UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

odnóże

Chronologizacja

1851, "Gazeta Lwowska: dodatek tygodniowy", nr 31, 1851.
Pierwotnie (rzadko) o odgałęzieniach pasm górskich. W znaczeniu zoologicznym od 1864 r. - A. Wałecki, "Materyały do fauny ichtyologicznéj Polski", t. 2, 1864.

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	odnóże	odnóża
D.	odnóża	odnóży rzadziej odnóż
C.	odnóżu	odnóżom
B.	odnóże	odnóża
N.	odnóżem	odnóżami
Ms.	odnóżu	odnóżach
W.	odnóże	odnóża

Inne uwagi

Zwykle lm

Pochodzenie

Od wyrażenia przyimkowego od nogi; zob. noga

1. pająka

Definicja

zool.

znajdujący się u pająka, muchy, kraba lub innego, podobnego stworzenia narząd ruchu, który po przekształceniu może pełnić również inną funkcję

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych

Połączenia

długie, krótkie; przednie, tylne; pajęcze odnóża; odnóża chwytne, gębowe, kroczne, pływne
odnóża pająka
para odnóży

Cytaty

	Odnóża odwłoka służą [...] wyłącznie do oddychania - przekształciły się w książeczkowate skrzela. źródło: NKJP: Jerzy Dzik: Dzieje życia na ziemi. Wprowadzenie do paleobiologii, 1992
	Dopiero kiedy w zasięgu odnóży chwytnych pojawi się jakiś nieuważny owad, modliszka błyskawicznie atakuje. źródło: NKJP: Adam Wajrak: Portret modliszki, Gazeta Wyborcza, 1994-08-29
	Pajęczaki nie wchodziły mu specjalnie w drogę, ale też i nie usuwały się. Pokonując uczucie strachu i wstrętu, chłopiec przepychał się między nimi. Mimo ubrania czuł, że piecze go skóra od dotyku ich owłosionych odnóży. źródło: NKJP: Dorota Terakowska: Władca Lewawu, 1989
	Kraby ze spętanymi wstążką odnóżami ruszają tylko czułkami, zupełnie bezbronne, jeżeli klient zechce sprawdzić ich świeżość poprzez otworzenie skorupki. źródło: NKJP: Dawid Juraszek: Mroczna strona stołu, Dziennik Polski, 2006-07-08
	Dawno już wykryto u muszki owocowej geny, których zdefektowanie powoduje, że jakaś część ciała pojawia się w innym miejscu niż powinna, na przykład na głowie muszki, zamiast czułków, wyrasta odnóże. źródło: NKJP: Damian Strączek (red.): Klonowanie, 1998

2. człowieka

Definicja

pot. żart.

noga człowieka

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

noga

Cytaty

Słysząc zbliżające się kroki, Tomasz rzucił się pod rządowe krzesła, na dostojne odnóża prezydentów.

źródło: NKJP: Grzegorz Mathea: IV Rzeczpospolita, 2005

Jeśli w [...] meczu mierzą się drużyny, które właśnie zeszły z Kasprowego Wierchu i nogi ich piłkarzy przypominają raczej odnóża wyczynowców podnoszenia ciężarów wagi superciężkiej niż futbolistów, zdarzyć się może wszystko.

źródło: NKJP: Krzysztof Mrówka: 600 znaków, Gazeta Krakowska, 2003-02-09

[...] generalskiej nodze sądzony był inny, daleko świetniejszy los. Otóż [...] Sickles podarował ją Muzeum Medycznemu Armii Stanów Zjednoczonych, gdzie spoczęła w specjalnej gablocie: dostojna, dumna i cicha. Powiadają, że jej prawy właściciel [...] spędzał tam dużo czasu i głęboko zamyślony kontemplował swe odnóże, majestatycznie paląc cygaro...

źródło: NKJP: Jaroslaw Krawczyk: Jego prawa noga, Gazeta Wyborcza, 1997-02-14

Data ostatniej modyfikacji: 31.03.2017