjaśniały włosy od słońca.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Listy miłości, 2008

Składnia

bez ograniczeń + zjaśnieć +
(od CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 30.06.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj