UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przygasić

Chronologizacja

XVII w., Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. gasić

1. światło

Definicja

spowodować, że coś zaczęło słabiej się palić lub słabiej świecić

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Połączenia

  • wiatr przygasił
  • przygasić lampę, lampkę, latarkę, ogień, płomień, światło, świeczkę

Cytaty

Nie padało długo, ale deszcz był obfity i przygasił ogień.

źródło: NKJP: Olena Skwiecińska: Gdy płoną lasy, Gazeta Wyborcza, 1992-08-21

Przed przyjazdem PSP pracownikom stacji obsługi udało się nieco przygasić płomienie.

źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2000-08-10

Kiedy przygasił światło, zrobiło się naprawdę intymnie.

źródło: NKJP: Piotr Krawczyk: Plamka światła, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygaszę
przygasimy
2 os. przygasisz
przygasicie
3 os. przygasi
przygaszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygasiłem
+(e)m przygasił
przygasiłam
+(e)m przygasiła
przygasiłom
+(e)m przygasiło
przygasiliśmy
+(e)śmy przygasili
przygasiłyśmy
+(e)śmy przygasiły
2 os. przygasiłeś
+(e)ś przygasił
przygasiłaś
+(e)ś przygasiła
przygasiłoś
+(e)ś przygasiło
przygasiliście
+(e)ście przygasili
przygasiłyście
+(e)ście przygasiły
3 os. przygasił
przygasiła
przygasiło
przygasili
przygasiły

bezosobnik: przygaszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygaśmy
2 os. przygaś
przygaście

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygasiłbym
bym przygasił
przygasiłabym
bym przygasiła
przygasiłobym
bym przygasiło
przygasilibyśmy
byśmy przygasili
przygasiłybyśmy
byśmy przygasiły
2 os. przygasiłbyś
byś przygasił
przygasiłabyś
byś przygasiła
przygasiłobyś
byś przygasiło
przygasilibyście
byście przygasili
przygasiłybyście
byście przygasiły
3 os. przygasiłby
by przygasił
przygasiłaby
by przygasiła
przygasiłoby
by przygasiło
przygasiliby
by przygasili
przygasiłyby
by przygasiły

bezosobnik: przygaszono by

bezokolicznik: przygasić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przygasiwszy

gerundium: przygaszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przygaszenie
przygaszenia
D. przygaszenia
przygaszeń
C. przygaszeniu
przygaszeniom
B. przygaszenie
przygaszenia
N. przygaszeniem
przygaszeniami
Ms. przygaszeniu
przygaszeniach
W. przygaszenie
przygaszenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przygaszony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przygaszony
przygaszony
przygaszony
przygaszone
przygaszona
D. przygaszonego
przygaszonego
przygaszonego
przygaszonego
przygaszonej
C. przygaszonemu
przygaszonemu
przygaszonemu
przygaszonemu
przygaszonej
B. przygaszonego
przygaszonego
przygaszony
przygaszone
przygaszoną
N. przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszoną
Ms. przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przygaszeni
przygaszeni
przygaszone
przygaszone
D. przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
C. przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
B. przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
przygaszone
N. przygaszonymi
przygaszonymi
przygaszonymi
przygaszonymi
Ms. przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych

odpowiednik aspektowy: przygaszać

Składnia

bez ograniczeń + przygasić +
CO

2. radość

Definicja

spowodować, że jakieś uczucie lub zjawisko stało się mniej intensywne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • przygasić nadzieję, radość, szczęście

Cytaty

Optymizm po prezentacji sukcesów MSW przygasił minister sprawiedliwości.

źródło: NKJP: Jerzy Jachowicz, Paweł Wroński: O bezpieczeństwie resort i posłowie mają różne zdania, Gazeta Wyborcza, 1996-08-30

Można by ten rozdział zatytułować „Dziecko szczęścia”. Szczęścia, którego nic nie zmąciło. Ani to, co już mogło je przygasić - rozwód rodziców, ani to, co go jeszcze zmącić nie zdążyło - szkolna edukacja.

źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994

Narkomani to żywy [...] dowód na to, jak łatwo w człowieku przygasić, a nawet zdusić iskrę życia.

źródło: NKJP: W poszukiwaniu duchowej wizji człowieka, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 2000-11-01

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygaszę
przygasimy
2 os. przygasisz
przygasicie
3 os. przygasi
przygaszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygasiłem
+(e)m przygasił
przygasiłam
+(e)m przygasiła
przygasiłom
+(e)m przygasiło
przygasiliśmy
+(e)śmy przygasili
przygasiłyśmy
+(e)śmy przygasiły
2 os. przygasiłeś
+(e)ś przygasił
przygasiłaś
+(e)ś przygasiła
przygasiłoś
+(e)ś przygasiło
przygasiliście
+(e)ście przygasili
przygasiłyście
+(e)ście przygasiły
3 os. przygasił
przygasiła
przygasiło
przygasili
przygasiły

bezosobnik: przygaszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygaśmy
2 os. przygaś
przygaście

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygasiłbym
bym przygasił
przygasiłabym
bym przygasiła
przygasiłobym
bym przygasiło
przygasilibyśmy
byśmy przygasili
przygasiłybyśmy
byśmy przygasiły
2 os. przygasiłbyś
byś przygasił
przygasiłabyś
byś przygasiła
przygasiłobyś
byś przygasiło
przygasilibyście
byście przygasili
przygasiłybyście
byście przygasiły
3 os. przygasiłby
by przygasił
przygasiłaby
by przygasiła
przygasiłoby
by przygasiło
przygasiliby
by przygasili
przygasiłyby
by przygasiły

bezosobnik: przygaszono by

bezokolicznik: przygasić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przygasiwszy

gerundium: przygaszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przygaszenie
przygaszenia
D. przygaszenia
przygaszeń
C. przygaszeniu
przygaszeniom
B. przygaszenie
przygaszenia
N. przygaszeniem
przygaszeniami
Ms. przygaszeniu
przygaszeniach
W. przygaszenie
przygaszenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przygaszony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przygaszony
przygaszony
przygaszony
przygaszone
przygaszona
D. przygaszonego
przygaszonego
przygaszonego
przygaszonego
przygaszonej
C. przygaszonemu
przygaszonemu
przygaszonemu
przygaszonemu
przygaszonej
B. przygaszonego
przygaszonego
przygaszony
przygaszone
przygaszoną
N. przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszoną
Ms. przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przygaszeni
przygaszeni
przygaszone
przygaszone
D. przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
C. przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
B. przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
przygaszone
N. przygaszonymi
przygaszonymi
przygaszonymi
przygaszonymi
Ms. przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych

odpowiednik aspektowy: przygaszać

Składnia

bez ograniczeń + przygasić +
CO + (w KIM)

3. dziecko

Definicja

spowodować, że jakaś osoba straciła chęć do działania

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Cytaty

Powiedział, że wszyscy muszą stanąć naprzeciw Crogów. Ta mu odpowiedziała, że powinien się zdecydować, z kim zawiera w końcu sojusz, czym trochę go przygasiła.

źródło: NKJP: Internet

Uśmieszek ciągle błąkał się na jego twarzy. [...] Niech no tylko wydusi z siebie jakieś zdanie, to go zaraz przygaszę, obiecywałam sobie w myślach.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygaszę
przygasimy
2 os. przygasisz
przygasicie
3 os. przygasi
przygaszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygasiłem
+(e)m przygasił
przygasiłam
+(e)m przygasiła
przygasiłom
+(e)m przygasiło
przygasiliśmy
+(e)śmy przygasili
przygasiłyśmy
+(e)śmy przygasiły
2 os. przygasiłeś
+(e)ś przygasił
przygasiłaś
+(e)ś przygasiła
przygasiłoś
+(e)ś przygasiło
przygasiliście
+(e)ście przygasili
przygasiłyście
+(e)ście przygasiły
3 os. przygasił
przygasiła
przygasiło
przygasili
przygasiły

bezosobnik: przygaszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygaśmy
2 os. przygaś
przygaście

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygasiłbym
bym przygasił
przygasiłabym
bym przygasiła
przygasiłobym
bym przygasiło
przygasilibyśmy
byśmy przygasili
przygasiłybyśmy
byśmy przygasiły
2 os. przygasiłbyś
byś przygasił
przygasiłabyś
byś przygasiła
przygasiłobyś
byś przygasiło
przygasilibyście
byście przygasili
przygasiłybyście
byście przygasiły
3 os. przygasiłby
by przygasił
przygasiłaby
by przygasiła
przygasiłoby
by przygasiło
przygasiliby
by przygasili
przygasiłyby
by przygasiły

bezosobnik: przygaszono by

bezokolicznik: przygasić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przygasiwszy

gerundium: przygaszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przygaszenie
przygaszenia
D. przygaszenia
przygaszeń
C. przygaszeniu
przygaszeniom
B. przygaszenie
przygaszenia
N. przygaszeniem
przygaszeniami
Ms. przygaszeniu
przygaszeniach
W. przygaszenie
przygaszenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przygaszony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przygaszony
przygaszony
przygaszony
przygaszone
przygaszona
D. przygaszonego
przygaszonego
przygaszonego
przygaszonego
przygaszonej
C. przygaszonemu
przygaszonemu
przygaszonemu
przygaszonemu
przygaszonej
B. przygaszonego
przygaszonego
przygaszony
przygaszone
przygaszoną
N. przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszoną
Ms. przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przygaszeni
przygaszeni
przygaszone
przygaszone
D. przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
C. przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
B. przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
przygaszone
N. przygaszonymi
przygaszonymi
przygaszonymi
przygaszonymi
Ms. przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych

Składnia

bez ograniczeń + przygasić +
KOGO

4. konkurenta

Definicja

spowodować, że jakaś osoba wydała się komuś mniej widoczna lub mniej ważna od innej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przyćmić

Połączenia

  • przygasić konkurentów, rywali

Cytaty

Fakt, że matka powoływała się właśnie na Emila, po to by nadać blask swemu znawstwu, a tym samym przygasić jego, uznał za brutalne naruszenie prawa własności.

źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Podróż, 1958

Trener Baniak na konferencji prasowej powiedział: - Piotrek przygasił mi trochę Bugaja.

źródło: NKJP: Juliusz Podolski: Mocne wejście!, Gazeta Poznańska, 2002-03-05

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygaszę
przygasimy
2 os. przygasisz
przygasicie
3 os. przygasi
przygaszą

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygasiłem
+(e)m przygasił
przygasiłam
+(e)m przygasiła
przygasiłom
+(e)m przygasiło
przygasiliśmy
+(e)śmy przygasili
przygasiłyśmy
+(e)śmy przygasiły
2 os. przygasiłeś
+(e)ś przygasił
przygasiłaś
+(e)ś przygasiła
przygasiłoś
+(e)ś przygasiło
przygasiliście
+(e)ście przygasili
przygasiłyście
+(e)ście przygasiły
3 os. przygasił
przygasiła
przygasiło
przygasili
przygasiły

bezosobnik: przygaszono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przygaśmy
2 os. przygaś
przygaście

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przygasiłbym
bym przygasił
przygasiłabym
bym przygasiła
przygasiłobym
bym przygasiło
przygasilibyśmy
byśmy przygasili
przygasiłybyśmy
byśmy przygasiły
2 os. przygasiłbyś
byś przygasił
przygasiłabyś
byś przygasiła
przygasiłobyś
byś przygasiło
przygasilibyście
byście przygasili
przygasiłybyście
byście przygasiły
3 os. przygasiłby
by przygasił
przygasiłaby
by przygasiła
przygasiłoby
by przygasiło
przygasiliby
by przygasili
przygasiłyby
by przygasiły

bezosobnik: przygaszono by

bezokolicznik: przygasić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przygasiwszy

gerundium: przygaszenie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przygaszenie
przygaszenia
D. przygaszenia
przygaszeń
C. przygaszeniu
przygaszeniom
B. przygaszenie
przygaszenia
N. przygaszeniem
przygaszeniami
Ms. przygaszeniu
przygaszeniach
W. przygaszenie
przygaszenia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przygaszony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przygaszony
przygaszony
przygaszony
przygaszone
przygaszona
D. przygaszonego
przygaszonego
przygaszonego
przygaszonego
przygaszonej
C. przygaszonemu
przygaszonemu
przygaszonemu
przygaszonemu
przygaszonej
B. przygaszonego
przygaszonego
przygaszony
przygaszone
przygaszoną
N. przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszoną
Ms. przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przygaszeni
przygaszeni
przygaszone
przygaszone
D. przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
C. przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
przygaszonym
B. przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
przygaszone
N. przygaszonymi
przygaszonymi
przygaszonymi
przygaszonymi
Ms. przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych
przygaszonych

Składnia

bez ograniczeń + przygasić +
KOGO
Data ostatniej modyfikacji: 27.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json