UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przepić

Chronologizacja

1 połowa XVI w., SPXVI

Pochodzenie

Zob. pić

1. majątek

Definicja

pot. 
wydać wszystkie pieniądze lub oddać coś wartościowego, aby zdobyć alkohol i upić się nim

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie uzależnienia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Połączenia

  • przepić pieniądze, odprawę, rentę; majątek

Cytaty

Okazało się, że przez trzy dni przepił całą zaliczkę za scenariusz filmowy, nic prawie nie jedząc.

źródło: NKJP: Jerzy Zaruba: Z pamiętników bywalca, 2007

Wieczorem zdecydował, że przepije cały swój majątek.

źródło: NKJP: Internet

Nie wszyscy mieszkańcy wsi są jednakowo przejęci losem rodziny. Po co im dawać pomoc, jak i tak wszystko przepiją?

źródło: NKJP: Tylko Kamilka żal, Dziennik Łódzki, 2006-01-27

Wowka z Kolą przepili całą przyczepę jego lasu. Przy tym łgali w żywe oczy, że są trzeźwi, choć [...] na nogach się chwiali [...].

źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Dom nad Oniego, 2006

Składanie oświadczeń majątkowych w żaden sposób nie ogranicza korupcji, bo przecież łapówkę można przepić, przehulać, nie musi wejść ona w skład majątku [...].

źródło: NKJP: Józef Djaczenko: Pocałujcie mnie, Gazeta Poznańska, 2004-05-20

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepiję
przepijemy
2 os. przepijesz
przepijecie
3 os. przepije
przepiją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepiłem
+(e)m przepił
przepiłam
+(e)m przepiła
przepiłom
+(e)m przepiło
przepiliśmy
+(e)śmy przepili
przepiłyśmy
+(e)śmy przepiły
2 os. przepiłeś
+(e)ś przepił
przepiłaś
+(e)ś przepiła
przepiłoś
+(e)ś przepiło
przepiliście
+(e)ście przepili
przepiłyście
+(e)ście przepiły
3 os. przepił
przepiła
przepiło
przepili
przepiły

bezosobnik: przepito

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepijmy
2 os. przepij
przepijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepiłbym
bym przepił
przepiłabym
bym przepiła
przepiłobym
bym przepiło
przepilibyśmy
byśmy przepili
przepiłybyśmy
byśmy przepiły
2 os. przepiłbyś
byś przepił
przepiłabyś
byś przepiła
przepiłobyś
byś przepiło
przepilibyście
byście przepili
przepiłybyście
byście przepiły
3 os. przepiłby
by przepił
przepiłaby
by przepiła
przepiłoby
by przepiło
przepiliby
by przepili
przepiłyby
by przepiły

bezosobnik: przepito by

bezokolicznik: przepić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przepiwszy

gerundium: przepicie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przepicie
przepicia
D. przepicia
przepić
C. przepiciu
przepiciom
B. przepicie
przepicia
N. przepiciem
przepiciami
Ms. przepiciu
przepiciach
W. przepicie
przepicia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przepity

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przepity
przepity
przepity
przepite
przepita
D. przepitego
przepitego
przepitego
przepitego
przepitej
C. przepitemu
przepitemu
przepitemu
przepitemu
przepitej
B. przepitego
przepitego
przepity
przepite
przepitą
N. przepitym
przepitym
przepitym
przepitym
przepitą
Ms. przepitym
przepitym
przepitym
przepitym
przepitej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przepici
przepici
przepite
przepite
D. przepitych
przepitych
przepitych
przepitych
C. przepitym
przepitym
przepitym
przepitym
B. przepitych
przepitych
przepitych
przepite
N. przepitymi
przepitymi
przepitymi
przepitymi
Ms. przepitych
przepitych
przepitych
przepitych

odpowiednik aspektowy: przepijać

Składnia

bez ograniczeń + przepić +
CO

2. dzień

Definicja

spędzić określony czas na piciu alkoholu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie uzależnienia

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

Połączenia

  • przepić (cały) dzień, (całą) noc, 11 lat, pół życia

Cytaty

Kazik przepił 11 lat, a trzeźwy jest od trzech lat.

źródło: NKJP: Stowarzyszenie abstynenckie, Gazeta Poznańska, 2004-02-10

Być może gdyby nie pijaństwo, byłbym znanym sportowcem. Ale przepiłem kilka dobrych lat.

źródło: NKJP: Małgorzata Stuch: Gra o alimenty, Gazeta Krakowska, 2003-12-20

W atmosferze wielkiej serdeczności przegadaliśmy i przepiliśmy większą część nocy [...].

źródło: NKJP: Jerzy Odrowąż-Pieniążek: Więcej niż świadek, 2007

Rano, jak trzeźwiałem i dochodziło do mnie, że znów cały dzień przepiłem i nie poszedłem do roboty - wywoływałem awanturę w domu albo stleniałem się po cichutku.

źródło: NKJP: Anna Dodziuk, Włodzimierz Kamecki: Wyjść z matni: proste rozmowy o zgubnym nałogu, 1994

[...] człowiek, który pół życia przepije, wyląduje umierający w szpitalu, a po miesiącu wychodzi jak nowy i wraca do picia [...].

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepiję
przepijemy
2 os. przepijesz
przepijecie
3 os. przepije
przepiją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepiłem
+(e)m przepił
przepiłam
+(e)m przepiła
przepiłom
+(e)m przepiło
przepiliśmy
+(e)śmy przepili
przepiłyśmy
+(e)śmy przepiły
2 os. przepiłeś
+(e)ś przepił
przepiłaś
+(e)ś przepiła
przepiłoś
+(e)ś przepiło
przepiliście
+(e)ście przepili
przepiłyście
+(e)ście przepiły
3 os. przepił
przepiła
przepiło
przepili
przepiły

bezosobnik: przepito

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepijmy
2 os. przepij
przepijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepiłbym
bym przepił
przepiłabym
bym przepiła
przepiłobym
bym przepiło
przepilibyśmy
byśmy przepili
przepiłybyśmy
byśmy przepiły
2 os. przepiłbyś
byś przepił
przepiłabyś
byś przepiła
przepiłobyś
byś przepiło
przepilibyście
byście przepili
przepiłybyście
byście przepiły
3 os. przepiłby
by przepił
przepiłaby
by przepiła
przepiłoby
by przepiło
przepiliby
by przepili
przepiłyby
by przepiły

bezosobnik: przepito by

bezokolicznik: przepić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przepiwszy

gerundium: przepicie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przepicie
przepicia
D. przepicia
przepić
C. przepiciu
przepiciom
B. przepicie
przepicia
N. przepiciem
przepiciami
Ms. przepiciu
przepiciach
W. przepicie
przepicia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przepity

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przepity
przepity
przepity
przepite
przepita
D. przepitego
przepitego
przepitego
przepitego
przepitej
C. przepitemu
przepitemu
przepitemu
przepitemu
przepitej
B. przepitego
przepitego
przepity
przepite
przepitą
N. przepitym
przepitym
przepitym
przepitym
przepitą
Ms. przepitym
przepitym
przepitym
przepitym
przepitej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przepici
przepici
przepite
przepite
D. przepitych
przepitych
przepitych
przepitych
C. przepitym
przepitym
przepitym
przepitym
B. przepitych
przepitych
przepitych
przepite
N. przepitymi
przepitymi
przepitymi
przepitymi
Ms. przepitych
przepitych
przepitych
przepitych

odpowiednik aspektowy: przepijać

Składnia

bez ograniczeń + przepić +
CO

3. do kogoś

Definicja

podczas spotkania towarzyskiego zwrócić się bezpośrednio do jednej z osób, wypowiadając najczęściej formułę wyrażającą życzenie, aby ta osoba była zdrowa, i wypić zaraz potem porcję alkoholu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie używki

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przypić

Cytaty

Nalał odrobinę i ceremonialnie przepił do Starego, nalał dobre pół i podał dziadkowi.

źródło: NKJP: Andrzej Stasiuk: Biały kruk, 1955

Przepiła do niego, ostro, solidnie, po męsku. Odpowiedział tym samym, nie siadając.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992

[...] kiedy przepiliśmy do siebie przez stół, uśmiechnęliśmy się do siebie i życzyliśmy, by ucichła wojna [...].

źródło: NKJP: Maria Wiernikowska: Pamiętnik z Groznego, Gazeta Wyborcza, 1995-01-07

[...] oni przepili do mnie, do Deczki, my do nich, wino było kwaśne [...].

źródło: NKJP: Halina Auderska: Babie lato, 1974

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepiję
przepijemy
2 os. przepijesz
przepijecie
3 os. przepije
przepiją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepiłem
+(e)m przepił
przepiłam
+(e)m przepiła
przepiłom
+(e)m przepiło
przepiliśmy
+(e)śmy przepili
przepiłyśmy
+(e)śmy przepiły
2 os. przepiłeś
+(e)ś przepił
przepiłaś
+(e)ś przepiła
przepiłoś
+(e)ś przepiło
przepiliście
+(e)ście przepili
przepiłyście
+(e)ście przepiły
3 os. przepił
przepiła
przepiło
przepili
przepiły

bezosobnik: przepito

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepijmy
2 os. przepij
przepijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepiłbym
bym przepił
przepiłabym
bym przepiła
przepiłobym
bym przepiło
przepilibyśmy
byśmy przepili
przepiłybyśmy
byśmy przepiły
2 os. przepiłbyś
byś przepił
przepiłabyś
byś przepiła
przepiłobyś
byś przepiło
przepilibyście
byście przepili
przepiłybyście
byście przepiły
3 os. przepiłby
by przepił
przepiłaby
by przepiła
przepiłoby
by przepiło
przepiliby
by przepili
przepiłyby
by przepiły

bezosobnik: przepito by

bezokolicznik: przepić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przepiwszy

gerundium: przepicie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przepicie
przepicia
D. przepicia
przepić
C. przepiciu
przepiciom
B. przepicie
przepicia
N. przepiciem
przepiciami
Ms. przepiciu
przepiciach
W. przepicie
przepicia

odpowiednik aspektowy: przepijać

Składnia

bez ograniczeń + przepić +
do KOGO

4. herbatą

Definicja

wypić coś zaraz po przełknięciu czegoś innego lub zjedzeniu czegoś

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zapić

Połączenia

  • przepić coś herbatą, oranżadą, wódką; przepić czymś posiłek, danie

Cytaty

[...] rano kniaź miał pragnienie, zjadł ogórków, przepił miodem i zaniemógł.

źródło: NKJP: Maciej Siembieda: Klątwa kniahini Rainy, Trybuna Śląska, 2001-02-17

Nalał i zachęcającym gestem uniósł kieliszek do góry. Wypili, przepili oranżadą [...].

źródło: NKJP: Leon Pawlik: Ankara, 1998

[...] pałaszowali dania z baraniny przygotowane na tę okazję przez mistrza patelni [...]. Przepili grzanym miodem serwowanym przez Dom Pszczelarza w Kamiannej.

źródło: NKJP: Jerzy Wideł: Jagnięcina i osuwiska, Gazeta Krakowska, 2003-09-26

Dodatkowa atrakcją prezentacji był poczęstunek kuchni regionalnej, który można było przepić wodą mineralną prosto z Opactwa oo. Cystersów w Szczyrzycu.

źródło: NKJP: Haftowanie wełną, Gazeta Krakowska, 2003-06-18

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepiję
przepijemy
2 os. przepijesz
przepijecie
3 os. przepije
przepiją

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepiłem
+(e)m przepił
przepiłam
+(e)m przepiła
przepiłom
+(e)m przepiło
przepiliśmy
+(e)śmy przepili
przepiłyśmy
+(e)śmy przepiły
2 os. przepiłeś
+(e)ś przepił
przepiłaś
+(e)ś przepiła
przepiłoś
+(e)ś przepiło
przepiliście
+(e)ście przepili
przepiłyście
+(e)ście przepiły
3 os. przepił
przepiła
przepiło
przepili
przepiły

bezosobnik: przepito

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przepijmy
2 os. przepij
przepijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przepiłbym
bym przepił
przepiłabym
bym przepiła
przepiłobym
bym przepiło
przepilibyśmy
byśmy przepili
przepiłybyśmy
byśmy przepiły
2 os. przepiłbyś
byś przepił
przepiłabyś
byś przepiła
przepiłobyś
byś przepiło
przepilibyście
byście przepili
przepiłybyście
byście przepiły
3 os. przepiłby
by przepił
przepiłaby
by przepiła
przepiłoby
by przepiło
przepiliby
by przepili
przepiłyby
by przepiły

bezosobnik: przepito by

bezokolicznik: przepić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przepiwszy

gerundium: przepicie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przepicie
przepicia
D. przepicia
przepić
C. przepiciu
przepiciom
B. przepicie
przepicia
N. przepiciem
przepiciami
Ms. przepiciu
przepiciach
W. przepicie
przepicia

imiesłów przymiotnikowy bierny: przepity

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przepity
przepity
przepity
przepite
przepita
D. przepitego
przepitego
przepitego
przepitego
przepitej
C. przepitemu
przepitemu
przepitemu
przepitemu
przepitej
B. przepitego
przepitego
przepity
przepite
przepitą
N. przepitym
przepitym
przepitym
przepitym
przepitą
Ms. przepitym
przepitym
przepitym
przepitym
przepitej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przepici
przepici
przepite
przepite
D. przepitych
przepitych
przepitych
przepitych
C. przepitym
przepitym
przepitym
przepitym
B. przepitych
przepitych
przepitych
przepite
N. przepitymi
przepitymi
przepitymi
przepitymi
Ms. przepitych
przepitych
przepitych
przepitych

Składnia

bez ograniczeń + przepić +
(CO) + CZYM
Data ostatniej modyfikacji: 30.11.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj