UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dezerterować

Chronologizacja

1743, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dezerteruję
dezerterujemy
2 os. dezerterujesz
dezerterujecie
3 os. dezerteruje
dezerterują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dezerterowałem
+(e)m dezerterował
dezerterowałam
+(e)m dezerterowała
dezerterowałom
+(e)m dezerterowało
dezerterowaliśmy
+(e)śmy dezerterowali
dezerterowałyśmy
+(e)śmy dezerterowały
2 os. dezerterowałeś
+(e)ś dezerterował
dezerterowałaś
+(e)ś dezerterowała
dezerterowałoś
+(e)ś dezerterowało
dezerterowaliście
+(e)ście dezerterowali
dezerterowałyście
+(e)ście dezerterowały
3 os. dezerterował
dezerterowała
dezerterowało
dezerterowali
dezerterowały

bezosobnik: dezerterowano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dezerterował
będę dezerterować
będę dezerterowała
będę dezerterować
będę dezerterowało
będę dezerterować
będziemy dezerterowali
będziemy dezerterować
będziemy dezerterowały
będziemy dezerterować
2 os. będziesz dezerterował
będziesz dezerterować
będziesz dezerterowała
będziesz dezerterować
będziesz dezerterowało
będziesz dezerterować
będziecie dezerterowali
będziecie dezerterować
będziecie dezerterowały
będziecie dezerterować
3 os. będzie dezerterował
będzie dezerterować
będzie dezerterowała
będzie dezerterować
będzie dezerterowało
będzie dezerterować
będą dezerterowali
będą dezerterować
będą dezerterowały
będą dezerterować

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dezerterujmy
2 os. dezerteruj
dezerterujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dezerterowałbym
bym dezerterował
dezerterowałabym
bym dezerterowała
dezerterowałobym
bym dezerterowało
dezerterowalibyśmy
byśmy dezerterowali
dezerterowałybyśmy
byśmy dezerterowały
2 os. dezerterowałbyś
byś dezerterował
dezerterowałabyś
byś dezerterowała
dezerterowałobyś
byś dezerterowało
dezerterowalibyście
byście dezerterowali
dezerterowałybyście
byście dezerterowały
3 os. dezerterowałby
by dezerterował
dezerterowałaby
by dezerterowała
dezerterowałoby
by dezerterowało
dezerterowaliby
by dezerterowali
dezerterowałyby
by dezerterowały

bezosobnik: dezerterowano by

bezokolicznik: dezerterować

imiesłów przysłówkowy współczesny: dezerterując

gerundium: dezerterowanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dezerterowanie
dezerterowania
D. dezerterowania
dezerterowań
C. dezerterowaniu
dezerterowaniom
B. dezerterowanie
dezerterowania
N. dezerterowaniem
dezerterowaniami
Ms. dezerterowaniu
dezerterowaniach
W. dezerterowanie
dezerterowania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dezerterujący

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dezerterujący
dezerterujący
dezerterujący
dezerterujące
dezerterująca
D. dezerterującego
dezerterującego
dezerterującego
dezerterującego
dezerterującej
C. dezerterującemu
dezerterującemu
dezerterującemu
dezerterującemu
dezerterującej
B. dezerterującego
dezerterującego
dezerterujący
dezerterujące
dezerterującą
N. dezerterującym
dezerterującym
dezerterującym
dezerterującym
dezerterującą
Ms. dezerterującym
dezerterującym
dezerterującym
dezerterującym
dezerterującej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dezerterujący
dezerterujący
dezerterujące
dezerterujące
D. dezerterujących
dezerterujących
dezerterujących
dezerterujących
C. dezerterującym
dezerterującym
dezerterującym
dezerterującym
B. dezerterujących
dezerterujących
dezerterujących
dezerterujące
N. dezerterującymi
dezerterującymi
dezerterującymi
dezerterującymi
Ms. dezerterujących
dezerterujących
dezerterujących
dezerterujących

odpowiednik aspektowy: zdezerterować

Pochodzenie

fr. déserter

1. ze służby

Definicja

uciekać z wojska

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Wojsko i wojna ➔ czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dezertować

Cytaty

[...] dobry żołnierz nie dezerteruje, lecz wykonuje rozkazy do końca i ginie w walce.

źródło: NKJP: (X): Wypędzenia nie mogą przejść do legendy!, Polska Głos Wielkopolski, 2007-08-21

Zdarzali się i tacy rekruci, którzy uchylali się od uczestnictwa w działaniach wojennych lub dezerterowali.

źródło: NKJP: Jarosław Gdański: Na progu kolaboracji, Polityka, 2007-08-25

[...] coraz więcej legionistów dezerterowało. Nie przerażały ich surowe kary, jakie groziły za ów występek.

źródło: NKJP: Z drewnianą protezą, Dziennik Polski, 1998-04-30

Rosyjscy żołnierze, stacjonujący w którejś ze stref wojny domowej, nie muszą nawet dezerterować, by dorobić trochę na boku. Mogą po prostu wsiąść do swoich czołgów i trochę powalczyć „na własną rękę”.

źródło: NKJP: Jurij Zacharowicz: Najemnicy, Gazeta Wyborcza, 1993-02-09

Kapitan Benjamin Willard otrzymuje zlecenie zlikwidowania pułkownika Waltera Kurtza, który dezerterując z amerykańskiej armii, stworzył na pograniczu Kambodży swoją własną armię [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + dezerterować +
(z CZEGO)

2. z pracy

Definicja

rezygnować z uczestniczenia w czymś wymagającym wysilku, z powodu strachu przed negatywnymi konsekwencjami, które mogą być z tym związane

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  dezertować

Cytaty

Są sytuacje, w których samobójstwo to akt odwagi, ale w dzisiejszych realiach najczęściej jest to sytuacja w której, ktoś dezerteruje przed problemami, zamiast stawić im czoło.

źródło: NKJP: Internet

Jezus [...] nauczał, żeby miłować bliźniego, a nie dezerterować przed napastnikiem. [...] nie dezerterował przed krzyżem.

źródło: NKJP: Internet

[...] nic ciekawego nie robił i wszyscy dezerterowali z jego zajęć.

źródło: NKJP: Internet

Króciutka scena, gdy pospiesznie oddaje bukiet kwiatów, dezerterując w ten sposób przed umówionym już małżeństwem, to prawdziwe cacko sztuki aktorskiej.

źródło: Internet: e-teatr.pl

Składnia

bez ograniczeń + dezerterować +
(z CZEGO | przed KIM/CZYM)
Data ostatniej modyfikacji: 07.03.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json