Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. trwały
1. fryzurę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- utrwalać fryzurę; błędy, nawyki, postawy, przekonanie, swoją pozycję, wzorce, zasady; demokrację, system
Cytaty
|
Płukanka utrwala efekt szczotkowania i sprawia, że utrzymuje się on znacznie dłużej. źródło: NKJP: (luk): Nitka, wykałaczka i szczoteczka do... języka, Dziennik Łódzki, 2004-01-24 |
|
|
W prasie amerykańskiej również ostro atakowano Wilsona za rozszerzanie i utrwalanie kolonialnych posiadłości Japonii. źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 2002 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
utrwalam |
utrwalamy |
|||
| 2 os. |
utrwalasz |
utrwalacie |
|||
| 3 os. |
utrwala |
utrwalają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utrwalałem +(e)m utrwalał |
utrwalałam +(e)m utrwalała |
utrwalałom +(e)m utrwalało |
utrwalaliśmy +(e)śmy utrwalali |
utrwalałyśmy +(e)śmy utrwalały |
| 2 os. |
utrwalałeś +(e)ś utrwalał |
utrwalałaś +(e)ś utrwalała |
utrwalałoś +(e)ś utrwalało |
utrwalaliście +(e)ście utrwalali |
utrwalałyście +(e)ście utrwalały |
| 3 os. |
utrwalał |
utrwalała |
utrwalało |
utrwalali |
utrwalały |
bezosobnik: utrwalano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę utrwalał będę utrwalać |
będę utrwalała będę utrwalać |
będę utrwalało będę utrwalać |
będziemy utrwalali będziemy utrwalać |
będziemy utrwalały będziemy utrwalać |
| 2 os. |
będziesz utrwalał będziesz utrwalać |
będziesz utrwalała będziesz utrwalać |
będziesz utrwalało będziesz utrwalać |
będziecie utrwalali będziecie utrwalać |
będziecie utrwalały będziecie utrwalać |
| 3 os. |
będzie utrwalał będzie utrwalać |
będzie utrwalała będzie utrwalać |
będzie utrwalało będzie utrwalać |
będą utrwalali będą utrwalać |
będą utrwalały będą utrwalać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
utrwalajmy |
|
| 2 os. |
utrwalaj |
utrwalajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utrwalałbym bym utrwalał |
utrwalałabym bym utrwalała |
utrwalałobym bym utrwalało |
utrwalalibyśmy byśmy utrwalali |
utrwalałybyśmy byśmy utrwalały |
| 2 os. |
utrwalałbyś byś utrwalał |
utrwalałabyś byś utrwalała |
utrwalałobyś byś utrwalało |
utrwalalibyście byście utrwalali |
utrwalałybyście byście utrwalały |
| 3 os. |
utrwalałby by utrwalał |
utrwalałaby by utrwalała |
utrwalałoby by utrwalało |
utrwalaliby by utrwalali |
utrwalałyby by utrwalały |
bezosobnik: utrwalano by
bezokolicznik: utrwalać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
utrwalając
gerundium: utrwalanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | utrwalanie |
utrwalania |
| D. | utrwalania |
utrwalań |
| C. | utrwalaniu |
utrwalaniom |
| B. | utrwalanie |
utrwalania |
| N. | utrwalaniem |
utrwalaniami |
| Ms. | utrwalaniu |
utrwalaniach |
| W. | utrwalanie |
utrwalania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: utrwalający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | utrwalający |
utrwalający |
utrwalający |
utrwalające |
utrwalająca |
| D. | utrwalającego |
utrwalającego |
utrwalającego |
utrwalającego |
utrwalającej |
| C. | utrwalającemu |
utrwalającemu |
utrwalającemu |
utrwalającemu |
utrwalającej |
| B. | utrwalającego |
utrwalającego |
utrwalający |
utrwalające |
utrwalającą |
| N. | utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającą |
| Ms. | utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | utrwalający |
utrwalający |
utrwalające |
utrwalające |
| D. | utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
| C. | utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
| B. | utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
utrwalające |
| N. | utrwalającymi |
utrwalającymi |
utrwalającymi |
utrwalającymi |
| Ms. | utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: utrwalany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | utrwalany |
utrwalany |
utrwalany |
utrwalane |
utrwalana |
| D. | utrwalanego |
utrwalanego |
utrwalanego |
utrwalanego |
utrwalanej |
| C. | utrwalanemu |
utrwalanemu |
utrwalanemu |
utrwalanemu |
utrwalanej |
| B. | utrwalanego |
utrwalanego |
utrwalany |
utrwalane |
utrwalaną |
| N. | utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalaną |
| Ms. | utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | utrwalani |
utrwalani |
utrwalane |
utrwalane |
| D. | utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
| C. | utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
| B. | utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalane |
| N. | utrwalanymi |
utrwalanymi |
utrwalanymi |
utrwalanymi |
| Ms. | utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
odpowiednik aspektowy: utrwalić
Składnia
|
+ | utrwalać | + |
CO
|
2. wiedzę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- utrwalać informacje, wiadomości, wiedzę
- utrwalać w głowie, w pamięci
Cytaty
|
Już w pierwszym etapie kształcenia, podczas zajęć zintegrowanych, uczniowie zapoznają się z zasadami ruchu drogowego, które są stale utrwalane na wszelkiego rodzaju wycieczkach. źródło: NKJP: (maw): Z przepisami za pan brat, Gazeta Krakowska, 2007-06-21 |
|
|
Utrwalałem w swojej pamięci to, co słyszałem. źródło: NKJP: Józef Hen: Dziennik na nowy wiek, 2009 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
utrwalam |
utrwalamy |
|||
| 2 os. |
utrwalasz |
utrwalacie |
|||
| 3 os. |
utrwala |
utrwalają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utrwalałem +(e)m utrwalał |
utrwalałam +(e)m utrwalała |
utrwalałom +(e)m utrwalało |
utrwalaliśmy +(e)śmy utrwalali |
utrwalałyśmy +(e)śmy utrwalały |
| 2 os. |
utrwalałeś +(e)ś utrwalał |
utrwalałaś +(e)ś utrwalała |
utrwalałoś +(e)ś utrwalało |
utrwalaliście +(e)ście utrwalali |
utrwalałyście +(e)ście utrwalały |
| 3 os. |
utrwalał |
utrwalała |
utrwalało |
utrwalali |
utrwalały |
bezosobnik: utrwalano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę utrwalał będę utrwalać |
będę utrwalała będę utrwalać |
będę utrwalało będę utrwalać |
będziemy utrwalali będziemy utrwalać |
będziemy utrwalały będziemy utrwalać |
| 2 os. |
będziesz utrwalał będziesz utrwalać |
będziesz utrwalała będziesz utrwalać |
będziesz utrwalało będziesz utrwalać |
będziecie utrwalali będziecie utrwalać |
będziecie utrwalały będziecie utrwalać |
| 3 os. |
będzie utrwalał będzie utrwalać |
będzie utrwalała będzie utrwalać |
będzie utrwalało będzie utrwalać |
będą utrwalali będą utrwalać |
będą utrwalały będą utrwalać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
utrwalajmy |
|
| 2 os. |
utrwalaj |
utrwalajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utrwalałbym bym utrwalał |
utrwalałabym bym utrwalała |
utrwalałobym bym utrwalało |
utrwalalibyśmy byśmy utrwalali |
utrwalałybyśmy byśmy utrwalały |
| 2 os. |
utrwalałbyś byś utrwalał |
utrwalałabyś byś utrwalała |
utrwalałobyś byś utrwalało |
utrwalalibyście byście utrwalali |
utrwalałybyście byście utrwalały |
| 3 os. |
utrwalałby by utrwalał |
utrwalałaby by utrwalała |
utrwalałoby by utrwalało |
utrwalaliby by utrwalali |
utrwalałyby by utrwalały |
bezosobnik: utrwalano by
bezokolicznik: utrwalać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
utrwalając
gerundium: utrwalanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | utrwalanie |
utrwalania |
| D. | utrwalania |
utrwalań |
| C. | utrwalaniu |
utrwalaniom |
| B. | utrwalanie |
utrwalania |
| N. | utrwalaniem |
utrwalaniami |
| Ms. | utrwalaniu |
utrwalaniach |
| W. | utrwalanie |
utrwalania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: utrwalający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | utrwalający |
utrwalający |
utrwalający |
utrwalające |
utrwalająca |
| D. | utrwalającego |
utrwalającego |
utrwalającego |
utrwalającego |
utrwalającej |
| C. | utrwalającemu |
utrwalającemu |
utrwalającemu |
utrwalającemu |
utrwalającej |
| B. | utrwalającego |
utrwalającego |
utrwalający |
utrwalające |
utrwalającą |
| N. | utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającą |
| Ms. | utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | utrwalający |
utrwalający |
utrwalające |
utrwalające |
| D. | utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
| C. | utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
| B. | utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
utrwalające |
| N. | utrwalającymi |
utrwalającymi |
utrwalającymi |
utrwalającymi |
| Ms. | utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: utrwalany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | utrwalany |
utrwalany |
utrwalany |
utrwalane |
utrwalana |
| D. | utrwalanego |
utrwalanego |
utrwalanego |
utrwalanego |
utrwalanej |
| C. | utrwalanemu |
utrwalanemu |
utrwalanemu |
utrwalanemu |
utrwalanej |
| B. | utrwalanego |
utrwalanego |
utrwalany |
utrwalane |
utrwalaną |
| N. | utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalaną |
| Ms. | utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | utrwalani |
utrwalani |
utrwalane |
utrwalane |
| D. | utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
| C. | utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
| B. | utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalane |
| N. | utrwalanymi |
utrwalanymi |
utrwalanymi |
utrwalanymi |
| Ms. | utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
odpowiednik aspektowy: utrwalić
Składnia
| Rzosobowy | + | utrwalać | + |
CO
|
3. na zdjęciu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn
Połączenia
- utrwalać bohaterów, postać, czyjąś wielkość, czyjś wizerunek; przebieg czegoś, przesłuchanie, rozmowę, scenę
- utrwalać na płótnie, na rysunkach; na filmie, na płycie, na taśmie, na zdjęciu
- utrwalać w druku, w książce, w literaturze, w wierszu
Cytaty
|
Na płótnie malarka utrwala także ruiny zamków, dworki, skały i kompozycje z kwiatów. źródło: NKJP: NKJP: AW: Liryczny realizm, Tygodnik Regionalny „Gazeta Częstochowska”, 2005-07-28 |
|
|
[...] wykonała świetną robotę dokumentacyjną, utrwalając w rysunkach niejeden obiekt czy detal architektoniczny. źródło: NKJP: Wędrówki Wyspiańskiego, Dziennik Polski, 2002-07-05 |
|
|
Jest miłośnikiem piękna. Dlatego lubi utrwalać wszystkie jego objawy za pomocą obiektywu aparatu fotograficznego. źródło: NKJP: (mc): Znamy się tylko z widzenia, Euroregio Glacensis, 2001, nr 2 |
|
|
Konferansjer pełnił rolę wodzireja, zachęcając do tańca, a kamera utrwalała przebieg całej uroczystości. źródło: NKJP: Zygmunt Kwiatkowski: Z krzyżem w kraju półksiężyca : nyszkur Allah - dzięki Bogu, 2010 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
utrwalam |
utrwalamy |
|||
| 2 os. |
utrwalasz |
utrwalacie |
|||
| 3 os. |
utrwala |
utrwalają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utrwalałem +(e)m utrwalał |
utrwalałam +(e)m utrwalała |
utrwalałom +(e)m utrwalało |
utrwalaliśmy +(e)śmy utrwalali |
utrwalałyśmy +(e)śmy utrwalały |
| 2 os. |
utrwalałeś +(e)ś utrwalał |
utrwalałaś +(e)ś utrwalała |
utrwalałoś +(e)ś utrwalało |
utrwalaliście +(e)ście utrwalali |
utrwalałyście +(e)ście utrwalały |
| 3 os. |
utrwalał |
utrwalała |
utrwalało |
utrwalali |
utrwalały |
bezosobnik: utrwalano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę utrwalał będę utrwalać |
będę utrwalała będę utrwalać |
będę utrwalało będę utrwalać |
będziemy utrwalali będziemy utrwalać |
będziemy utrwalały będziemy utrwalać |
| 2 os. |
będziesz utrwalał będziesz utrwalać |
będziesz utrwalała będziesz utrwalać |
będziesz utrwalało będziesz utrwalać |
będziecie utrwalali będziecie utrwalać |
będziecie utrwalały będziecie utrwalać |
| 3 os. |
będzie utrwalał będzie utrwalać |
będzie utrwalała będzie utrwalać |
będzie utrwalało będzie utrwalać |
będą utrwalali będą utrwalać |
będą utrwalały będą utrwalać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
utrwalajmy |
|
| 2 os. |
utrwalaj |
utrwalajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
utrwalałbym bym utrwalał |
utrwalałabym bym utrwalała |
utrwalałobym bym utrwalało |
utrwalalibyśmy byśmy utrwalali |
utrwalałybyśmy byśmy utrwalały |
| 2 os. |
utrwalałbyś byś utrwalał |
utrwalałabyś byś utrwalała |
utrwalałobyś byś utrwalało |
utrwalalibyście byście utrwalali |
utrwalałybyście byście utrwalały |
| 3 os. |
utrwalałby by utrwalał |
utrwalałaby by utrwalała |
utrwalałoby by utrwalało |
utrwalaliby by utrwalali |
utrwalałyby by utrwalały |
bezosobnik: utrwalano by
bezokolicznik: utrwalać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
utrwalając
gerundium: utrwalanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | utrwalanie |
utrwalania |
| D. | utrwalania |
utrwalań |
| C. | utrwalaniu |
utrwalaniom |
| B. | utrwalanie |
utrwalania |
| N. | utrwalaniem |
utrwalaniami |
| Ms. | utrwalaniu |
utrwalaniach |
| W. | utrwalanie |
utrwalania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: utrwalający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | utrwalający |
utrwalający |
utrwalający |
utrwalające |
utrwalająca |
| D. | utrwalającego |
utrwalającego |
utrwalającego |
utrwalającego |
utrwalającej |
| C. | utrwalającemu |
utrwalającemu |
utrwalającemu |
utrwalającemu |
utrwalającej |
| B. | utrwalającego |
utrwalającego |
utrwalający |
utrwalające |
utrwalającą |
| N. | utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającą |
| Ms. | utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | utrwalający |
utrwalający |
utrwalające |
utrwalające |
| D. | utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
| C. | utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
utrwalającym |
| B. | utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
utrwalające |
| N. | utrwalającymi |
utrwalającymi |
utrwalającymi |
utrwalającymi |
| Ms. | utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
utrwalających |
imiesłów przymiotnikowy bierny: utrwalany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | utrwalany |
utrwalany |
utrwalany |
utrwalane |
utrwalana |
| D. | utrwalanego |
utrwalanego |
utrwalanego |
utrwalanego |
utrwalanej |
| C. | utrwalanemu |
utrwalanemu |
utrwalanemu |
utrwalanemu |
utrwalanej |
| B. | utrwalanego |
utrwalanego |
utrwalany |
utrwalane |
utrwalaną |
| N. | utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalaną |
| Ms. | utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | utrwalani |
utrwalani |
utrwalane |
utrwalane |
| D. | utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
| C. | utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
utrwalanym |
| B. | utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalane |
| N. | utrwalanymi |
utrwalanymi |
utrwalanymi |
utrwalanymi |
| Ms. | utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
utrwalanych |
odpowiednik aspektowy: utrwalić
Składnia
| Rzosobowy | + | utrwalać | + |
KOGO/CO +
(w CZYM | na CZYM)
|
| Rznieżywotny | + | utrwalać | + |
KOGO/CO
|