UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mendel

Chronologizacja

1420, SStp
W postaci mandel

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mendel
mendle
D. mendla
mendli
C. mendlowi
mendlom
B. mendel
mendle
N. mendlem
mendlami
Ms. mendlu
mendlach
W. mendlu
mendle

Pochodzenie

śr.-w.-niem. mandel '15 sztuk'

1. jaj

Definicja

przest. 
piętnaście sztuk

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie szczegółowe określenia ilości

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kopa

Cytaty

Ojciec zaś do tego mendla jaj zjadał jeszcze inne rzeczy, kiełbasę z musztardą na przykład.

źródło: NKJP: Józef Banaszak: Czas nie przeszedł obok: wspomnienia przyrodnika, 2008

Już na cztery dni przed weselem zjechało z Sadzawek pół mendla krewnych Marianny, dokładnie dwie siostry i trzy kuzynki z dziećmi, by ją wesprzeć [...].

źródło: NKJP: Kazimierz Kutz: Piąta strona świata, 2010

Dla Słowian trzynastka okazała się liczbą niewygodną. Rachowali na kopy, mendle, więc nijak im ona pasowała.

źródło: NKJP: Michał Jankowiak: Pechowy piątek, Polska Głos Wielkopolski, 2006-01-12

2. snopków

Definicja

przest. 
piętnaście (lub mniej) snopków zboża ustawionych na polu w stertę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie szczegółowe określenia ilości

Cytaty

Na gołębie poluje się z podchodu, ale możliwa jest też zasiadka na żniwnych polach w mendlu zboża bądź też w pobliżu pól grochu, wyki lub peluszki, gdzie przychodzą na żer.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1966

A więc kolejne żniwa. Co roku rozpoczynałem je kosą, ustawialiśmy kilka mendli. W tym roku już nie stało siły. Tak jak większość zamówiliśmy kombajn, a ziarno prosto z pola odwieźliśmy do skupu. Bez żadnego wysiłku.

źródło: NKJP: List ze wsi, Gazeta Radomszczańska, 2009-07-22

Grabiło się rozsypane wokół kop czy stogów siano, spychało odwróconymi grabiami wały na kopy, ustawiało snopy w mendle, a potem podawało je na wozy.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Dziewczyny jakieś, nie sposób w mroku rozeznać po imieniu, uwijały się przy wiązaniu. Rżysko zapełniły mendle, każdy z nich kładł po ziemi długi cień.

źródło: NKJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 2007

Kiedy żyto w mendlach już przeschło, wychodziłem w pole z Marcinem Dziubkiem, sięgałem ręką do kilku stert i pytająco spoglądałem na włodarza.

źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Requiem dla ziemiaństwa, 2003

Data ostatniej modyfikacji: 11.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json