UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kanion

Chronologizacja

1902, SJPWar

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kanion
kaniony
D. kanionu
kanionów
C. kanionowi
kanionom
B. kanion
kaniony
N. kanionem
kanionami
Ms. kanionie
kanionach
W. kanionie
kaniony

Pochodzenie

ang. amer. canyon

z hiszp. cañón 'rura, wydrążenie, zapadlisko'

1. skalny

Definicja

geogr. 
głęboka dolina, powstała na skutek erozji; cechująca się wąskim dnem i stromymi zboczami

Noty o użyciu

Używane w nazwach własnych, np. Wielki Kanion Kolorado, Kanion Aravaipa, Kanion Colca.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  dolina

Połączenia

  • najgłębszy, wąski kanion
  • dno, skały, ściany kanionu
  • przepłynąć kanion

Cytaty

[...] ogromny głaz [...] upamiętnia powstanie przełomu skalnego w wyniku potopu i wezbrania wód prehistorycznego jeziora Sogamoso, które spłynęły niczym gigantyczny wodospad kanionem górnego biegu rzeki Chicamocha [...].

źródło: NKJP: Adam Elbanowski: Nowe królestwo Grenady. Historia naturalna, obyczajowa i domniemana, 2006

Wysokie i idealnie pionowe, przeciwległe ściany wąwozu stoją tak blisko siebie, że kiedy zadrzeć głowę, kanion wydaje się zamknięty od góry skalnym stropem.

źródło: NKJP: Marcin Jamkowski: Wspinaczka, Gazeta Wyborcza, 1998-05-22

Idziemy zboczem kanionu, bardzo wąską ścieżką. Ledwo mieści się na niej Iszak z bagażem. Osły instynktownie idą skrajem ścieżki, tuż nad przepaścią, by nie zawadzać ładunkiem o skały.

źródło: NKJP: Wanda Rutkiewicz: Na jednej linie, 2010

Rzeka huczy w kanionie. Kanion jest głęboki, żółty. Jean-Pierre Durgniat stoi na dnie, a rzeka jest wokół, jakże więc może zobaczyć Sigrid tańczącą?

źródło: NKJP: Marta Tomaszewska: Miraż miłości, miraż śmierci, 2001

Kuszą niewysokie góry, strome, skaliste wąwozy, kaniony wysokie na kilkaset metrów i rewelacyjnie zielona roślinność.

źródło: NKJP: (ł): Raj na Słowacji, Dziennik Zachodni, 2007-08-13

Składnia

bez ograniczeń + kanion +
(CZEGO)

2. uliczny

Definicja

książk. 
wąskie przejście lub przejazd pomiędzy wysokimi budynkami

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka miasto

Połączenia

  • kaniony ulic

Cytaty

Skręcili w kanion wielopiętrowych kamienic, a potem poszli wzdłuż muru starego cmentarza.

źródło: NKJP: Małgorzata Kuźmińska, Michał Kuźmiński: Sekret Kroke, 2009

Czerwona gąsienica zanurzała się w kaniony ulic [...].

źródło: NKJP: Witold Turant: Przygoda na Tylnej Mariackiej, 2009

W ciasny kanion uliczny, między równoległe ściany budynków spadało coraz więcej helikopterów [...].

źródło: NKJP: Jacek Dukaj: Czarne oceany, 2001

Szedłem i szedłem wąską rozpadliną między domami, kanionem, wyznaczonym szeregiem latarń.

źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994

Inna zaparkowała w ciemnawym kanionie, między dwoma wysokimi halami o ścianach pokrytych liszajami odpadającego tynku.

źródło: NKJP: Eugeniusz Dębski: Aksamitny Anschluss, 2001

Składnia

bez ograniczeń + kanion +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 07.02.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json