UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odwach

Chronologizacja

XVIII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. odwach
odwachy
D. odwachu
odwachów
C. odwachowi
odwachom
B. odwach
odwachy
N. odwachem
odwachami
Ms. odwachu
odwachach
W. odwachu
odwachy

Pochodzenie

niem. Hauptwache 'straż główna'

1.a żołnierze

Definicja

w dawnych czasach grupa żołnierzy pełniących wartę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna osoby związane z wojskiem i wojną

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  warta

Cytaty

W potyczce pod Romanowem szczególną odwagą wyróżnił się mieszkaniec Kruszewa [...], który był dowódcą odwachu.

źródło: Internet: kruszewo.eu

Ze sprawozdania starszego wachmistrza [...] z VII rewiru policyjnego w Nowym Porcie wiadomo, że 25 sierpnia 1939 r. około godz. 8.30 nadsekretarz [...] zakomunikował odwachowi basenu wolnocłowego, aby aresztował technicznego inspektora portowego [...].

źródło: Internet: facebook.com

Komendantura [...] ogłasza, że odwachy przy bramach otrzymały instrukcję, żeby dla spisania protokołu aresztować każdego, kto nie respektuje przepisów i po moście lub przez bramy nie przejeżdża stępo.

źródło: Internet: toruniarnia.blogspot.com

1.b budynek

Definicja

niewielki budynek usytuowany w pobliżu bramy głównej zespołu pałacowego, przeznaczony dawniej na wartownię i areszt

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo rodzaje budowli i ich cechy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa więzienie i kara

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kordegarda
hiperonimy:  wartownia

Połączenia

  • budynek odwachu
  • odprowadzić kogoś na odwach
  • odprawa (wart) przed odwachem
  • przejąć (wartę) na odwachu

Cytaty

Przytknęli mi tetetkę do łba i odprowadzili na odwach. Dostałem 14 dni aresztu za próbę nielegalnego przekroczenia granicy.

źródło: NKJP: Ten samolot musi powstać, Gazeta Wyborcza, 1998-06-12

W 1782 r. dobudowany został do ratusza klasycystyczny budynek odwachu, głównej warty krakowskiego garnizonu.

źródło: NKJP: (MAS): Legendy słowa i czynu, Gazeta Krakowska, 2005-07-22

31 października 1918 roku polscy żołnierze, jeszcze w austriackich mundurach, postawili wartę przy odwachu koło wieży ratuszowej.

źródło: NKJP: Sztafeta i pieczone kasztany, Dziennik Polski, 2000-11-02

Wielkie sumy pochłaniała nie tylko sama piechota - ogromne środki należało wydatkować na stworzenie sieci obozów i szpitali wojskowych, koszar, odwachów, magazynów broni, warsztatów naprawczych umundurowania i karabinów, których istnienie było koniecznością.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 04.09.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json