UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zastopować

Chronologizacja

1951, SJPDor

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zastopuję
 zastopujemy
2 os. zastopujesz
 zastopujecie
3 os. zastopuje
 zastopują

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zastopowałem
+(e)m zastopował
 zastopowałam
+(e)m zastopowała
 zastopowałom
+(e)m zastopowało
 zastopowaliśmy
+(e)śmy zastopowali
 zastopowałyśmy
+(e)śmy zastopowały
2 os. zastopowałeś
+(e)ś zastopował
 zastopowałaś
+(e)ś zastopowała
 zastopowałoś
+(e)ś zastopowało
 zastopowaliście
+(e)ście zastopowali
 zastopowałyście
+(e)ście zastopowały
3 os. zastopował
 zastopowała
 zastopowało
 zastopowali
 zastopowały

bezosobnik: zastopowano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. zastopujmy
2 os. zastopuj
 zastopujcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. zastopowałbym
bym zastopował
 zastopowałabym
bym zastopowała
 zastopowałobym
bym zastopowało
 zastopowalibyśmy
byśmy zastopowali
 zastopowałybyśmy
byśmy zastopowały
2 os. zastopowałbyś
byś zastopował
 zastopowałabyś
byś zastopowała
 zastopowałobyś
byś zastopowało
 zastopowalibyście
byście zastopowali
 zastopowałybyście
byście zastopowały
3 os. zastopowałby
by zastopował
 zastopowałaby
by zastopowała
 zastopowałoby
by zastopowało
 zastopowaliby
by zastopowali
 zastopowałyby
by zastopowały

bezosobnik: zastopowano by

bezokolicznik: zastopować

imiesłów przysłówkowy uprzedni: zastopowawszy

gerundium: zastopowanie

imiesłów przymiotnikowy bierny: zastopowany

odpowiednik aspektowy: stopować

1. przechodnia

Definicja

spowodować w określony sposób, że osoba lub rzecz przestała się poruszać naprzód

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Cytaty

[...] o godzinie 1.30 w nocy jechał samochodem bez uprawnień i nie zatrzymał się do kontroli drogowej [...]. Dlatego policjanci z patrolu ruszyli za nim w pościg i bardzo szybko zastopowali pędzące auto.

źródło: NKJP: (SYK): Weźcie i zapomnijcie, Dziennik Bałtycki, 2006-07-28

Nagle widzę przed nami obcy kształt, rosnący gwałtownie. [...] Nie mogę. Nos i policzki w ciepłej krwi. Krzyczę do szofera. Natychmiast zastopował.

źródło: NKJP: Kazimierz Moczarski: Rozmowy z katem, 1977

Przeczekaliśmy na granicy, póki wszyscy nie przejadą, i ruszyliśmy przez most na polską stronę. Ale tam nas nagle zastopowano. Zatrzymał nas major WOP-u [...].

źródło: NKJP: Tomasz Domaniewski: Niedaleko od prawdy, 1975

Składnia

bez ograniczeń + zastopować +
KOGO/CO

2. zegar

Definicja

spowodować, że jakieś urządzenie przestało pracować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny funkcjonowanie urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zatrzymać

Cytaty

Nie popisali się gospodarze piątego finałowego meczu play off o mistrzostwo Polski. Spotkanie w Pabianicach rozpoczęło się z 15 minutowym opóźnieniem. Cała pierwsza połowa toczyła się przy niefunkcjonującej tablicy i zastopowanych zegarach.

źródło: NKJP: Adam Suska: Złoto zostaje w Gdyni, Dziennik Bałtycki, 2000-04-17

Mimo zmęczenia wysiłkiem zapoznawania się z nowym stanowiskiem, wyruszył w żmudną podróż do Jeleniowic, by zbadać na miejscu powód zastopowania maszyn i wykryć sprawców.

źródło: NKJP: Adam Czerniawski: Narracje ormiańskie, 2003

Składnia

bez ograniczeń + zastopować +
CO

3. przeciwnika

Definicja

uniemożliwić komuś określonego rodzaju działanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Cytaty

Widząc, że Kotielnikow chce coś wtrącić, zastopował go wzrokiem i wcale serdecznie, z uśmiechem ujął za ramię.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Wyspy szerszenia, 2008

Fatalny odbiór zagrywek i sygnalizowany, łatwy do zastopowania atak to główne przyczyny zdecydowanej porażki gospodarzy.

źródło: NKJP: (LG): Polanin bez słabych punktów, Gazeta Poznańska, 2004-11-29

Zdecydowana większość meczów toczyła się pod hasłem „przede wszystkim obrona”, co powodowało [...] „walkę wręcz” w środku boiska, nastawioną nawet nie tyle na skonstruowanie własnych akcji zaczepnych, ile na zastopowanie (wszelkimi środkami) przeciwnika.

źródło: NKJP: Andrzej Gaberle: Reguła Parkinsona, Gazeta Krakowska, 2002-06-29

Składnia

bez ograniczeń + zastopować +
KOGO/CO

4. rozwój

Definicja

przerwać coś, co się dokonywało lub toczyło

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

synonimy:  zatrzymać

Cytaty

Pewien problem stwarzają nadal kwestie natury inwestycyjnej [...], ale tym razem nie powinno już być kontrowersji merytorycznych, które zastopowały budowę cmentarza w ubiegłym roku.

źródło: NKJP: Marek Ostrowski: Ofiary po weryfikacji, Trybuna Śląska, 2002-05-24

Potrzebę uchwalenia nowej ustawy o uzdrowiskach wielokrotnie sygnalizowali przedstawiciele zainteresowanych środowisk. Pierwszy pojawił się w sierpniu 2002 r. projekt poselski. Prace nad nim zastopowano do czasu opracowania projektu rządowego.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 19.02.2004

Przemysław (17 lat) ma wielki talent, ale kłopoty z sercem zastopowały karierę.

źródło: NKJP: Tomasz Kuczyński: Chciała mnie Osasuna, Dziennik Zachodni, 2005-06-17

Składnia

bez ograniczeń + zastopować +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 05.10.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN