UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kordegarda

Chronologizacja

1754, Kart XVII-XVIII
Wcześniej: kordygarda, kortykarda, kardygarda.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kordegarda
kordegardy
D. kordegardy
kordegard
C. kordegardzie
kordegardom
B. kordegardę
kordegardy
N. kordegardą
kordegardami
Ms. kordegardzie
kordegardach
W. kordegardo
kordegardy

Pochodzenie

fr. corps de garde 'straż wojskowa; pomieszczenie lub budynek dla straży wojskowej'

Definicja

archit. 
niewielki budynek usytuowany w pobliżu bramy głównej zespołu pałacowego, przeznaczony na wartownię, pełniący także funkcję aresztu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Budownictwo ➔ rodzaje budowli i ich cechy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Wojsko i wojna ➔ czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Prawo i łamanie prawa ➔ więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

synonimy:  obwach, obwacht, odwach
hiperonimy:  wartownia

Cytaty

W skład kompleksu, oprócz pałacu, wchodzi też kordegarda, brama wjazdowa wraz z ogrodzeniem, oranżeria, stajnie i budynek dla służby.

źródło: NKJP: Mirosław Kowalski: Kąpiele w… piwie, Dziennik Polski, 2008-04-22

Rozległ się dzwon z kordegardy, wartownicy okrzyknęli się na murach.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997

Działalność Zuga w Jabłonnie datuje się od roku 1778. To z nim powiązać można projekt dziedzińcowego założenia wraz dwoma budyneczkami kordegard, postawionych z obu stron przedniego dziedzińca.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane: rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Data ostatniej modyfikacji: 19.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json