UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

dogrzewać

Chronologizacja

1570, SPXVI

Pochodzenie

Zob. grzać

1. o słońcu

Definicja

o słońcu: grzać mocno

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda warunki atmosferyczne

Cytaty

Choć wczesna Wielkanoc, to jednak słonko dogrzewało mocno.

źródło: NKJP: (WCH): Pedałując chwalmy Pana, Dziennik Polski, 2005-03-26

Czy nie jest mi dobrze na tym kamieniu, kiedy słoneczko dogrzewa i gawędzę sobie z przyjacielem?

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Opowiadania 1974-1979, 1979

W czerwcu, kiedy słońce dogrzewało niemiłosiernie, pięknie położony obiekt był pusty.

źródło: NKJP: (GeP): Awaria zupełnie nie w porę, Gazeta Krakowska, 2003-08-09

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogrzewam
dogrzewamy
2 os. dogrzewasz
dogrzewacie
3 os. dogrzewa
dogrzewają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogrzewałem
+(e)m dogrzewał
dogrzewałam
+(e)m dogrzewała
dogrzewałom
+(e)m dogrzewało
dogrzewaliśmy
+(e)śmy dogrzewali
dogrzewałyśmy
+(e)śmy dogrzewały
2 os. dogrzewałeś
+(e)ś dogrzewał
dogrzewałaś
+(e)ś dogrzewała
dogrzewałoś
+(e)ś dogrzewało
dogrzewaliście
+(e)ście dogrzewali
dogrzewałyście
+(e)ście dogrzewały
3 os. dogrzewał
dogrzewała
dogrzewało
dogrzewali
dogrzewały

bezosobnik: dogrzewano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dogrzewał
będę dogrzewać
będę dogrzewała
będę dogrzewać
będę dogrzewało
będę dogrzewać
będziemy dogrzewali
będziemy dogrzewać
będziemy dogrzewały
będziemy dogrzewać
2 os. będziesz dogrzewał
będziesz dogrzewać
będziesz dogrzewała
będziesz dogrzewać
będziesz dogrzewało
będziesz dogrzewać
będziecie dogrzewali
będziecie dogrzewać
będziecie dogrzewały
będziecie dogrzewać
3 os. będzie dogrzewał
będzie dogrzewać
będzie dogrzewała
będzie dogrzewać
będzie dogrzewało
będzie dogrzewać
będą dogrzewali
będą dogrzewać
będą dogrzewały
będą dogrzewać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogrzewajmy
2 os. dogrzewaj
dogrzewajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogrzewałbym
bym dogrzewał
dogrzewałabym
bym dogrzewała
dogrzewałobym
bym dogrzewało
dogrzewalibyśmy
byśmy dogrzewali
dogrzewałybyśmy
byśmy dogrzewały
2 os. dogrzewałbyś
byś dogrzewał
dogrzewałabyś
byś dogrzewała
dogrzewałobyś
byś dogrzewało
dogrzewalibyście
byście dogrzewali
dogrzewałybyście
byście dogrzewały
3 os. dogrzewałby
by dogrzewał
dogrzewałaby
by dogrzewała
dogrzewałoby
by dogrzewało
dogrzewaliby
by dogrzewali
dogrzewałyby
by dogrzewały

bezosobnik: dogrzewano by

bezokolicznik: dogrzewać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dogrzewając

gerundium: dogrzewanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogrzewanie
dogrzewania
D. dogrzewania
dogrzewań
C. dogrzewaniu
dogrzewaniom
B. dogrzewanie
dogrzewania
N. dogrzewaniem
dogrzewaniami
Ms. dogrzewaniu
dogrzewaniach
W. dogrzewanie
dogrzewania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dogrzewający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogrzewający
dogrzewający
dogrzewający
dogrzewające
dogrzewająca
D. dogrzewającego
dogrzewającego
dogrzewającego
dogrzewającego
dogrzewającej
C. dogrzewającemu
dogrzewającemu
dogrzewającemu
dogrzewającemu
dogrzewającej
B. dogrzewającego
dogrzewającego
dogrzewający
dogrzewające
dogrzewającą
N. dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającą
Ms. dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogrzewający
dogrzewający
dogrzewające
dogrzewające
D. dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających
C. dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
B. dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających
dogrzewające
N. dogrzewającymi
dogrzewającymi
dogrzewającymi
dogrzewającymi
Ms. dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających

odpowiednik aspektowy: dogrzać

2. mieszkanie

Definicja

ogrzewać dodatkowo pomieszczenie, które jest niewystarczająco ciepłe

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień

Połączenia

  • dogrzewać dom, mieszkanie, pomieszczenie
  • dogrzewać piecykami

Cytaty

Kaloryfer nie wszystkim wystarczy. Różne elektryczne słoneczka dogrzewają biura i mieszkania.

źródło: NKJP: Marek Ostrowski: Zima zła, Trybuna Śląska, 2002-12-13

Przyczyną pożaru było zapewne zaprószenie ognia w pokoju Michała. Z relacji sąsiadów wynika, że ojciec i syn kłócili się o ogrzewanie domu. Józef chciał oszczędzać na cieple. Natomiast Michał nie lubił marznąć. Dogrzewał pokój na piętrze farelką.

źródło: NKJP: Krzysztof Mateusiak: Pożar w bliźniaku, Słowo Polskie. Gazeta Wrocławska, 2006-03-06

Żeby obniżyć rachunki, raz w tygodniu dogrzewam dom drewnem, które jest tańsze.

źródło: NKJP: (X): Mrozy. Niskie temperatury są istnym utrapieniem. Zima drąży nam portfele, Polska. Głos Wielkopolski, 2006-02-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogrzewam
dogrzewamy
2 os. dogrzewasz
dogrzewacie
3 os. dogrzewa
dogrzewają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogrzewałem
+(e)m dogrzewał
dogrzewałam
+(e)m dogrzewała
dogrzewałom
+(e)m dogrzewało
dogrzewaliśmy
+(e)śmy dogrzewali
dogrzewałyśmy
+(e)śmy dogrzewały
2 os. dogrzewałeś
+(e)ś dogrzewał
dogrzewałaś
+(e)ś dogrzewała
dogrzewałoś
+(e)ś dogrzewało
dogrzewaliście
+(e)ście dogrzewali
dogrzewałyście
+(e)ście dogrzewały
3 os. dogrzewał
dogrzewała
dogrzewało
dogrzewali
dogrzewały

bezosobnik: dogrzewano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dogrzewał
będę dogrzewać
będę dogrzewała
będę dogrzewać
będę dogrzewało
będę dogrzewać
będziemy dogrzewali
będziemy dogrzewać
będziemy dogrzewały
będziemy dogrzewać
2 os. będziesz dogrzewał
będziesz dogrzewać
będziesz dogrzewała
będziesz dogrzewać
będziesz dogrzewało
będziesz dogrzewać
będziecie dogrzewali
będziecie dogrzewać
będziecie dogrzewały
będziecie dogrzewać
3 os. będzie dogrzewał
będzie dogrzewać
będzie dogrzewała
będzie dogrzewać
będzie dogrzewało
będzie dogrzewać
będą dogrzewali
będą dogrzewać
będą dogrzewały
będą dogrzewać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogrzewajmy
2 os. dogrzewaj
dogrzewajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogrzewałbym
bym dogrzewał
dogrzewałabym
bym dogrzewała
dogrzewałobym
bym dogrzewało
dogrzewalibyśmy
byśmy dogrzewali
dogrzewałybyśmy
byśmy dogrzewały
2 os. dogrzewałbyś
byś dogrzewał
dogrzewałabyś
byś dogrzewała
dogrzewałobyś
byś dogrzewało
dogrzewalibyście
byście dogrzewali
dogrzewałybyście
byście dogrzewały
3 os. dogrzewałby
by dogrzewał
dogrzewałaby
by dogrzewała
dogrzewałoby
by dogrzewało
dogrzewaliby
by dogrzewali
dogrzewałyby
by dogrzewały

bezosobnik: dogrzewano by

bezokolicznik: dogrzewać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dogrzewając

gerundium: dogrzewanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogrzewanie
dogrzewania
D. dogrzewania
dogrzewań
C. dogrzewaniu
dogrzewaniom
B. dogrzewanie
dogrzewania
N. dogrzewaniem
dogrzewaniami
Ms. dogrzewaniu
dogrzewaniach
W. dogrzewanie
dogrzewania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dogrzewający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogrzewający
dogrzewający
dogrzewający
dogrzewające
dogrzewająca
D. dogrzewającego
dogrzewającego
dogrzewającego
dogrzewającego
dogrzewającej
C. dogrzewającemu
dogrzewającemu
dogrzewającemu
dogrzewającemu
dogrzewającej
B. dogrzewającego
dogrzewającego
dogrzewający
dogrzewające
dogrzewającą
N. dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającą
Ms. dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogrzewający
dogrzewający
dogrzewające
dogrzewające
D. dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających
C. dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
B. dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających
dogrzewające
N. dogrzewającymi
dogrzewającymi
dogrzewającymi
dogrzewającymi
Ms. dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających

imiesłów przymiotnikowy bierny: dogrzewany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogrzewany
dogrzewany
dogrzewany
dogrzewane
dogrzewana
D. dogrzewanego
dogrzewanego
dogrzewanego
dogrzewanego
dogrzewanej
C. dogrzewanemu
dogrzewanemu
dogrzewanemu
dogrzewanemu
dogrzewanej
B. dogrzewanego
dogrzewanego
dogrzewany
dogrzewane
dogrzewaną
N. dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewaną
Ms. dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogrzewani
dogrzewani
dogrzewane
dogrzewane
D. dogrzewanych
dogrzewanych
dogrzewanych
dogrzewanych
C. dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanym
B. dogrzewanych
dogrzewanych
dogrzewanych
dogrzewane
N. dogrzewanymi
dogrzewanymi
dogrzewanymi
dogrzewanymi
Ms. dogrzewanych
dogrzewanych
dogrzewanych
dogrzewanych

odpowiednik aspektowy: dogrzać

Składnia

bez ograniczeń + dogrzewać +
CO + (CZYM)
bez ograniczeń + dogrzewać +
CO

3. dziecko

Definicja

sprawiać, aby komuś, komu jest niewystarczająco ciepło, było całkiem ciepło

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań

Cytaty

Są jednak przypadki, gdy jeże bez ludzkiej pomocy nie dadzą sobie rady: mowa tu o maluchach, które urodziły się w końcu lata i nie ważą więcej niż pół kilo. Maleńkie jeżyki powinny być dogrzewane w domu, umieszczone w pudełku z sianem.

źródło: NKJP: (Grzegorz): Jeże lubią spokój, Gazeta Poznańska, 2006-09-16

Wcześniaki śpią w inkubatorach lub „ciepłych gniazdkach” - rodzaju materaca wodnego, który dogrzewa dziecko po porodzie.

źródło: NKJP: Ewa Podolska: Cud narodzin i technika, Gazeta Krakowska, 2003-01-02,

W budynku inwentarskim, w którym znajdowały się prosięta, pożar strawił tylko jeden metr sześcienny słomy. Przyczyną powstania ognia była najprawdopodobniej żarówka, którą gospodarz dogrzewał małe świnki.

źródło: NKJP: (WOJ.): Wychów pod żarówką, Dziennik Polski, 2005-10-06

Wszystkie pisklęta przez pierwsze dni swego życia nie mają sprawnie działającego układu termoregulacji, dlatego rodzice muszą je jeszcze dogrzewać.

źródło: NKJP: Wiktor Pawłowski: Ptasie dzieciństwo, Wiedza i Życie, nr 5, 1997

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogrzewam
dogrzewamy
2 os. dogrzewasz
dogrzewacie
3 os. dogrzewa
dogrzewają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogrzewałem
+(e)m dogrzewał
dogrzewałam
+(e)m dogrzewała
dogrzewałom
+(e)m dogrzewało
dogrzewaliśmy
+(e)śmy dogrzewali
dogrzewałyśmy
+(e)śmy dogrzewały
2 os. dogrzewałeś
+(e)ś dogrzewał
dogrzewałaś
+(e)ś dogrzewała
dogrzewałoś
+(e)ś dogrzewało
dogrzewaliście
+(e)ście dogrzewali
dogrzewałyście
+(e)ście dogrzewały
3 os. dogrzewał
dogrzewała
dogrzewało
dogrzewali
dogrzewały

bezosobnik: dogrzewano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę dogrzewał
będę dogrzewać
będę dogrzewała
będę dogrzewać
będę dogrzewało
będę dogrzewać
będziemy dogrzewali
będziemy dogrzewać
będziemy dogrzewały
będziemy dogrzewać
2 os. będziesz dogrzewał
będziesz dogrzewać
będziesz dogrzewała
będziesz dogrzewać
będziesz dogrzewało
będziesz dogrzewać
będziecie dogrzewali
będziecie dogrzewać
będziecie dogrzewały
będziecie dogrzewać
3 os. będzie dogrzewał
będzie dogrzewać
będzie dogrzewała
będzie dogrzewać
będzie dogrzewało
będzie dogrzewać
będą dogrzewali
będą dogrzewać
będą dogrzewały
będą dogrzewać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. dogrzewajmy
2 os. dogrzewaj
dogrzewajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. dogrzewałbym
bym dogrzewał
dogrzewałabym
bym dogrzewała
dogrzewałobym
bym dogrzewało
dogrzewalibyśmy
byśmy dogrzewali
dogrzewałybyśmy
byśmy dogrzewały
2 os. dogrzewałbyś
byś dogrzewał
dogrzewałabyś
byś dogrzewała
dogrzewałobyś
byś dogrzewało
dogrzewalibyście
byście dogrzewali
dogrzewałybyście
byście dogrzewały
3 os. dogrzewałby
by dogrzewał
dogrzewałaby
by dogrzewała
dogrzewałoby
by dogrzewało
dogrzewaliby
by dogrzewali
dogrzewałyby
by dogrzewały

bezosobnik: dogrzewano by

bezokolicznik: dogrzewać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dogrzewając

gerundium: dogrzewanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogrzewanie
dogrzewania
D. dogrzewania
dogrzewań
C. dogrzewaniu
dogrzewaniom
B. dogrzewanie
dogrzewania
N. dogrzewaniem
dogrzewaniami
Ms. dogrzewaniu
dogrzewaniach
W. dogrzewanie
dogrzewania

imiesłów przymiotnikowy czynny: dogrzewający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogrzewający
dogrzewający
dogrzewający
dogrzewające
dogrzewająca
D. dogrzewającego
dogrzewającego
dogrzewającego
dogrzewającego
dogrzewającej
C. dogrzewającemu
dogrzewającemu
dogrzewającemu
dogrzewającemu
dogrzewającej
B. dogrzewającego
dogrzewającego
dogrzewający
dogrzewające
dogrzewającą
N. dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającą
Ms. dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogrzewający
dogrzewający
dogrzewające
dogrzewające
D. dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających
C. dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
dogrzewającym
B. dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających
dogrzewające
N. dogrzewającymi
dogrzewającymi
dogrzewającymi
dogrzewającymi
Ms. dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających
dogrzewających

imiesłów przymiotnikowy bierny: dogrzewany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. dogrzewany
dogrzewany
dogrzewany
dogrzewane
dogrzewana
D. dogrzewanego
dogrzewanego
dogrzewanego
dogrzewanego
dogrzewanej
C. dogrzewanemu
dogrzewanemu
dogrzewanemu
dogrzewanemu
dogrzewanej
B. dogrzewanego
dogrzewanego
dogrzewany
dogrzewane
dogrzewaną
N. dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewaną
Ms. dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. dogrzewani
dogrzewani
dogrzewane
dogrzewane
D. dogrzewanych
dogrzewanych
dogrzewanych
dogrzewanych
C. dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanym
dogrzewanym
B. dogrzewanych
dogrzewanych
dogrzewanych
dogrzewane
N. dogrzewanymi
dogrzewanymi
dogrzewanymi
dogrzewanymi
Ms. dogrzewanych
dogrzewanych
dogrzewanych
dogrzewanych

odpowiednik aspektowy: dogrzać

Składnia

bez ograniczeń + dogrzewać +
KOGO/CO

4. komuś

Definicja

pot. 
robić się komuś bardzo gorąco

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Cytaty

Ale dogrzewa wszystkim.

źródło: Internet: forum.joomla.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
3 os. dogrzewa

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. dogrzewało

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. będzie dogrzewało
będzie dogrzewać

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
3 os. dogrzewałoby
by dogrzewało

bezokolicznik: dogrzewać

imiesłów przysłówkowy współczesny: dogrzewając

gerundium: dogrzewanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. dogrzewanie
dogrzewania
D. dogrzewania
dogrzewań
C. dogrzewaniu
dogrzewaniom
B. dogrzewanie
dogrzewania
N. dogrzewaniem
dogrzewaniami
Ms. dogrzewaniu
dogrzewaniach
W. dogrzewanie
dogrzewania

odpowiednik aspektowy: dogrzać

Składnia

Ø + dogrzewać +
KOMU

Frazeologizmy

ktoś dogrzewa opony
Data ostatniej modyfikacji: 08.11.2016
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj