UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zaparskać

Chronologizacja

1814, SL

1. powietrzem

Definicja

wydać odgłos, gwałtownie wydmuchując powietrze albo wypluwając płyn

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  parsknąć, prychnąć

Połączenia

  • koń, ogier, wierzchowiec zaparskał; klacz zaparskała
  • nerwowo, niecierpliwie, przyjaźnie, wesoło zaparskać

Cytaty

[...] spotkałam się twarzą w twarz z olśniewająco pięknym wierzchowcem. Podszedł do ogrodzenia i prowokacyjnie zaparskał na mój widok.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Dwa świecące ślepia, to kot! [...] Dorwał się. Do mleka na paście do butów. Że się nią nie udławi, że nie zaparska nawet.

źródło: NKJP: Janusz Rudnicki: Chodźcie, idziemy, 2007

Na widok rycerza-wartownika przeszło drżenie po szeregach, konie zaparskały [...].

źródło: NKJP: Hanna Kostyrko (zebr.) : Klechdy domowe, 1960

[...] zaparskał najpierw, bo akurat pił sok, a potem zaśmiał się, krztusząc ciągle [...].

źródło: Internet: rainbow-rpg.aaf.pl

Kozak zakrztusił się piwem, zaparskał, zaprychał i rozdziawił usta, nie przejmując się trunkiem spływającym po jego wąsach.

źródło: Intetnret: words-from-within.weebly.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaparskam
zaparskamy
2 os. zaparskasz
zaparskacie
3 os. zaparska
zaparskają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaparskałem
+(e)m zaparskał
zaparskałam
+(e)m zaparskała
zaparskałom
+(e)m zaparskało
zaparskaliśmy
+(e)śmy zaparskali
zaparskałyśmy
+(e)śmy zaparskały
2 os. zaparskałeś
+(e)ś zaparskał
zaparskałaś
+(e)ś zaparskała
zaparskałoś
+(e)ś zaparskało
zaparskaliście
+(e)ście zaparskali
zaparskałyście
+(e)ście zaparskały
3 os. zaparskał
zaparskała
zaparskało
zaparskali
zaparskały

bezosobnik: zaparskano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaparskajmy
2 os. zaparskaj
zaparskajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaparskałbym
bym zaparskał
zaparskałabym
bym zaparskała
zaparskałobym
bym zaparskało
zaparskalibyśmy
byśmy zaparskali
zaparskałybyśmy
byśmy zaparskały
2 os. zaparskałbyś
byś zaparskał
zaparskałabyś
byś zaparskała
zaparskałobyś
byś zaparskało
zaparskalibyście
byście zaparskali
zaparskałybyście
byście zaparskały
3 os. zaparskałby
by zaparskał
zaparskałaby
by zaparskała
zaparskałoby
by zaparskało
zaparskaliby
by zaparskali
zaparskałyby
by zaparskały

bezosobnik: zaparskano by

bezokolicznik: zaparskać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zaparskawszy

gerundium: zaparskanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zaparskanie
zaparskania
D. zaparskania
zaparskań
C. zaparskaniu
zaparskaniom
B. zaparskanie
zaparskania
N. zaparskaniem
zaparskaniami
Ms. zaparskaniu
zaparskaniach
W. zaparskanie
zaparskania

2. ze złością

Definicja

odezwać się nieuprzejmie lub ze złością

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  parsknąć, prychnąć

Cytaty

- No, bracie, ale od ciebie śmierdzi! – zaparskał, kręcąc głową. – Coś ty jadł?

źródło: Krzysztof Cirkot: Wyżej już tylko bogowie, 2010 (books.google.pl)

- Kim jest ten oszust?! – zaparskał Sasza.

źródło: Internet: spolecznosc.bialenia.org.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaparskam
zaparskamy
2 os. zaparskasz
zaparskacie
3 os. zaparska
zaparskają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaparskałem
+(e)m zaparskał
zaparskałam
+(e)m zaparskała
zaparskałom
+(e)m zaparskało
zaparskaliśmy
+(e)śmy zaparskali
zaparskałyśmy
+(e)śmy zaparskały
2 os. zaparskałeś
+(e)ś zaparskał
zaparskałaś
+(e)ś zaparskała
zaparskałoś
+(e)ś zaparskało
zaparskaliście
+(e)ście zaparskali
zaparskałyście
+(e)ście zaparskały
3 os. zaparskał
zaparskała
zaparskało
zaparskali
zaparskały

bezosobnik: zaparskano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaparskajmy
2 os. zaparskaj
zaparskajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaparskałbym
bym zaparskał
zaparskałabym
bym zaparskała
zaparskałobym
bym zaparskało
zaparskalibyśmy
byśmy zaparskali
zaparskałybyśmy
byśmy zaparskały
2 os. zaparskałbyś
byś zaparskał
zaparskałabyś
byś zaparskała
zaparskałobyś
byś zaparskało
zaparskalibyście
byście zaparskali
zaparskałybyście
byście zaparskały
3 os. zaparskałby
by zaparskał
zaparskałaby
by zaparskała
zaparskałoby
by zaparskało
zaparskaliby
by zaparskali
zaparskałyby
by zaparskały

bezosobnik: zaparskano by

bezokolicznik: zaparskać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zaparskawszy

gerundium: zaparskanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zaparskanie
zaparskania
D. zaparskania
zaparskań
C. zaparskaniu
zaparskaniom
B. zaparskanie
zaparskania
N. zaparskaniem
zaparskaniami
Ms. zaparskaniu
zaparskaniach
W. zaparskanie
zaparskania

Składnia

bez ograniczeń + zaparskać +
MOWA WPROST

3. śmiechem

Definicja

nagle się zaśmiać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  parsknąć

Połączenia

  • zaparskać śmiechem

Cytaty

A to całkiem ciekawe miejsce - osobnik cicho zaparskał śmiechem, po czym spoważniał.

źródło: Internet: lastinn.info

Wujek, chłop, który wygląda, jakby zjadł silnik Boeinga 747, zaparł swoje olbrzymie cielsko o ścianę, wziął łyk chmielowych szczyn i zaparskał śmiechem typowego grubasa, który zapiera swoje olbrzymie cielsko o ścianę.

źródło: Internet: sposob.wordpress.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaparskam
zaparskamy
2 os. zaparskasz
zaparskacie
3 os. zaparska
zaparskają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaparskałem
+(e)m zaparskał
zaparskałam
+(e)m zaparskała
zaparskałom
+(e)m zaparskało
zaparskaliśmy
+(e)śmy zaparskali
zaparskałyśmy
+(e)śmy zaparskały
2 os. zaparskałeś
+(e)ś zaparskał
zaparskałaś
+(e)ś zaparskała
zaparskałoś
+(e)ś zaparskało
zaparskaliście
+(e)ście zaparskali
zaparskałyście
+(e)ście zaparskały
3 os. zaparskał
zaparskała
zaparskało
zaparskali
zaparskały

bezosobnik: zaparskano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaparskajmy
2 os. zaparskaj
zaparskajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaparskałbym
bym zaparskał
zaparskałabym
bym zaparskała
zaparskałobym
bym zaparskało
zaparskalibyśmy
byśmy zaparskali
zaparskałybyśmy
byśmy zaparskały
2 os. zaparskałbyś
byś zaparskał
zaparskałabyś
byś zaparskała
zaparskałobyś
byś zaparskało
zaparskalibyście
byście zaparskali
zaparskałybyście
byście zaparskały
3 os. zaparskałby
by zaparskał
zaparskałaby
by zaparskała
zaparskałoby
by zaparskało
zaparskaliby
by zaparskali
zaparskałyby
by zaparskały

bezosobnik: zaparskano by

bezokolicznik: zaparskać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zaparskawszy

gerundium: zaparskanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zaparskanie
zaparskania
D. zaparskania
zaparskań
C. zaparskaniu
zaparskaniom
B. zaparskanie
zaparskania
N. zaparskaniem
zaparskaniami
Ms. zaparskaniu
zaparskaniach
W. zaparskanie
zaparskania

Składnia

bez ograniczeń + zaparskać +
CZYM

4. o silniku

Definicja

wydać krótki, urywany dźwięk, powstający podczas gwałtownego wydobycia się powietrza przez bardzo mały otwór

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii dźwięki

Relacje znaczeniowe

synonimy:  parsknąć, prychnąć

Połączenia

  • silnik, samochód zaparskał; maszyna zaparskała; auto zaparskało
  • zaparskać i zgasnąć

Cytaty

Silnik startuje, ale po chwili zaczyna się dławić i gaśnie... Grzanie świec i rozruch - zachrzęścił, zaparskał, ale się rozruszał i już nie zgasł.

źródło: Internet: nissanzone.pl

Prawie już jedynkę wbiłam, gdy maszyna się zdławiła, zakichała, zaparskała, zgasła... ruszyć już nie chciała.

źródło: Internet: super.moto.pl

Podczas jazdy auto zaparskało i jak zgasiłem silnik, to już nie zapalił. Okazało się, że brak iskry .

źródło: Internet: poszukaj.elektroda.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaparskam
zaparskamy
2 os. zaparskasz
zaparskacie
3 os. zaparska
zaparskają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaparskałem
+(e)m zaparskał
zaparskałam
+(e)m zaparskała
zaparskałom
+(e)m zaparskało
zaparskaliśmy
+(e)śmy zaparskali
zaparskałyśmy
+(e)śmy zaparskały
2 os. zaparskałeś
+(e)ś zaparskał
zaparskałaś
+(e)ś zaparskała
zaparskałoś
+(e)ś zaparskało
zaparskaliście
+(e)ście zaparskali
zaparskałyście
+(e)ście zaparskały
3 os. zaparskał
zaparskała
zaparskało
zaparskali
zaparskały

bezosobnik: zaparskano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaparskajmy
2 os. zaparskaj
zaparskajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaparskałbym
bym zaparskał
zaparskałabym
bym zaparskała
zaparskałobym
bym zaparskało
zaparskalibyśmy
byśmy zaparskali
zaparskałybyśmy
byśmy zaparskały
2 os. zaparskałbyś
byś zaparskał
zaparskałabyś
byś zaparskała
zaparskałobyś
byś zaparskało
zaparskalibyście
byście zaparskali
zaparskałybyście
byście zaparskały
3 os. zaparskałby
by zaparskał
zaparskałaby
by zaparskała
zaparskałoby
by zaparskało
zaparskaliby
by zaparskali
zaparskałyby
by zaparskały

bezosobnik: zaparskano by

bezokolicznik: zaparskać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zaparskawszy

gerundium: zaparskanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zaparskanie
zaparskania
D. zaparskania
zaparskań
C. zaparskaniu
zaparskaniom
B. zaparskanie
zaparskania
N. zaparskaniem
zaparskaniami
Ms. zaparskaniu
zaparskaniach
W. zaparskanie
zaparskania

5. monitor

Definicja

zapryskać coś śliną albo inną substancją wyrzucaną mimowolnie z ust

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Cytaty

Po tych słowach jedzenie na stole stało się niezdatne do spożycia, gdyż brat mój zaparskał je wyplutym ze śmiechu kakao.

źródło: Internet: mikakamaka.pl

Dobre... Dobre! Aż zaparskałem cały monitor, a mam nietypowe 23 cale.

źródło: NKJP: Internet

A mnie również powalił, ale ze śmiechu - cały monitor miałam zaparskany kawą.

źródło: Internet: gadzinowski.forumandco.com

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaparskam
zaparskamy
2 os. zaparskasz
zaparskacie
3 os. zaparska
zaparskają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaparskałem
+(e)m zaparskał
zaparskałam
+(e)m zaparskała
zaparskałom
+(e)m zaparskało
zaparskaliśmy
+(e)śmy zaparskali
zaparskałyśmy
+(e)śmy zaparskały
2 os. zaparskałeś
+(e)ś zaparskał
zaparskałaś
+(e)ś zaparskała
zaparskałoś
+(e)ś zaparskało
zaparskaliście
+(e)ście zaparskali
zaparskałyście
+(e)ście zaparskały
3 os. zaparskał
zaparskała
zaparskało
zaparskali
zaparskały

bezosobnik: zaparskano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zaparskajmy
2 os. zaparskaj
zaparskajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zaparskałbym
bym zaparskał
zaparskałabym
bym zaparskała
zaparskałobym
bym zaparskało
zaparskalibyśmy
byśmy zaparskali
zaparskałybyśmy
byśmy zaparskały
2 os. zaparskałbyś
byś zaparskał
zaparskałabyś
byś zaparskała
zaparskałobyś
byś zaparskało
zaparskalibyście
byście zaparskali
zaparskałybyście
byście zaparskały
3 os. zaparskałby
by zaparskał
zaparskałaby
by zaparskała
zaparskałoby
by zaparskało
zaparskaliby
by zaparskali
zaparskałyby
by zaparskały

bezosobnik: zaparskano by

bezokolicznik: zaparskać

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

zaparskawszy

gerundium: zaparskanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zaparskanie
zaparskania
D. zaparskania
zaparskań
C. zaparskaniu
zaparskaniom
B. zaparskanie
zaparskania
N. zaparskaniem
zaparskaniami
Ms. zaparskaniu
zaparskaniach
W. zaparskanie
zaparskania

imiesłów przymiotnikowy bierny: zaparskany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zaparskany
zaparskany
zaparskany
zaparskane
zaparskana
D. zaparskanego
zaparskanego
zaparskanego
zaparskanego
zaparskanej
C. zaparskanemu
zaparskanemu
zaparskanemu
zaparskanemu
zaparskanej
B. zaparskanego
zaparskanego
zaparskany
zaparskane
zaparskaną
N. zaparskanym
zaparskanym
zaparskanym
zaparskanym
zaparskaną
Ms. zaparskanym
zaparskanym
zaparskanym
zaparskanym
zaparskanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zaparskani
zaparskani
zaparskane
zaparskane
D. zaparskanych
zaparskanych
zaparskanych
zaparskanych
C. zaparskanym
zaparskanym
zaparskanym
zaparskanym
B. zaparskanych
zaparskanych
zaparskanych
zaparskane
N. zaparskanymi
zaparskanymi
zaparskanymi
zaparskanymi
Ms. zaparskanych
zaparskanych
zaparskanych
zaparskanych

Składnia

bez ograniczeń + zaparskać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 04.12.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json