Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: p3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | portki |
||
| D. | portek |
||
| C. | portkom |
||
| B. | portki |
||
| N. | portkami |
||
| Ms. | portkach |
||
| W. | portki |
Pochodzenie
wsch. psł. *pr̥tъky 'spodnie z grubego, prostego płótna lnianego lub konopnego'
Forma wschodniosłowiańska z wsch. psł. *pr̥tъkъ 'kawał grubego, prostego płótna lnianego lub konopnego, chusta' od psł. *pr̥tъ 'grube płótno lniane lub konopne'; zob. part
1. strój ludowy
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | spodnie |
Połączenia
- męskie; góralskie, orawskie; lniane, parciane, płócienne, skórzane, sukienne, zgrzebne; bukowe, cyfrowane; białe, czerwone; kolorowe; pasiaste; nowe, stare
- portki i cucha, portki i kapelusz, portki i koszula
- para portek
- odziany, ubrany w jakieś portki
- chodzić w jakichś portkach
Cytaty
|
Podczas spotkania można było przyglądać się pracy Marii Warpackiej z Sierockiego i jej córki Heleny, które pokazywały sposoby wykonywania haftów, zdobiących tradycyjne góralskie portki i cuchy. Uczestnicy posiadów dowiedzieli się m.in., iż wyhaftowanie jednej pary portek zajmuje całe 3 dni. źródło: NKJP: Twórcy podhalańscy, 1999 |
|
|
Jechały dziewczyny w kwiecistych spódnicach, wyszywanych gorsetach, z koralami na szyi i w kolorowych wiankach, mężczyźni w sukmanach, spiętych nabijanym pasem skórzanym, w pasiastych, biało-czerwonych portkach i w czapkach z pawimi piórami, wstążkami, kwiatami z bibuły. źródło: NKJP: (MM): Wesele z Bronowic, Dziennik Polski, 2000-05-29 |
|
|
Tak chciano go widzieć, na lekko ugiętych nogach kroczącego po górskich ścieżkach, skocznego, zręcznego, w białej koszuli spiętej metalową spinką, kapeluszu zdobionym muszelkami, z zawadiackim piórkiem, białych, sukiennych portkach, zachodzących na stopy, zdobionych cyfrą, a później parzenicą. źródło: NKJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974 |
2. liche spodnie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie cechy ubrań
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | spodnie |
Połączenia
- męskie; robocze; drelichowe, cajgowe, lniane, parciane, płócienne, skórzane; krótkie, luźne, obwisłe, szerokie, workowate; watowane; dziurawe, podarte, połatane, wyświechtane; brudne; nowe, stare; opadające, spuszczone
- portki i koszula
- para; kieszeń portek
- plamy na portkach
- mieć na sobie, nosić; ściągnąć/ściągać, zdjąć/zdejmować; podciągnąć; spuścić/spuszczać; otrzepać portki
- wyskoczyć/wyskakiwać z portek
- wskoczyć w portki
- być, chodzić w portkach
Cytaty
|
Są dziwnie poubierani. Mają na sobie czarne, wyszmelcowane portki i czerwone koszule. źródło: NKJP: Antoni Libera: Madame, 1998 |
|
|
Wziąć chama na podwórze, spuścić portki, wyliczyć trzydzieści odlewanych nahajów. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997 |
|
|
W wytartej marynarce, byle jakiej koszuli, workowatych portkach i koślawych, zawsze zakurzonych czarnych mokasynach nie różni się niczym od przechodniów. źródło: NKJP: Włodzimierz Kalicki: Chiny 2, Gazeta Wyborcza 1998-03-06 |
|
|
Stary mężczyzna w wytartych portkach, zdartej koszuli i rogowych okularach [...] wolno wchodzi do drewnianej skrzyni, zamyka wieko. źródło: NKJP: Dwie liczby 18, Dziennik Polski, 2002-03-15 |
|
|
Od wielu dni wstawała o piątej, wkładała flanelową koszulę i drelichowe portki, włosy związywała tasiemką z tyłu, żeby nie wchodziły jej w oczy i przełknąwszy coś naprędce, pędziła do cegielni. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991 |
3. ekspresywnie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | spodnie |
Cytaty
|
Bo dyskoteka nie powinna być tylko miejscem do tańca, także do słuchania dobrej muzyki. Dlatego, jeżeli „Pod Przewiązkę” wejdzie facet w obwisłych portkach, z bejsbolową czapeczką włożoną na opak, długo nie wytrzyma granej tutaj muzyki. źródło: NKJP: Sala „Pod Przewiązką”, Dziennik Polski, 2001-05-19 |
|
|
Gdzie szmal liczony jest w milionach dolarów, słowo przyzwoitość potrzebne jest tak samo jak portki na plaży nudystów. źródło: NKJP: Podsumowanie, Dziennik Polskii, 2001-01-20 |
|
|
Mimo wściekłości innych kierowców facetom się nie spieszyło. Ziewali, poprawiali sobie portki na brzuchu, drapali się w łysiny. Wreszcie wsiedli i odjechali! źródło: NKJP: Co komu wolno, Dziennik Polski, 2003-06-07 |
|
|
Mijają mnie wariaci w goglach i kaskach, zgredzi na składakach, palanty w elastycznych portkach, całe rodziny terroryzowane przez ojca sportsmena, dojrzewające dziewuszki, które z przodu okazują się przekwitłymi damami. źródło: NKJP: Andrzej Horubała: Farciarz, 2003 |
|
|
W moim mieście jest skate park i przeważnie widzę tam ludzi z dredami i w portkach moro, z łańcuchami itp. Hiphopowców raczej tam nie widuję. źródło: NKJP: Internet |