Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
zbudzam się |
zbudzamy się |
|||
| 2 os. |
zbudzasz się |
zbudzacie się |
|||
| 3 os. |
zbudza się |
zbudzają się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zbudzałem się +(e)m się zbudzał |
zbudzałam się +(e)m się zbudzała |
zbudzałom się +(e)m się zbudzało |
zbudzaliśmy się +(e)śmy się zbudzali |
zbudzałyśmy się +(e)śmy się zbudzały |
| 2 os. |
zbudzałeś się +(e)ś się zbudzał |
zbudzałaś się +(e)ś się zbudzała |
zbudzałoś się +(e)ś się zbudzało |
zbudzaliście się +(e)ście się zbudzali |
zbudzałyście się +(e)ście się zbudzały |
| 3 os. |
zbudzał się |
zbudzała się |
zbudzało się |
zbudzali się |
zbudzały się |
bezosobnik: zbudzano się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się zbudzał będę się zbudzać |
będę się zbudzała będę się zbudzać |
będę się zbudzało będę się zbudzać |
będziemy się zbudzali będziemy się zbudzać |
będziemy się zbudzały będziemy się zbudzać |
| 2 os. |
będziesz się zbudzał będziesz się zbudzać |
będziesz się zbudzała będziesz się zbudzać |
będziesz się zbudzało będziesz się zbudzać |
będziecie się zbudzali będziecie się zbudzać |
będziecie się zbudzały będziecie się zbudzać |
| 3 os. |
będzie się zbudzał będzie się zbudzać |
będzie się zbudzała będzie się zbudzać |
będzie się zbudzało będzie się zbudzać |
będą się zbudzali będą się zbudzać |
będą się zbudzały będą się zbudzać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
zbudzajmy się |
|
| 2 os. |
zbudzaj się |
zbudzajcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
zbudzałbym się bym się zbudzał |
zbudzałabym się bym się zbudzała |
zbudzałobym się bym się zbudzało |
zbudzalibyśmy się byśmy się zbudzali |
zbudzałybyśmy się byśmy się zbudzały |
| 2 os. |
zbudzałbyś się byś się zbudzał |
zbudzałabyś się byś się zbudzała |
zbudzałobyś się byś się zbudzało |
zbudzalibyście się byście się zbudzali |
zbudzałybyście się byście się zbudzały |
| 3 os. |
zbudzałby się by się zbudzał |
zbudzałaby się by się zbudzała |
zbudzałoby się by się zbudzało |
zbudzaliby się by się zbudzali |
zbudzałyby się by się zbudzały |
bezosobnik: zbudzano by się
bezokolicznik: zbudzać się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
zbudzając się
gerundium: zbudzanie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | zbudzanie się |
zbudzania się |
| D. | zbudzania się |
zbudzań się |
| C. | zbudzaniu się |
zbudzaniom się |
| B. | zbudzanie się |
zbudzania się |
| N. | zbudzaniem się |
zbudzaniami się |
| Ms. | zbudzaniu się |
zbudzaniach się |
| W. | zbudzanie się |
zbudzania się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: zbudzający się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | zbudzający się |
zbudzający się |
zbudzający się |
zbudzające się |
zbudzająca się |
| D. | zbudzającego się |
zbudzającego się |
zbudzającego się |
zbudzającego się |
zbudzającej się |
| C. | zbudzającemu się |
zbudzającemu się |
zbudzającemu się |
zbudzającemu się |
zbudzającej się |
| B. | zbudzającego się |
zbudzającego się |
zbudzający się |
zbudzające się |
zbudzającą się |
| N. | zbudzającym się |
zbudzającym się |
zbudzającym się |
zbudzającym się |
zbudzającą się |
| Ms. | zbudzającym się |
zbudzającym się |
zbudzającym się |
zbudzającym się |
zbudzającej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | zbudzający się |
zbudzający się |
zbudzające się |
zbudzające się |
| D. | zbudzających się |
zbudzających się |
zbudzających się |
zbudzających się |
| C. | zbudzającym się |
zbudzającym się |
zbudzającym się |
zbudzającym się |
| B. | zbudzających się |
zbudzających się |
zbudzających się |
zbudzające się |
| N. | zbudzającymi się |
zbudzającymi się |
zbudzającymi się |
zbudzającymi się |
| Ms. | zbudzających się |
zbudzających się |
zbudzających się |
zbudzających się |
odpowiednik aspektowy: zbudzić się
Pochodzenie
1. ze snu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | budzić się, przebudzać się, wybudzać się | |
| antonimy: | usypiać, zasypiać |
Cytaty
|
Wybija godzina 7.30 - słyszę dźwięk budzika; choć i bez niego zbudzam się o stałej porze. źródło: Internet: lublins.blogspot.com |
|
|
Szatynka zaczęła zbudzać się ze snu, gdy otworzyła oczy ujrzała uśmiechniętego chłopaka, który jej się przyglądał. źródło: Internet: miloscleonet.blogspot.com |
Składnia
|
+ | zbudzać się | + |
(z CZEGO)
|
2. przytomnieć
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | budzić się, przebudzać się, przytomnieć, wybudzać się |
Cytaty
|
Z jednej strony zdarzały się sytuacje, że po 20 latach ludzie zbudzali się ze śpiączki. źródło: Internet: drugieserce.hoste.pl/forum |
Składnia
|
+ | zbudzać się | + |
(z CZEGO)
|
3. do życia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
ATEMATYCZNY
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | budzić się, przebudzać się, wybudzać się |
Cytaty
|
I nagle na pustyni zbudza się wicher. źródło: Internet: punktk.pl |
|
|
Po kilku tygodniach, kiedy fermentacja ustanie, do octu dolewa się kolejną porcję zagęszczonego moszczu. Fermentacja zbudza się na nowo. źródło: Internet: herbiness.com |
4. o uczuciach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | budzić się, przebudzać się, wzbudzać się | |
| hiperonimy: | powstawać, rodzić się |
Cytaty
|
[...] jak dobiega końca kadencja i kończy się koryto, wtedy zbudza się chęć do kadzenia [...]. źródło: Internet: mylomza.pl |