Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. gasić
1. światło
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
Połączenia
- wiatr przygasił
- przygasić lampę, lampkę, latarkę, ogień, płomień, światło, świeczkę
Cytaty
|
Nie padało długo, ale deszcz był obfity i przygasił ogień. źródło: NKJP: Olena Skwiecińska: Gdy płoną lasy, Gazeta Wyborcza, 1992-08-21 |
|
|
Przed przyjazdem PSP pracownikom stacji obsługi udało się nieco przygasić płomienie. źródło: NKJP: Dziennik Polski, 2000-08-10 |
|
|
Kiedy przygasił światło, zrobiło się naprawdę intymnie. źródło: NKJP: Piotr Krawczyk: Plamka światła, 1997 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przygaszę |
przygasimy |
|||
| 2 os. |
przygasisz |
przygasicie |
|||
| 3 os. |
przygasi |
przygaszą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przygasiłem +(e)m przygasił |
przygasiłam +(e)m przygasiła |
przygasiłom +(e)m przygasiło |
przygasiliśmy +(e)śmy przygasili |
przygasiłyśmy +(e)śmy przygasiły |
| 2 os. |
przygasiłeś +(e)ś przygasił |
przygasiłaś +(e)ś przygasiła |
przygasiłoś +(e)ś przygasiło |
przygasiliście +(e)ście przygasili |
przygasiłyście +(e)ście przygasiły |
| 3 os. |
przygasił |
przygasiła |
przygasiło |
przygasili |
przygasiły |
bezosobnik: przygaszono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przygaśmy |
|
| 2 os. |
przygaś |
przygaście |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przygasiłbym bym przygasił |
przygasiłabym bym przygasiła |
przygasiłobym bym przygasiło |
przygasilibyśmy byśmy przygasili |
przygasiłybyśmy byśmy przygasiły |
| 2 os. |
przygasiłbyś byś przygasił |
przygasiłabyś byś przygasiła |
przygasiłobyś byś przygasiło |
przygasilibyście byście przygasili |
przygasiłybyście byście przygasiły |
| 3 os. |
przygasiłby by przygasił |
przygasiłaby by przygasiła |
przygasiłoby by przygasiło |
przygasiliby by przygasili |
przygasiłyby by przygasiły |
bezosobnik: przygaszono by
bezokolicznik: przygasić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przygasiwszy
gerundium: przygaszenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przygaszenie |
przygaszenia |
| D. | przygaszenia |
przygaszeń |
| C. | przygaszeniu |
przygaszeniom |
| B. | przygaszenie |
przygaszenia |
| N. | przygaszeniem |
przygaszeniami |
| Ms. | przygaszeniu |
przygaszeniach |
| W. | przygaszenie |
przygaszenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: przygaszony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przygaszony |
przygaszony |
przygaszony |
przygaszone |
przygaszona |
| D. | przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszonej |
| C. | przygaszonemu |
przygaszonemu |
przygaszonemu |
przygaszonemu |
przygaszonej |
| B. | przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszony |
przygaszone |
przygaszoną |
| N. | przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszoną |
| Ms. | przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przygaszeni |
przygaszeni |
przygaszone |
przygaszone |
| D. | przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
| C. | przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
| B. | przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszone |
| N. | przygaszonymi |
przygaszonymi |
przygaszonymi |
przygaszonymi |
| Ms. | przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
odpowiednik aspektowy: przygaszać
Składnia
|
+ | przygasić | + |
CO
|
2. radość
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- przygasić nadzieję, radość, szczęście
Cytaty
|
Optymizm po prezentacji sukcesów MSW przygasił minister sprawiedliwości. źródło: NKJP: Jerzy Jachowicz, Paweł Wroński: O bezpieczeństwie resort i posłowie mają różne zdania, Gazeta Wyborcza, 1996-08-30 |
|
|
Można by ten rozdział zatytułować „Dziecko szczęścia”. Szczęścia, którego nic nie zmąciło. Ani to, co już mogło je przygasić - rozwód rodziców, ani to, co go jeszcze zmącić nie zdążyło - szkolna edukacja. źródło: NKJP: Jeremi Przybora: Przymknięte oko opaczności, 1994 |
|
|
Narkomani to żywy [...] dowód na to, jak łatwo w człowieku przygasić, a nawet zdusić iskrę życia. źródło: NKJP: W poszukiwaniu duchowej wizji człowieka, Zielone Brygady. Pismo Ekologów, 2000-11-01 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przygaszę |
przygasimy |
|||
| 2 os. |
przygasisz |
przygasicie |
|||
| 3 os. |
przygasi |
przygaszą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przygasiłem +(e)m przygasił |
przygasiłam +(e)m przygasiła |
przygasiłom +(e)m przygasiło |
przygasiliśmy +(e)śmy przygasili |
przygasiłyśmy +(e)śmy przygasiły |
| 2 os. |
przygasiłeś +(e)ś przygasił |
przygasiłaś +(e)ś przygasiła |
przygasiłoś +(e)ś przygasiło |
przygasiliście +(e)ście przygasili |
przygasiłyście +(e)ście przygasiły |
| 3 os. |
przygasił |
przygasiła |
przygasiło |
przygasili |
przygasiły |
bezosobnik: przygaszono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przygaśmy |
|
| 2 os. |
przygaś |
przygaście |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przygasiłbym bym przygasił |
przygasiłabym bym przygasiła |
przygasiłobym bym przygasiło |
przygasilibyśmy byśmy przygasili |
przygasiłybyśmy byśmy przygasiły |
| 2 os. |
przygasiłbyś byś przygasił |
przygasiłabyś byś przygasiła |
przygasiłobyś byś przygasiło |
przygasilibyście byście przygasili |
przygasiłybyście byście przygasiły |
| 3 os. |
przygasiłby by przygasił |
przygasiłaby by przygasiła |
przygasiłoby by przygasiło |
przygasiliby by przygasili |
przygasiłyby by przygasiły |
bezosobnik: przygaszono by
bezokolicznik: przygasić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przygasiwszy
gerundium: przygaszenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przygaszenie |
przygaszenia |
| D. | przygaszenia |
przygaszeń |
| C. | przygaszeniu |
przygaszeniom |
| B. | przygaszenie |
przygaszenia |
| N. | przygaszeniem |
przygaszeniami |
| Ms. | przygaszeniu |
przygaszeniach |
| W. | przygaszenie |
przygaszenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: przygaszony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przygaszony |
przygaszony |
przygaszony |
przygaszone |
przygaszona |
| D. | przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszonej |
| C. | przygaszonemu |
przygaszonemu |
przygaszonemu |
przygaszonemu |
przygaszonej |
| B. | przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszony |
przygaszone |
przygaszoną |
| N. | przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszoną |
| Ms. | przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przygaszeni |
przygaszeni |
przygaszone |
przygaszone |
| D. | przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
| C. | przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
| B. | przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszone |
| N. | przygaszonymi |
przygaszonymi |
przygaszonymi |
przygaszonymi |
| Ms. | przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
odpowiednik aspektowy: przygaszać
Składnia
|
+ | przygasić | + |
CO +
(w KIM)
|
3. dziecko
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Cytaty
|
Powiedział, że wszyscy muszą stanąć naprzeciw Crogów. Ta mu odpowiedziała, że powinien się zdecydować, z kim zawiera w końcu sojusz, czym trochę go przygasiła. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Uśmieszek ciągle błąkał się na jego twarzy. [...] Niech no tylko wydusi z siebie jakieś zdanie, to go zaraz przygaszę, obiecywałam sobie w myślach. źródło: NKJP: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przygaszę |
przygasimy |
|||
| 2 os. |
przygasisz |
przygasicie |
|||
| 3 os. |
przygasi |
przygaszą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przygasiłem +(e)m przygasił |
przygasiłam +(e)m przygasiła |
przygasiłom +(e)m przygasiło |
przygasiliśmy +(e)śmy przygasili |
przygasiłyśmy +(e)śmy przygasiły |
| 2 os. |
przygasiłeś +(e)ś przygasił |
przygasiłaś +(e)ś przygasiła |
przygasiłoś +(e)ś przygasiło |
przygasiliście +(e)ście przygasili |
przygasiłyście +(e)ście przygasiły |
| 3 os. |
przygasił |
przygasiła |
przygasiło |
przygasili |
przygasiły |
bezosobnik: przygaszono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przygaśmy |
|
| 2 os. |
przygaś |
przygaście |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przygasiłbym bym przygasił |
przygasiłabym bym przygasiła |
przygasiłobym bym przygasiło |
przygasilibyśmy byśmy przygasili |
przygasiłybyśmy byśmy przygasiły |
| 2 os. |
przygasiłbyś byś przygasił |
przygasiłabyś byś przygasiła |
przygasiłobyś byś przygasiło |
przygasilibyście byście przygasili |
przygasiłybyście byście przygasiły |
| 3 os. |
przygasiłby by przygasił |
przygasiłaby by przygasiła |
przygasiłoby by przygasiło |
przygasiliby by przygasili |
przygasiłyby by przygasiły |
bezosobnik: przygaszono by
bezokolicznik: przygasić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przygasiwszy
gerundium: przygaszenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przygaszenie |
przygaszenia |
| D. | przygaszenia |
przygaszeń |
| C. | przygaszeniu |
przygaszeniom |
| B. | przygaszenie |
przygaszenia |
| N. | przygaszeniem |
przygaszeniami |
| Ms. | przygaszeniu |
przygaszeniach |
| W. | przygaszenie |
przygaszenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: przygaszony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przygaszony |
przygaszony |
przygaszony |
przygaszone |
przygaszona |
| D. | przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszonej |
| C. | przygaszonemu |
przygaszonemu |
przygaszonemu |
przygaszonemu |
przygaszonej |
| B. | przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszony |
przygaszone |
przygaszoną |
| N. | przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszoną |
| Ms. | przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przygaszeni |
przygaszeni |
przygaszone |
przygaszone |
| D. | przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
| C. | przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
| B. | przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszone |
| N. | przygaszonymi |
przygaszonymi |
przygaszonymi |
przygaszonymi |
| Ms. | przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
Składnia
|
+ | przygasić | + |
KOGO
|
4. konkurenta
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przyćmić |
Połączenia
- przygasić konkurentów, rywali
Cytaty
|
Fakt, że matka powoływała się właśnie na Emila, po to by nadać blask swemu znawstwu, a tym samym przygasić jego, uznał za brutalne naruszenie prawa własności. źródło: NKJP: Stanisław Dygat: Podróż, 1958 |
|
|
Trener Baniak na konferencji prasowej powiedział: - Piotrek przygasił mi trochę Bugaja. źródło: NKJP: Juliusz Podolski: Mocne wejście!, Gazeta Poznańska, 2002-03-05 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przygaszę |
przygasimy |
|||
| 2 os. |
przygasisz |
przygasicie |
|||
| 3 os. |
przygasi |
przygaszą |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przygasiłem +(e)m przygasił |
przygasiłam +(e)m przygasiła |
przygasiłom +(e)m przygasiło |
przygasiliśmy +(e)śmy przygasili |
przygasiłyśmy +(e)śmy przygasiły |
| 2 os. |
przygasiłeś +(e)ś przygasił |
przygasiłaś +(e)ś przygasiła |
przygasiłoś +(e)ś przygasiło |
przygasiliście +(e)ście przygasili |
przygasiłyście +(e)ście przygasiły |
| 3 os. |
przygasił |
przygasiła |
przygasiło |
przygasili |
przygasiły |
bezosobnik: przygaszono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przygaśmy |
|
| 2 os. |
przygaś |
przygaście |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przygasiłbym bym przygasił |
przygasiłabym bym przygasiła |
przygasiłobym bym przygasiło |
przygasilibyśmy byśmy przygasili |
przygasiłybyśmy byśmy przygasiły |
| 2 os. |
przygasiłbyś byś przygasił |
przygasiłabyś byś przygasiła |
przygasiłobyś byś przygasiło |
przygasilibyście byście przygasili |
przygasiłybyście byście przygasiły |
| 3 os. |
przygasiłby by przygasił |
przygasiłaby by przygasiła |
przygasiłoby by przygasiło |
przygasiliby by przygasili |
przygasiłyby by przygasiły |
bezosobnik: przygaszono by
bezokolicznik: przygasić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przygasiwszy
gerundium: przygaszenie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przygaszenie |
przygaszenia |
| D. | przygaszenia |
przygaszeń |
| C. | przygaszeniu |
przygaszeniom |
| B. | przygaszenie |
przygaszenia |
| N. | przygaszeniem |
przygaszeniami |
| Ms. | przygaszeniu |
przygaszeniach |
| W. | przygaszenie |
przygaszenia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: przygaszony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przygaszony |
przygaszony |
przygaszony |
przygaszone |
przygaszona |
| D. | przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszonej |
| C. | przygaszonemu |
przygaszonemu |
przygaszonemu |
przygaszonemu |
przygaszonej |
| B. | przygaszonego |
przygaszonego |
przygaszony |
przygaszone |
przygaszoną |
| N. | przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszoną |
| Ms. | przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przygaszeni |
przygaszeni |
przygaszone |
przygaszone |
| D. | przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
| C. | przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
przygaszonym |
| B. | przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszone |
| N. | przygaszonymi |
przygaszonymi |
przygaszonymi |
przygaszonymi |
| Ms. | przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
przygaszonych |
Składnia
|
+ | przygasić | + |
KOGO
|