UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

łabędź

Chronologizacja

1441, SStp
W postaci łabęć

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. łabędź
łabędzie
D. łabędzia
łabędzi
C. łabędziowi
łabędziom
B. łabędzia
łabędzie
N. łabędziem
łabędziami
Ms. łabędziu
łabędziach
W. łabędziu
łabędzie

Pochodzenie

psł. dial. *olbǫdь/*olbǫtь; *olbędь/*olbętь; *elbedь

1.a ptak

Definicja

duży ptak o białych, a także szarych lub czarnych piórach, długiej, wygiętej szyi, dużych skrzydłach i pomarańczowym dziobie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  ptak

Połączenia

  • młody, stary, martwy; biały, czarny; piękny łabędź; dzikie łabędzie
  • kształt; dziób, skrzydło, pióra, puch; gniazdo łabędzia; para, stado łabędzi
  • łabędzie i żurawie, łabędzie i mewy; kaczki i łabędzie
  • łabędzie pływają, zimują gdzieś
  • dokarmiać, karmić; ratować łabędzie

Cytaty

Niedawno młody łabędź zaplątał się w żyłki. Szarpiący się ptak tak się okaleczył, że weterynarze z ogrodu zoologicznego nie mogli mu już pomóc i musiał zostać uśpiony.

źródło: NKJP: (MAWI): Z wędką na łabędzia?, Dziennik Łódzki, 2002-07-30

W najstarszej polskiej książce poświęconej ptakom [...] autor podaje rady, jak upolować łabędzia. Na podstawie tego opisu można wywnioskować, że były one ptakami rzadkimi i bardzo płochliwymi, cenionymi jednak dla mięsa i puchu.

źródło: NKJP: Kazimierz Walasz: Królewskie ptaki, Wiedza i Życie, 2000

Rada miasta podjęła więc decyzję o dokarmianiu ptaków. Strażnicy miejscy dwa razy dziennie karmią łabędzie, kaczki i mewy.

źródło: NKJP: Tomasz Gos: Czy głodne łabędzie przyniosą zarazę do miast?, Super Express, 2006

Jest październik, a po jeziorze w Lasku Złotoryjskim w Legnicy nadal pływa para łabędzi z piątką małych.

źródło: NKJP: (EGO): U łabędzi wiosna, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2004-10-07

Gordon wdychał rozgrzane, aromatyczne powietrze [...] Zatrzymał się przez chwilę na mostku nad wodą, przyglądał się przepływającym łabędziom i dziewczynce, która rzucała im kawałki bułki.

źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Opowiadania drastyczne, 1966

1.b mięso

Definicja

mięso z łabędzia - ptaka

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Cytaty

Kapitan szczegółowo opisuje bankiet na Kremlu: etykietę przy stole, pyszne stroje gości, potrawy, zwłaszcza mięso łabędzie, przysmak Iwana Wasilicza. Podawano je w kawałkach, z jagodami, każdy łabędź na oddzielnym półmisku.

źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Wilczy notes, 2007

[...] 300 lat temu [...] jadano przede wszystkim ogromne ilości ptaków, o których dziś nie pomyślelibyśmy nawet, że są jadalne. [...] Polak nie pogardził nawet łabędziem.

źródło: NKJP: Adam Willam: Polak lubił popieprzyć, Gazeta Pomorska, 2009-12-24

Tymczasem jeszcze sto lat temu łabędzie były w Anglii cenionym świątecznym przysmakiem.

źródło: NKJP: Kazimierz Walasz: Królewskie ptaki, Wiedza i Życie, 2000

Frazeologizmy

łabędź krzykliwy
łabędź niemy
Data ostatniej modyfikacji: 12.06.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json