UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

ugotować się

Chronologizacja

SStp, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. gotować

1. o obiedzie

Definicja

zostać przygotowanym do spożycia przez poddanie działaniu wrzącego płynu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Połączenia

kapusta, mięso, ryż, zupa ugotuje się; jajka, ziemniaki ugotują się
ugotować się w garnku
ugotować się równomiernie; na miękko, na twardo

Cytaty

Czekając, aż ugotuje się jajko na miękko, zamiast popędzić i posłać łóżko albo zrobić coś równie pożytecznego, stanęłam przy oknie w kuchni i patrzyłam na padający śnieg.

źródło: NKJP: Sonia Raduńska: Białe zeszyty, 2005

Na zupę najlepsze są pokrzywy majowe. Helena zrywa młode pędy i sieka na desce. Do garnka - by nie stracić cennych witamin i minerałów - wrzuci je na samym końcu, gdy ugotują się już ziemniaki z przyprawami.

źródło: NKJP: Agata Paruch: Palce lizać!, Dziennik Polski - Oświęcim, 2003-06-06

Małże przygotować do gotowania według podanego sposobu, następnie zalać je 1 szklanką wina i gotować 5 min na małym ogniu, pod przykryciem. Co pewien czas potrząsać rondlem, aby małże równomiernie się ugotowały.

źródło: NKJP: Teresa Miazgowska, Ewa Goldschneider: Specjały, 1998, prasa

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	ugotuję się	ugotujemy się
2 os.	ugotujesz się	ugotujecie się
3 os.	ugotuje się	ugotują się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ugotowałem się +(e)m się ugotował	ugotowałam się +(e)m się ugotowała	ugotowałom się +(e)m się ugotowało	ugotowaliśmy się +(e)śmy się ugotowali	ugotowałyśmy się +(e)śmy się ugotowały
2 os.	ugotowałeś się +(e)ś się ugotował	ugotowałaś się +(e)ś się ugotowała	ugotowałoś się +(e)ś się ugotowało	ugotowaliście się +(e)ście się ugotowali	ugotowałyście się +(e)ście się ugotowały
3 os.	ugotował się	ugotowała się	ugotowało się	ugotowali się	ugotowały się

bezosobnik: ugotowano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		ugotujmy się
2 os.	ugotuj się	ugotujcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ugotowałbym się bym się ugotował	ugotowałabym się bym się ugotowała	ugotowałobym się bym się ugotowało	ugotowalibyśmy się byśmy się ugotowali	ugotowałybyśmy się byśmy się ugotowały
2 os.	ugotowałbyś się byś się ugotował	ugotowałabyś się byś się ugotowała	ugotowałobyś się byś się ugotowało	ugotowalibyście się byście się ugotowali	ugotowałybyście się byście się ugotowały
3 os.	ugotowałby się by się ugotował	ugotowałaby się by się ugotowała	ugotowałoby się by się ugotowało	ugotowaliby się by się ugotowali	ugotowałyby się by się ugotowały

bezosobnik: ugotowano by się

bezokolicznik: ugotować się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ugotowawszy się

gerundium: ugotowanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ugotowanie się	ugotowania się
D.	ugotowania się	ugotowań się
C.	ugotowaniu się	ugotowaniom się
B.	ugotowanie się	ugotowania się
N.	ugotowaniem się	ugotowaniami się
Ms.	ugotowaniu się	ugotowaniach się
W.	ugotowanie się	ugotowania się

odpowiednik aspektowy: gotować się

Składnia

Rz_nieżywotny

ugotować się

2. w upale

Definicja

ucierpieć z powodu zbyt wysokiej temperatury

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

ucierpieć

Połączenia

ugotować się żywcem
ugotować się w skwarze
można się ugotować

Cytaty

Ostrożność trzeba też zachować, gdy się odwiedza pobliski Geysir, bowiem w wodzie, która z ogromną siłą i szybkością tryska w górę, można się ugotować.

źródło: NKJP: Jerzy Filipiuk: Tam, gdzie pękają kontynenty, Dziennik Polski - Podróże, 2002-03-09

Jakiś rok temu w redakcyjnym komputerze pływała złota rybka, którą też trzeba było karmić i pilnować, by nie zmarzła, albo odwrotnie - nie ugotowała się.

źródło: NKJP: Magdalena Opertowska: Damska recenzja, Gazeta Wyborcza - Komputer, 1999-02-09

Jej pies żywcem ugotował się w stojącym na słońcu samochodzie.

źródło: NKJP: Paf; Paf: Ugotowała psa w aucie, 2006, prasa

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	ugotuję się	ugotujemy się
2 os.	ugotujesz się	ugotujecie się
3 os.	ugotuje się	ugotują się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ugotowałem się +(e)m się ugotował	ugotowałam się +(e)m się ugotowała	ugotowałom się +(e)m się ugotowało	ugotowaliśmy się +(e)śmy się ugotowali	ugotowałyśmy się +(e)śmy się ugotowały
2 os.	ugotowałeś się +(e)ś się ugotował	ugotowałaś się +(e)ś się ugotowała	ugotowałoś się +(e)ś się ugotowało	ugotowaliście się +(e)ście się ugotowali	ugotowałyście się +(e)ście się ugotowały
3 os.	ugotował się	ugotowała się	ugotowało się	ugotowali się	ugotowały się

bezosobnik: ugotowano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		ugotujmy się
2 os.	ugotuj się	ugotujcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ugotowałbym się bym się ugotował	ugotowałabym się bym się ugotowała	ugotowałobym się bym się ugotowało	ugotowalibyśmy się byśmy się ugotowali	ugotowałybyśmy się byśmy się ugotowały
2 os.	ugotowałbyś się byś się ugotował	ugotowałabyś się byś się ugotowała	ugotowałobyś się byś się ugotowało	ugotowalibyście się byście się ugotowali	ugotowałybyście się byście się ugotowały
3 os.	ugotowałby się by się ugotował	ugotowałaby się by się ugotowała	ugotowałoby się by się ugotowało	ugotowaliby się by się ugotowali	ugotowałyby się by się ugotowały

bezosobnik: ugotowano by się

bezokolicznik: ugotować się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ugotowawszy się

gerundium: ugotowanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ugotowanie się	ugotowania się
D.	ugotowania się	ugotowań się
C.	ugotowaniu się	ugotowaniom się
B.	ugotowanie się	ugotowania się
N.	ugotowaniem się	ugotowaniami się
Ms.	ugotowaniu się	ugotowaniach się
W.	ugotowanie się	ugotowania się

odpowiednik aspektowy: gotować się

Składnia

Rz_żywotny

ugotować się

3. przez inflację

Definicja

pot.

znaleźć się w trudnym położeniu z własnej winy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse czynności, przedmioty związane z pieniędzmi

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

urządzić się, wyszykować się, załatwić się

Cytaty

Z kumplem założyłem spółkę [...]. Szło nieźle, ale nie byłem zbyt zaangażowany. Co wtorek tylko po wypłatę wpadałem. W 1989 kumpel mnie spłacił i zaraz się ugotował. Przez inflację.

źródło: NKJP: Paweł Kwaśniewski: Biznes, Gazeta Wyborcza, 1994-04-29

- [...] Niech pan przyjedzie tutaj do nas, koniecznie.
Dałem się namówić. I tak się ugotowałem, że pojechałem z Dzidzią.

źródło: NKJP: Bartłomiej Dobroczyński: Orkiestra Klubu Pomocnych Serc, czyli Monolog wodospad Jurka Owsiaka, 1999

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	ugotuję się	ugotujemy się
2 os.	ugotujesz się	ugotujecie się
3 os.	ugotuje się	ugotują się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ugotowałem się +(e)m się ugotował	ugotowałam się +(e)m się ugotowała	ugotowałom się +(e)m się ugotowało	ugotowaliśmy się +(e)śmy się ugotowali	ugotowałyśmy się +(e)śmy się ugotowały
2 os.	ugotowałeś się +(e)ś się ugotował	ugotowałaś się +(e)ś się ugotowała	ugotowałoś się +(e)ś się ugotowało	ugotowaliście się +(e)ście się ugotowali	ugotowałyście się +(e)ście się ugotowały
3 os.	ugotował się	ugotowała się	ugotowało się	ugotowali się	ugotowały się

bezosobnik: ugotowano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		ugotujmy się
2 os.	ugotuj się	ugotujcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ugotowałbym się bym się ugotował	ugotowałabym się bym się ugotowała	ugotowałobym się bym się ugotowało	ugotowalibyśmy się byśmy się ugotowali	ugotowałybyśmy się byśmy się ugotowały
2 os.	ugotowałbyś się byś się ugotował	ugotowałabyś się byś się ugotowała	ugotowałobyś się byś się ugotowało	ugotowalibyście się byście się ugotowali	ugotowałybyście się byście się ugotowały
3 os.	ugotowałby się by się ugotował	ugotowałaby się by się ugotowała	ugotowałoby się by się ugotowało	ugotowaliby się by się ugotowali	ugotowałyby się by się ugotowały

bezosobnik: ugotowano by się

bezokolicznik: ugotować się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ugotowawszy się

gerundium: ugotowanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ugotowanie się	ugotowania się
D.	ugotowania się	ugotowań się
C.	ugotowaniu się	ugotowaniom się
B.	ugotowanie się	ugotowania się
N.	ugotowaniem się	ugotowaniami się
Ms.	ugotowaniu się	ugotowaniach się
W.	ugotowanie się	ugotowania się

Składnia

Rz_osobowy

ugotować się

4. na scenie

Definicja

teatr. pot.

występując publicznie, stracić kontrolę nad sobą i zacząć się śmiać albo w inny sposób zareagować na coś, co się stało

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka teatr

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zgotować się

Cytaty

- Ja, czyli Hrabia Wacław mówię: „Elwira sama błąd mi swój wyznała”. I w tym momencie zza kulis wychodzi Elwira, czyli Krysia Janda, z podbitym okiem, z ręką na temblaku, kulejąc. Wyobraziłem sobie, co znaczą w tej sytuacji słowa: Elwira sama błąd mi swój wyznała. Nie wytrzymałem ze śmiechu. Podniosłem tylko ręce do góry. I uciekłem ze sceny...
Drugi raz ugotował się w sztuce Stanisława Tyma „Rozmowy przy wycinaniu lasu”.

źródło: Internet: e-teatr.pl

Wystarczyły cztery słowa żeby Krzysztof Miecugow nie wytrzymał i ugotował się na wizji. Jakie to słowa? Odpowiedź w materiale.

źródło: Internet: tvn24.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	ugotuję się	ugotujemy się
2 os.	ugotujesz się	ugotujecie się
3 os.	ugotuje się	ugotują się

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ugotowałem się +(e)m się ugotował	ugotowałam się +(e)m się ugotowała	ugotowałom się +(e)m się ugotowało	ugotowaliśmy się +(e)śmy się ugotowali	ugotowałyśmy się +(e)śmy się ugotowały
2 os.	ugotowałeś się +(e)ś się ugotował	ugotowałaś się +(e)ś się ugotowała	ugotowałoś się +(e)ś się ugotowało	ugotowaliście się +(e)ście się ugotowali	ugotowałyście się +(e)ście się ugotowały
3 os.	ugotował się	ugotowała się	ugotowało się	ugotowali się	ugotowały się

bezosobnik: ugotowano się

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		ugotujmy się
2 os.	ugotuj się	ugotujcie się

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	ugotowałbym się bym się ugotował	ugotowałabym się bym się ugotowała	ugotowałobym się bym się ugotowało	ugotowalibyśmy się byśmy się ugotowali	ugotowałybyśmy się byśmy się ugotowały
2 os.	ugotowałbyś się byś się ugotował	ugotowałabyś się byś się ugotowała	ugotowałobyś się byś się ugotowało	ugotowalibyście się byście się ugotowali	ugotowałybyście się byście się ugotowały
3 os.	ugotowałby się by się ugotował	ugotowałaby się by się ugotowała	ugotowałoby się by się ugotowało	ugotowaliby się by się ugotowali	ugotowałyby się by się ugotowały

bezosobnik: ugotowano by się

bezokolicznik: ugotować się

imiesłów przysłówkowy uprzedni: ugotowawszy się

gerundium: ugotowanie się

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	ugotowanie się	ugotowania się
D.	ugotowania się	ugotowań się
C.	ugotowaniu się	ugotowaniom się
B.	ugotowanie się	ugotowania się
N.	ugotowaniem się	ugotowaniami się
Ms.	ugotowaniu się	ugotowaniach się
W.	ugotowanie się	ugotowania się

odpowiednik aspektowy: gotować się

Data ostatniej modyfikacji: 07.09.2019