UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

okolica

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

psł. *o(b)kolica 'teren rozciągający się wokół czegoś, otoczenie'

1.a pobliże

Definicja

obszar rozciągający się dookoła jakiegoś miejsca, stanowiący jego otoczenie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości przestrzeni

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pobliże, sąsiedztwo
hiperonimy:  obszar

Połączenia

  • okolica domu, dworca, rynku; miasta; Płocka, Warszawy ...
  • mieszkać w okolicy

Cytaty

Już przy samej Mohylańskiej okolica trochę niewyraźna, przytulisko głośnych jak dyskoteki kawiarenek i niewyraźnych barków.

źródło: NKJP: Anna Strońska: Dopóki milczy Ukraina, 1998

Podgórze ongi było bardzo śliczne [...], ale Wadowice jeszcze śliczniejsze od Podgórza - okolica miasta piękniejsza od okolic Neapolu czy Sztokholmu, tylko mniej reklamowana i przez to mniej znana w Europie.

źródło: NKJP: Magazyn - Vedi Podgórze e..., Dziennik Polski, 2000-02-26

Nie wiadomo jednak, gdzie taka inwestycja zostanie zlokalizowana. Pojawiły się plotki, że być może w okolicach Płocka.

źródło: NKJP: M.Barwicka: Bombardier wygrał przetarg na 14 pociągów: Bez Flirtu na torach, Tygodnik Ciechanowski, 2006-05-08

Najwięcej tego typu zdarzeń było w okolicy dworca i w rynku.

źródło: NKJP: U.Michalska: Przasnysz: Kamera lepsza niż kara, Tygodnik Ciechanowski, 2007-07-05

Następnego dnia był w okolicach stadionu, a wieczorem został odwieziony do szpitala.

źródło: NKJP: Michał Bielecki: Osiedle prominentów, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. okolica
okolice
D. okolicy
okolic
C. okolicy
okolicom
B. okolicę
okolice
N. okolicą
okolicami
Ms. okolicy
okolicach
W. okolico
okolice

Składnia

bez ograniczeń + okolica +
(CZEGO)

Skróty

ok.

1.b ludzie

Definicja

ludzie zamieszkujący okolicę - obszar rozciągający się dookoła jakiegoś miejsca

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości przestrzeni

Połączenia

  • cała okolica

Cytaty

W tym młynie cała okolica mełła pszenicę na pytlowe kołacze.

źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1967

Bo już nie jedna wieś, ale cała okolica miała poznać smak batonów Mars.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Opowieści galicyjskie, 1995

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. okolica
okolice
D. okolicy
okolic
C. okolicy
okolicom
B. okolicę
okolice
N. okolicą
okolicami
Ms. okolicy
okolicach
W. okolico
okolice

2. obszar

Definicja

obszar wyróżniony ze względu na pewne cechy charakterystyczne i stanowiący pewną całość

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Ziemia ➔ ukształtowanie terenu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  teren
hiperonimy:  obszar

Połączenia

  • ładna, piękna, śliczna; lesista, piaszczysta, podgórska; spokojna; sucha, wilgotna okolica; malownicze; nizinne; rodzinne okolice; okolice górskie, podgórskie

Cytaty

Okolica wyglądała przecież bardzo spokojnie i bezludnie.

źródło: NKJP: Zbigniew Nienacki: Księga strachów, 1987

Okolica piękna, piękna stodoła, gdzieśmy spali, i jeszcze piękniejsza gościnność gospodarzy.

źródło: NKJP: Ewa Berberyusz: Moja teczka, 2006

Okolica jest słabo zaludniona, wsie niewielkie.

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

W ubiegłym roku wyznaczono dwa szlaki rowerowe w gminie Zakliczyn biegnące malowniczymi okolicami w dolinie Dunajca.

źródło: NKJP: Brzesko - Czchowskie pętle, Dziennik Polski, 2002-03-11

Typowym dla pluszcza środowiskiem są bystre potoki szybko płynące. W Polsce związany jest on z okolicami górskimi i podgórskimi, co jednak nie znaczy by był on gatunkiem typowo górskim

źródło: NKJP: Zygmunt Bocheński: O lęgach pluszcza, Wszechświat nr 7-8, 1958

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. okolica
okolice
D. okolicy
okolic
C. okolicy
okolicom
B. okolicę
okolice
N. okolicą
okolicami
Ms. okolicy
okolicach
W. okolico
okolice

3. miejsce w organizmie

Definicja

miejsce w organizmie wokół jakiejś części ciała lub jakiegoś organu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ części ciała, elementy i substancje składowe

Połączenia

  • okolica kręgosłupa, pleców; gruczołów, odbytu, serca, wątroby; okolice czaszki, klatki piersiowej, uda
  • ból w okolicy

Cytaty

Tą metodą możemy przywracać sprawność ruchową w zakresie stawów zwłaszcza w okolicy kręgosłupa.

źródło: NKJP: U.Michalska: Magik czy lekarz?, Tygodnik Ciechanowski, 2007-11-20

Ból zginął. Przypominało o nim tylko lekkie odrętwienie w okolicach kości krzyżowej i mostka.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewski: Bóg zapłacz!, 2000

Jeden z zatrzymanych zadał pokrzywdzonemu kilka ciosów nożem w okolicach serca, pleców i uda

źródło: NKJP: ags: Chęciny - Policja zatrzymała trzech młodych mieszkańców, Echo Dnia, 2007-02-22

- Gdzie to jest? - wyszeptał, czując wciąż potężny ból w okolicy żeber.

źródło: NKJP: Krystyna Boglar: Zobaczysz, że pewnego dnia..., 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. okolica
okolice
D. okolicy
okolic
C. okolicy
okolicom
B. okolicę
okolice
N. okolicą
okolicami
Ms. okolicy
okolicach
W. okolico
okolice

Składnia

bez ograniczeń + okolica +
CZEGO

4. czas

Definicja

czas zbliżony do wskazanego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości czasu ➔ kalendarz i miary czasu

Połączenia

  • w okolicy którejś godziny...; któregoś roku...; świąt Bożego Narodzenia, Wielkanocy; wiosny, zimy

Cytaty

Dość dawno temu, nagle w okolicy wiosny, miałam niespodziewanie wolne dwa tygodnie.

źródło: NKJP: Krystyna Janda, Bożena Janicka: Gwiazdy mają czerwone pazury, 1998

- Zarabiamy głównie od wiosny do jesieni oraz w okolicach świąt Bożego Narodzenia.

źródło: NKJP: Paweł Wujec, Tomasz Świderek: Lot za ocean, Gazeta Wyborcza, 1993-11-06

O tej porze w okolicach godziny 19 do własnego domu trzeba wracać prawie po omacku.

źródło: NKJP: Michał Krzykawski: Zapomniana kraina, Co Tydzień Jaworzno, 2003-11-05

Okazją dla dozoru do sprawdzenia poziomu nauczania w szkołach były tzw. „popisy”, które odbywały się corocznie w okolicach Wielkanocy.

źródło: NKJP: Sab. Hasz.: O funkcjonowaniu ostrzeszowskiej szkoły w XIXw., Czas Ostrzeszowski nr 200639, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. okolica
okolice
D. okolicy
okolic
C. okolicy
okolicom
B. okolicę
okolice
N. okolicą
okolicami
Ms. okolicy
okolicach
W. okolico
okolice

Składnia

bez ograniczeń + okolica +
CZEGO

5. podobieństwo

Definicja

zbiór zjawisk podobnych do danego

Kwalifikacja tematyczna

ATEMATYCZNY

Połączenia

  • okolice jazzu
  • oscylować, lokować się w okolicach czegoś

Cytaty

Muzyka zespołu oscyluje w okolicach fusion.

źródło: Internet

Dla słuchacza to trochę podróż wśród gatunków muzycznych oscylujących w okolicach jazzu.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. okolica
okolice
D. okolicy
okolic
C. okolicy
okolicom
B. okolicę
okolice
N. okolicą
okolicami
Ms. okolicy
okolicach
W. okolico
okolice

Składnia

bez ograniczeń + okolica +
CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 05.09.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json