UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gazda

Chronologizacja

XVI w., SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gazda
gazdowie
ndepr
gazdy
depr
D. gazdy
gazdów
C. gaździe
gazdom
B. gazdę
gazdów
N. gazdą
gazdami
Ms. gaździe
gazdach
W. gazdo
gazdowie
ndepr
gazdy
depr

Pochodzenie

węg. gazda 'gospodarz, pan domu; właściciel'

Definicja

właściciel ziemi na Podhalu i w sąsiednich rejonach górskich, prowadzący własne gospodarstwo wiejskie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia ukształtowanie terenu

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Przynależność i podział terytorialny nazwy osób ze względu na ich pochodzenie i przynależność terytorialną

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  gospodarz

Cytaty

Wyraźnie zima się kończyła, bo gazda woził ciężki gnój, którego kupy ciemniały na wąskim poletku.

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Za kurtyną mroku. Zabawa w chowanego, 1995

Szczególnie wiele obrazów spotykało się w góralskich izbach. [...] Liczba obrazów zależała od zamożności gazdy, zdarzało się, że miał on 30-40 malowideł, ustawionych jedno przy drugim.

źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

Jeśli tylko pogoda pozwoli orawskiemu gaździe wyjść w Wielkim Tygodniu na pole, w sad czy do ogrodu - dobrze wróży to zbiorom.

źródło: NKJP: Palma przeciw gromom, Dziennik Polski, 2001-04-14

Podczas występów goście przybyli do Nowego Bystrego mogli skosztować żętycy, bundzu, korbacza i oscypka, a także dowiedzieć się, co to jest osod, czyli zwyczaje związane ze sprowadzeniem owiec z hal. Poszczególne stada są zwracane gazdom, a gospodarze rozliczają się z bacami i juhasami.

źródło: NKJP: Owce, żętyca i muzyka w Nowem Bystrem, Dziennik Polski, 2008-09-02

Data ostatniej modyfikacji: 05.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json