UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odbezpieczyć

Chronologizacja

1946, NFJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odbezpieczę
odbezpieczymy
2 os. odbezpieczysz
odbezpieczycie
3 os. odbezpieczy
odbezpieczą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odbezpieczyłem
+(e)m odbezpieczył
odbezpieczyłam
+(e)m odbezpieczyła
odbezpieczyłom
+(e)m odbezpieczyło
odbezpieczyliśmy
+(e)śmy odbezpieczyli
odbezpieczyłyśmy
+(e)śmy odbezpieczyły
2 os. odbezpieczyłeś
+(e)ś odbezpieczył
odbezpieczyłaś
+(e)ś odbezpieczyła
odbezpieczyłoś
+(e)ś odbezpieczyło
odbezpieczyliście
+(e)ście odbezpieczyli
odbezpieczyłyście
+(e)ście odbezpieczyły
3 os. odbezpieczył
odbezpieczyła
odbezpieczyło
odbezpieczyli
odbezpieczyły

bezosobnik: odbezpieczono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. odbezpieczmy
2 os. odbezpiecz
odbezpieczcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. odbezpieczyłbym
bym odbezpieczył
odbezpieczyłabym
bym odbezpieczyła
odbezpieczyłobym
bym odbezpieczyło
odbezpieczylibyśmy
byśmy odbezpieczyli
odbezpieczyłybyśmy
byśmy odbezpieczyły
2 os. odbezpieczyłbyś
byś odbezpieczył
odbezpieczyłabyś
byś odbezpieczyła
odbezpieczyłobyś
byś odbezpieczyło
odbezpieczylibyście
byście odbezpieczyli
odbezpieczyłybyście
byście odbezpieczyły
3 os. odbezpieczyłby
by odbezpieczył
odbezpieczyłaby
by odbezpieczyła
odbezpieczyłoby
by odbezpieczyło
odbezpieczyliby
by odbezpieczyli
odbezpieczyłyby
by odbezpieczyły

bezosobnik: odbezpieczono by

bezokolicznik: odbezpieczyć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: odbezpieczywszy

gerundium: odbezpieczenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odbezpieczenie
odbezpieczenia
D. odbezpieczenia
odbezpieczeń
C. odbezpieczeniu
odbezpieczeniom
B. odbezpieczenie
odbezpieczenia
N. odbezpieczeniem
odbezpieczeniami
Ms. odbezpieczeniu
odbezpieczeniach
W. odbezpieczenie
odbezpieczenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: odbezpieczony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. odbezpieczony
odbezpieczony
odbezpieczony
odbezpieczone
odbezpieczona
D. odbezpieczonego
odbezpieczonego
odbezpieczonego
odbezpieczonego
odbezpieczonej
C. odbezpieczonemu
odbezpieczonemu
odbezpieczonemu
odbezpieczonemu
odbezpieczonej
B. odbezpieczonego
odbezpieczonego
odbezpieczony
odbezpieczone
odbezpieczoną
N. odbezpieczonym
odbezpieczonym
odbezpieczonym
odbezpieczonym
odbezpieczoną
Ms. odbezpieczonym
odbezpieczonym
odbezpieczonym
odbezpieczonym
odbezpieczonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. odbezpieczeni
odbezpieczeni
odbezpieczone
odbezpieczone
D. odbezpieczonych
odbezpieczonych
odbezpieczonych
odbezpieczonych
C. odbezpieczonym
odbezpieczonym
odbezpieczonym
odbezpieczonym
B. odbezpieczonych
odbezpieczonych
odbezpieczonych
odbezpieczone
N. odbezpieczonymi
odbezpieczonymi
odbezpieczonymi
odbezpieczonymi
Ms. odbezpieczonych
odbezpieczonych
odbezpieczonych
odbezpieczonych

odpowiednik aspektowy: odbezpieczać

Pochodzenie

Być może kalka niem. entsichern; zob. bezpieczny

1. broń

Definicja

przygotować broń, granat, bombę do strzału lub wybuchu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Relacje znaczeniowe

antonimy:  zabezpieczyć

Połączenia

  • odbezpieczyć broń, karabin
  • odbezpieczony granat, pistolet, rewolwer

Cytaty

Wtedy podszedłem bliżej, odbezpieczyłem karabin i wymierzyłem.

źródło: NKJP: Ida Fink: Ślady, 1996

[...] wrócił do gabinetu, odbezpieczył broń i strzelił sobie w skroń, ale kula wyszła oczodołem.

źródło: NKJP: Jacek Brzuszkiewicz: W raju, w Biłgoraju, Gazeta Wyborcza, 1997-01-02

Wczoraj, tuż nad ranem, 21-letni starszy szeregowy Jan B. odbezpieczył pistolet maszynowy PM-84 i strzelił sobie w głowę. Zginął na miejscu.

źródło: NKJP: Marcin Kamiński: Śmierć na warcie, Dziennik Bałtycki, 2003-07-02

Składnia

bez ograniczeń + odbezpieczyć +
CO

2. towar

Definicja

usunąć z czegoś to, co jest jakimś zabezpieczeniem, np. przed kradzieżą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Cytaty

Zanim wyjdziemy ze sklepu sprawdźmy jeszcze raz czy ekspedientka dokładnie odbezpieczyła zakupioną przez nas rzecz.

źródło: NKJP: (jpb): Wyje bramka po zakupach, Dziennik Łódzki, 2003-01-02

- Przypadkowo odbezpieczyli zawór w jednej z rur doprowadzających amoniak do zbiornika. Zaczął ulatniać się gaz.

źródło: NKJP: Beata Kłos: Amoniak wyciekł ze starego zbiornika, Mazowieckie To i Owo, 2004-05-27

Kierowca tira pozostawił pojazd na poboczu, by szukać pomocy. Młodzi przestępcy błyskawicznie odbezpieczyli plandekę.

źródło: NKJP: BZ: Niewybredni złodzieje, Tygodnik Podhalański nr 21, 1997

Składnia

bez ograniczeń + odbezpieczyć +
CO

3. puszkę

Definicja

żart. 
otworzyć

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Cytaty

Sobowtór Starego Kubicy miał na sobie mundur powstańca śląskiego, roztrzęsioną ręką podał mi odbezpieczoną puszkę żywca.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Marsz Polonia, 2008

Niezwłocznie odbezpieczyła solidnie sklejone pudła, wyjęła konsolę i kilka zakończonych barwnymi wtyczkami kabelków.

źródło: NKJP: Jolanta Sielska, Wojciech Kasprzak: Zdrowa środa, Gazeta Poznańska, 2005-04-27

Sam oczywiście nie piłem ani kropli - w głębi duszy nie wykluczałem wprawdzie, że jeszcze tego wieczoru, zamknąwszy się szczelnie i samotnie w domu, odbezpieczę flaszkę, ale tu - nie było mowy.

źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Moje pierwsze samobójstwo i dziewięć innych opowieści, 2006

Składnia

bez ograniczeń + odbezpieczyć +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 11.04.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json