Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ślaz |
ślazy |
|
| D. | ślazu |
ślazów |
|
| C. | ślazowi |
ślazom |
|
| B. | ślaz |
ślazy |
|
| N. | ślazem |
ślazami |
|
| Ms. | ślazie |
ślazach |
|
| W. | ślazie |
ślazy |
Pochodzenie
psł. *slězъ 'wydzielanie wilgoci, wilgotnej lepkiej, śluzowatej, galaretowatej substancji' > 1). 'roślina, z której otrzymuje się śluzowate substancje, śluzy; prawoślaz' : 2) 'to, co powoduje ścinanie się, kiśnięcie mleka, podpuszczka’ > ‘część żołądka; trawieniec (używany jako podpuszczka)'
Obocznością samogłoski rdzennej *ě : *i wyraz związany jest z psł. *sliziti 'wydzielać z siebie, sączyć wilgoć, wilgotną lepką substancję'
1.a roślina
Definicja
Noty o użyciu
W języku ogólnym nazwy ślaz, prawoślaz i malwa używane są często zamiennie, ale w botanice odnoszą się do trzech różnych rodzajów roślin.
Lp używana często w znaczeniu lm.
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny leśne i łąkowe
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny ozdobne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | roślina |
Cytaty
|
Chłopskie snopki [...] niesiono [...] z każdego gospodarstwa. Składały się głównie z wielu ziół. Były w nich prawie zawsze: arcydzięgiel, babka, boże drzewko, [...], rumianek, słonecznik, szałwia, ślaz, wrotycz [...]. źródło: NKJP: (EKT): Wirtualne skarby, Dziennik Polski, 2005-07-23 |
|
|
Kwiat i liście ślazu stosowane są w lecznictwie przy nieżytach górnych dróg oddechowych, zwykle w mieszankach z innymi ziołami [...]. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Wiele roślin rośnie lepiej, kiedy w pobliży posadzimy aksamitki, rumianki, nagietki lub ślaz (to krewny malw). źródło: NKJP: Pielęgnacja, Polityka, 2009-04-11 |
|
|
Tu nikt chyba nie chodził, bo ścieżki i groby owinięte były powojami, chmielem i dzikim głogiem i porośnięte dziewanną, wrotyczem i ślazem. źródło: NKJP: Monika Żeromska: Wspomnienia, 2007 |
|
|
[...] obok palm rosnących w palmiarni [...] rośnie wielowiekowy polski dąb, a tuż przy nim zjawiają się nasze polskie ślazy [...]. źródło: NKJP: Wiktor Zin: Sztuka patrzenia, Gazeta Krakowska, 2006-09-16 |
1.b kwiat
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie leki i sposoby leczenia, zabiegi, sprzęty medyczne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny leśne i łąkowe
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny ozdobne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | kwiat |
Cytaty
|
W naszej kuchni kwiaty traktuje się jako nieprzydatne. Tymczasem jest to surowiec zarówno dekoracyjny, jak i smakowy oraz zdrowotny. [...] Używa się całych kwiatów bądź tylko płatków. [...] Im większe kwiaty, tym bardziej dekoracyjne, jak np. bratki, ślaz i malwa, dzwonki, róże, dziewanny, wiesiołki, wierzbówka. źródło: NKJP: Wiktor Pawłowski: Jedz chwasty, Polityka, 2005-06-25 |
|
|
U podnóża obelisku leżały kwiaty - zwykłe, polne kwiaty - maki, łubiny, ślazy, niezapominajki. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Miecz przeznaczenia, 1992 |