Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
odbezpieczę |
odbezpieczymy |
|||
| 2 os. |
odbezpieczysz |
odbezpieczycie |
|||
| 3 os. |
odbezpieczy |
odbezpieczą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odbezpieczyłem +(e)m odbezpieczył |
odbezpieczyłam +(e)m odbezpieczyła |
odbezpieczyłom +(e)m odbezpieczyło |
odbezpieczyliśmy +(e)śmy odbezpieczyli |
odbezpieczyłyśmy +(e)śmy odbezpieczyły |
| 2 os. |
odbezpieczyłeś +(e)ś odbezpieczył |
odbezpieczyłaś +(e)ś odbezpieczyła |
odbezpieczyłoś +(e)ś odbezpieczyło |
odbezpieczyliście +(e)ście odbezpieczyli |
odbezpieczyłyście +(e)ście odbezpieczyły |
| 3 os. |
odbezpieczył |
odbezpieczyła |
odbezpieczyło |
odbezpieczyli |
odbezpieczyły |
bezosobnik: odbezpieczono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
odbezpieczmy |
|
| 2 os. |
odbezpiecz |
odbezpieczcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
odbezpieczyłbym bym odbezpieczył |
odbezpieczyłabym bym odbezpieczyła |
odbezpieczyłobym bym odbezpieczyło |
odbezpieczylibyśmy byśmy odbezpieczyli |
odbezpieczyłybyśmy byśmy odbezpieczyły |
| 2 os. |
odbezpieczyłbyś byś odbezpieczył |
odbezpieczyłabyś byś odbezpieczyła |
odbezpieczyłobyś byś odbezpieczyło |
odbezpieczylibyście byście odbezpieczyli |
odbezpieczyłybyście byście odbezpieczyły |
| 3 os. |
odbezpieczyłby by odbezpieczył |
odbezpieczyłaby by odbezpieczyła |
odbezpieczyłoby by odbezpieczyło |
odbezpieczyliby by odbezpieczyli |
odbezpieczyłyby by odbezpieczyły |
bezosobnik: odbezpieczono by
bezokolicznik: odbezpieczyć
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
odbezpieczywszy
gerundium: odbezpieczenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | odbezpieczenie |
odbezpieczenia |
| D. | odbezpieczenia |
odbezpieczeń |
| C. | odbezpieczeniu |
odbezpieczeniom |
| B. | odbezpieczenie |
odbezpieczenia |
| N. | odbezpieczeniem |
odbezpieczeniami |
| Ms. | odbezpieczeniu |
odbezpieczeniach |
| W. | odbezpieczenie |
odbezpieczenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: odbezpieczony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | odbezpieczony |
odbezpieczony |
odbezpieczony |
odbezpieczone |
odbezpieczona |
| D. | odbezpieczonego |
odbezpieczonego |
odbezpieczonego |
odbezpieczonego |
odbezpieczonej |
| C. | odbezpieczonemu |
odbezpieczonemu |
odbezpieczonemu |
odbezpieczonemu |
odbezpieczonej |
| B. | odbezpieczonego |
odbezpieczonego |
odbezpieczony |
odbezpieczone |
odbezpieczoną |
| N. | odbezpieczonym |
odbezpieczonym |
odbezpieczonym |
odbezpieczonym |
odbezpieczoną |
| Ms. | odbezpieczonym |
odbezpieczonym |
odbezpieczonym |
odbezpieczonym |
odbezpieczonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | odbezpieczeni |
odbezpieczeni |
odbezpieczone |
odbezpieczone |
| D. | odbezpieczonych |
odbezpieczonych |
odbezpieczonych |
odbezpieczonych |
| C. | odbezpieczonym |
odbezpieczonym |
odbezpieczonym |
odbezpieczonym |
| B. | odbezpieczonych |
odbezpieczonych |
odbezpieczonych |
odbezpieczone |
| N. | odbezpieczonymi |
odbezpieczonymi |
odbezpieczonymi |
odbezpieczonymi |
| Ms. | odbezpieczonych |
odbezpieczonych |
odbezpieczonych |
odbezpieczonych |
odpowiednik aspektowy: odbezpieczać
Pochodzenie
Być może kalka niem. entsichern; zob. bezpieczny
1. broń
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń
Relacje znaczeniowe
| antonimy: | zabezpieczyć |
Połączenia
- odbezpieczyć broń, karabin
- odbezpieczony granat, pistolet, rewolwer
Cytaty
|
Wtedy podszedłem bliżej, odbezpieczyłem karabin i wymierzyłem. źródło: NKJP: Ida Fink: Ślady, 1996 |
|
|
[...] wrócił do gabinetu, odbezpieczył broń i strzelił sobie w skroń, ale kula wyszła oczodołem. źródło: NKJP: Jacek Brzuszkiewicz: W raju, w Biłgoraju, Gazeta Wyborcza, 1997-01-02 |
|
|
Wczoraj, tuż nad ranem, 21-letni starszy szeregowy Jan B. odbezpieczył pistolet maszynowy PM-84 i strzelił sobie w głowę. Zginął na miejscu. źródło: NKJP: Marcin Kamiński: Śmierć na warcie, Dziennik Bałtycki, 2003-07-02 |
Składnia
|
+ | odbezpieczyć | + |
CO
|
2. towar
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn
Cytaty
|
Zanim wyjdziemy ze sklepu sprawdźmy jeszcze raz czy ekspedientka dokładnie odbezpieczyła zakupioną przez nas rzecz. źródło: NKJP: (jpb): Wyje bramka po zakupach, Dziennik Łódzki, 2003-01-02 |
|
|
- Przypadkowo odbezpieczyli zawór w jednej z rur doprowadzających amoniak do zbiornika. Zaczął ulatniać się gaz. źródło: NKJP: Beata Kłos: Amoniak wyciekł ze starego zbiornika, Mazowieckie To i Owo, 2004-05-27 |
|
|
Kierowca tira pozostawił pojazd na poboczu, by szukać pomocy. Młodzi przestępcy błyskawicznie odbezpieczyli plandekę. źródło: NKJP: BZ: Niewybredni złodzieje, Tygodnik Podhalański nr 21, 1997 |
Składnia
|
+ | odbezpieczyć | + |
CO
|
3. puszkę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki
Cytaty
|
Sobowtór Starego Kubicy miał na sobie mundur powstańca śląskiego, roztrzęsioną ręką podał mi odbezpieczoną puszkę żywca. źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Marsz Polonia, 2008 |
|
|
Niezwłocznie odbezpieczyła solidnie sklejone pudła, wyjęła konsolę i kilka zakończonych barwnymi wtyczkami kabelków. źródło: NKJP: Jolanta Sielska, Wojciech Kasprzak: Zdrowa środa, Gazeta Poznańska, 2005-04-27 |
|
|
Sam oczywiście nie piłem ani kropli - w głębi duszy nie wykluczałem wprawdzie, że jeszcze tego wieczoru, zamknąwszy się szczelnie i samotnie w domu, odbezpieczę flaszkę, ale tu - nie było mowy. źródło: NKJP: Jerzy Pilch: Moje pierwsze samobójstwo i dziewięć innych opowieści, 2006 |
Składnia
|
+ | odbezpieczyć | + |
CO
|