UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kontusz

Chronologizacja

1 połowa XVII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kontusz
kontusze
D. kontusza
kontuszów
kontuszy
C. kontuszowi
kontuszom
B. kontusz
kontusze
N. kontuszem
kontuszami
Ms. kontuszu
kontuszach
W. kontuszu
kontusze

Pochodzenie

węg. köntös 'szata, suknia'

Definicja

w dawnej Polsce: wierzchni strój męski, noszony przez szlachtę i arystokrację, o kroju długiej rozciętej z przodu sukni z luźnymi rękawami

Wymowa

[kontusz]

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Połączenia

  • czarny, czerwony, szlachecki kontusz
  • żupan i kontusz
  • wyloty kontusza
  • nosić kontusz

Cytaty

Odziany był w purpurowy kontusz ze złotymi wyłogami.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Dzieci nocy, 2001

U ojca w adwokackim gabinecie wisiał obraz pięknego pana w szlacheckim kontuszu, dziadka mojej matki, który ponoć w rządzie Traugutta piastował jakąś funkcję w departamencie skarbu [...].

źródło: NKJP: Teresa Torańska: Oni, 1985

Do łask wrócił kontusz w środowisku arystokracji, której przyszło emigrować po powstaniu listopadowym.

źródło: NKJP: Andrzej Chwalba (red.): Obyczaje w Polsce: od średniowiecza do czasów współczesnych: praca zbiorowa, 2004

Paryscy ulicznicy z wielką uciechą uganiają się za majestatycznymi postaciami w żupanach i kontuszach.

źródło: NKJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1960

Data ostatniej modyfikacji: 19.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json