UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

spowolnić

Chronologizacja

1906, NFJP

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spowolnię
spowolnimy
2 os. spowolnisz
spowolnicie
3 os. spowolni
spowolnią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spowolniłem
+(e)m spowolnił
spowolniłam
+(e)m spowolniła
spowolniłom
+(e)m spowolniło
spowolniliśmy
+(e)śmy spowolnili
spowolniłyśmy
+(e)śmy spowolniły
2 os. spowolniłeś
+(e)ś spowolnił
spowolniłaś
+(e)ś spowolniła
spowolniłoś
+(e)ś spowolniło
spowolniliście
+(e)ście spowolnili
spowolniłyście
+(e)ście spowolniły
3 os. spowolnił
spowolniła
spowolniło
spowolnili
spowolniły

bezosobnik: spowolniono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. spowolnijmy
2 os. spowolnij
spowolnijcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. spowolniłbym
bym spowolnił
spowolniłabym
bym spowolniła
spowolniłobym
bym spowolniło
spowolnilibyśmy
byśmy spowolnili
spowolniłybyśmy
byśmy spowolniły
2 os. spowolniłbyś
byś spowolnił
spowolniłabyś
byś spowolniła
spowolniłobyś
byś spowolniło
spowolnilibyście
byście spowolnili
spowolniłybyście
byście spowolniły
3 os. spowolniłby
by spowolnił
spowolniłaby
by spowolniła
spowolniłoby
by spowolniło
spowolniliby
by spowolnili
spowolniłyby
by spowolniły

bezosobnik: spowolniono by

bezokolicznik: spowolnić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: spowolniwszy

gerundium: spowolnienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. spowolnienie
spowolnienia
D. spowolnienia
spowolnień
C. spowolnieniu
spowolnieniom
B. spowolnienie
spowolnienia
N. spowolnieniem
spowolnieniami
Ms. spowolnieniu
spowolnieniach
W. spowolnienie
spowolnienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: spowolniony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. spowolniony
spowolniony
spowolniony
spowolnione
spowolniona
D. spowolnionego
spowolnionego
spowolnionego
spowolnionego
spowolnionej
C. spowolnionemu
spowolnionemu
spowolnionemu
spowolnionemu
spowolnionej
B. spowolnionego
spowolnionego
spowolniony
spowolnione
spowolnioną
N. spowolnionym
spowolnionym
spowolnionym
spowolnionym
spowolnioną
Ms. spowolnionym
spowolnionym
spowolnionym
spowolnionym
spowolnionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. spowolnieni
spowolnieni
spowolnione
spowolnione
D. spowolnionych
spowolnionych
spowolnionych
spowolnionych
C. spowolnionym
spowolnionym
spowolnionym
spowolnionym
B. spowolnionych
spowolnionych
spowolnionych
spowolnione
N. spowolnionymi
spowolnionymi
spowolnionymi
spowolnionymi
Ms. spowolnionych
spowolnionych
spowolnionych
spowolnionych

odpowiednik aspektowy: spowalniać

Pochodzenie

Zob. powolny

1. ruch

Definicja

sprawić, że coś przebiega w wolniejszym tempie

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

antonimy:  przyspieszyć

Połączenia

  • spowolnić ruch; jakieś prace; proces; reakcje; rozwój; wzrost; tempo czegoś

Cytaty

Pierwszeństwo przejazdu zostało tak poprowadzone, by maksymalnie spowolnić ruch samochodów przy szkole.

źródło: NKJP: (pw): Brak pasów złe oznakowanie, Gazeta Krakowska, 2003-10-22

Wybierajmy potrawy pieczone (a nie smażone), gotowane na parze. Jemy regularnie. Głodzenie się spowolni metabolizm.

źródło: NKJP: Marlena Polok-Kin: Zdrowa dieta i ruch, czyli jak się szybko odchudzić po świętach, Dziennik Zachodni, 2010-12-27

Zastój w tej dziedzinie spowolnił rozwój całej gospodarki.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek: życie i narodziny legendy, 2002

Znacznie spowolniony oddech i słabnące tętno świadczyły najprawdopodobniej o tym, że mężczyzna zamarza.

źródło: NKJP: (DG): Policjant uratował mu życie, Express Ilustrowany, 2003-12-18

Składnia

bez ograniczeń + spowolnić +
CO

2. reformy

Definicja

oddalić termin zrobienia czegoś lub zajścia jakiegoś wydarzenia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  odciągnąć, oddalić, odsunąć, opóźnić
antonimy:  przyspieszyć

Połączenia

  • spowolnić prywatyzację

Cytaty

Eksperci z Międzynarodowego Funduszu Walutowego radzili nam, żeby spowolnić reformy, lecz skąd mogłem wiedzieć, jaki rząd przyjdzie po moim?

źródło: NKJP: Paweł Smoleński: Spadek po Eldorado, Gazeta Wyborcza, 1995-07-21

W mediach pojawiły się zarzuty, że Sejm spowolnił uchwalenie tej ustawy.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 21.01.2004 r.

Niektóre działania rządu w zeszłym roku spowolniły reformy [...].

źródło: NKJP: (X): Bank Światowy, Gazeta Wyborcza, 1994-06-17

Śmiało można powiedzieć, że buntujące się społeczeństwo chciało wziąć rewanż na Gierku za „ceny komercyjne”, za „ceny nowości”, za spowolnienie podwyżek płac, czyli za to, że w powszechnym odczuciu Gierek zawiódł robotników.

źródło: NKJP: Janusz Rolicki: Edward Gierek : życie i narodziny legendy, 2002

Składnia

bez ograniczeń + spowolnić +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 05.03.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj