Chronologizacja
Pochodzenie
łac. aspirō 'tchnąć, oddychać, wionąć'
1. do awansu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca organizacja i hierarchia w pracy, stosunki służbowe
Relacje znaczeniowe
synonimy: | pretendować | |
hiperonimy: | kandydować, starać się, ubiegać się |
Połączenia
- drużyna, zespół aspiruje do czegoś
- aspirować do jakiegoś grona, do jakiejś rangi; do awansu
- aspirować na jakieś stanowisko
Cytaty
Nie ukrywam [...], że będę aspirował do stanowiska przewodniczącego tej komisji. źródło: NKJP: Włodzimierz Jurasz: Nie zrywam z teatrem, Gazeta Krakowska, 2005-10-04 |
|
Piłkarze Piasta, aspirujący do awansu, mimo zwycięstwa nad ostatnią drużyną w tabeli, nie zachwycili na boisku. źródło: NKJP: Paweł A. Jurek: Głową w skalny mur, Dziennik Zachodni, 2003-03-24 |
|
Pojawienie się konkurentów w dziedzinie przewozów pasażerskich może [...] sprawić, że do dotacji, po którą dziś wyciąga rękę tylko PKP, może aspirować większe grono przewoźników. źródło: NKJP: Andrzej Zagrodzki: Pies kolejarza, Polityka, 2002-10-26 |
|
Tuż po opublikowaniu artykułu [...] zaprzeczał, jakoby aspirował na stanowisko prezydenta. źródło: NKJP: Adi Ignatius: Car Moskwy, Gazeta Wyborcza, 1995-02-20 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
1 os. |
aspiruję |
aspirujemy |
|||
2 os. |
aspirujesz |
aspirujecie |
|||
3 os. |
aspiruje |
aspirują |
Czas przeszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
aspirowałem +(e)m aspirował |
aspirowałam +(e)m aspirowała |
aspirowałom +(e)m aspirowało |
aspirowaliśmy +(e)śmy aspirowali |
aspirowałyśmy +(e)śmy aspirowały |
2 os. |
aspirowałeś +(e)ś aspirował |
aspirowałaś +(e)ś aspirowała |
aspirowałoś +(e)ś aspirowało |
aspirowaliście +(e)ście aspirowali |
aspirowałyście +(e)ście aspirowały |
3 os. |
aspirował |
aspirowała |
aspirowało |
aspirowali |
aspirowały |
bezosobnik: aspirowano
Czas przyszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
będę aspirował będę aspirować |
będę aspirowała będę aspirować |
będę aspirowało będę aspirować |
będziemy aspirowali będziemy aspirować |
będziemy aspirowały będziemy aspirować |
2 os. |
będziesz aspirował będziesz aspirować |
będziesz aspirowała będziesz aspirować |
będziesz aspirowało będziesz aspirować |
będziecie aspirowali będziecie aspirować |
będziecie aspirowały będziecie aspirować |
3 os. |
będzie aspirował będzie aspirować |
będzie aspirowała będzie aspirować |
będzie aspirowało będzie aspirować |
będą aspirowali będą aspirować |
będą aspirowały będą aspirować |
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
1 os. |
aspirujmy |
|
2 os. |
aspiruj |
aspirujcie |
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
aspirowałbym bym aspirował |
aspirowałabym bym aspirowała |
aspirowałobym bym aspirowało |
aspirowalibyśmy byśmy aspirowali |
aspirowałybyśmy byśmy aspirowały |
2 os. |
aspirowałbyś byś aspirował |
aspirowałabyś byś aspirowała |
aspirowałobyś byś aspirowało |
aspirowalibyście byście aspirowali |
aspirowałybyście byście aspirowały |
3 os. |
aspirowałby by aspirował |
aspirowałaby by aspirowała |
aspirowałoby by aspirowało |
aspirowaliby by aspirowali |
aspirowałyby by aspirowały |
bezosobnik: aspirowano by
bezokolicznik: aspirować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
aspirując
gerundium: aspirowanie
rodzaj gramatyczny: ndk
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
M. | aspirowanie |
aspirowania |
D. | aspirowania |
aspirowań |
C. | aspirowaniu |
aspirowaniom |
B. | aspirowanie |
aspirowania |
N. | aspirowaniem |
aspirowaniami |
Ms. | aspirowaniu |
aspirowaniach |
W. | aspirowanie |
aspirowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: aspirujący
liczba pojedyncza | |||||
---|---|---|---|---|---|
m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
M. | aspirujący |
aspirujący |
aspirujący |
aspirujące |
aspirująca |
D. | aspirującego |
aspirującego |
aspirującego |
aspirującego |
aspirującej |
C. | aspirującemu |
aspirującemu |
aspirującemu |
aspirującemu |
aspirującej |
B. | aspirującego |
aspirującego |
aspirujący |
aspirujące |
aspirującą |
N. | aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującą |
Ms. | aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującej |
liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|
p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
M. | aspirujący |
aspirujący |
aspirujące |
aspirujące |
D. | aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
C. | aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
B. | aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
aspirujące |
N. | aspirującymi |
aspirującymi |
aspirującymi |
aspirującymi |
Ms. | aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
Składnia
![]() |
+ | aspirować | + |
do CZEGO
|
![]() |
+ | aspirować | + |
na CO
|
2. do miana arcydzieła
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
synonimy: | pretendować |
Cytaty
[...] jednak X nie jest dziełem publicystycznym, tylko encyklopedią, a więc dziełem aspirującym do miana opracowania naukowego. źródło: NKJP: Internet |
|
Postkomunistyczny szowinizm często jest wsparty przez polityczną instrumentalizację religii. Religii, która aspiruje do roli ideologii politycznej, często nowej ideologii dominującej w państwie. źródło: NKJP: Teren zaminowany, Gazeta Wyborcza, 1995-11-21 |
|
Medal św. Józefa aspiruje do miana prestiżowego wyróżnienia w branży i trzeba zyskać duże uznanie kapituły, by na niego zasłużyć. źródło: NKJP: (JOK): Budowanie z medalem, Gazeta Krakowska, 2004-03-23 |
|
Grafika aspiruje do miana realistycznej; każdy element otoczenia czy postacie mają realistyczne proporcje. źródło: Internet: pclab.pl |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
1 os. |
aspiruję |
aspirujemy |
|||
2 os. |
aspirujesz |
aspirujecie |
|||
3 os. |
aspiruje |
aspirują |
Czas przeszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
aspirowałem +(e)m aspirował |
aspirowałam +(e)m aspirowała |
aspirowałom +(e)m aspirowało |
aspirowaliśmy +(e)śmy aspirowali |
aspirowałyśmy +(e)śmy aspirowały |
2 os. |
aspirowałeś +(e)ś aspirował |
aspirowałaś +(e)ś aspirowała |
aspirowałoś +(e)ś aspirowało |
aspirowaliście +(e)ście aspirowali |
aspirowałyście +(e)ście aspirowały |
3 os. |
aspirował |
aspirowała |
aspirowało |
aspirowali |
aspirowały |
bezosobnik: aspirowano
Czas przyszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
będę aspirował będę aspirować |
będę aspirowała będę aspirować |
będę aspirowało będę aspirować |
będziemy aspirowali będziemy aspirować |
będziemy aspirowały będziemy aspirować |
2 os. |
będziesz aspirował będziesz aspirować |
będziesz aspirowała będziesz aspirować |
będziesz aspirowało będziesz aspirować |
będziecie aspirowali będziecie aspirować |
będziecie aspirowały będziecie aspirować |
3 os. |
będzie aspirował będzie aspirować |
będzie aspirowała będzie aspirować |
będzie aspirowało będzie aspirować |
będą aspirowali będą aspirować |
będą aspirowały będą aspirować |
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
1 os. |
aspirujmy |
|
2 os. |
aspiruj |
aspirujcie |
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
aspirowałbym bym aspirował |
aspirowałabym bym aspirowała |
aspirowałobym bym aspirowało |
aspirowalibyśmy byśmy aspirowali |
aspirowałybyśmy byśmy aspirowały |
2 os. |
aspirowałbyś byś aspirował |
aspirowałabyś byś aspirowała |
aspirowałobyś byś aspirowało |
aspirowalibyście byście aspirowali |
aspirowałybyście byście aspirowały |
3 os. |
aspirowałby by aspirował |
aspirowałaby by aspirowała |
aspirowałoby by aspirowało |
aspirowaliby by aspirowali |
aspirowałyby by aspirowały |
bezosobnik: aspirowano by
bezokolicznik: aspirować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
aspirując
gerundium: aspirowanie
rodzaj gramatyczny: ndk
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
M. | aspirowanie |
aspirowania |
D. | aspirowania |
aspirowań |
C. | aspirowaniu |
aspirowaniom |
B. | aspirowanie |
aspirowania |
N. | aspirowaniem |
aspirowaniami |
Ms. | aspirowaniu |
aspirowaniach |
W. | aspirowanie |
aspirowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: aspirujący
liczba pojedyncza | |||||
---|---|---|---|---|---|
m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
M. | aspirujący |
aspirujący |
aspirujący |
aspirujące |
aspirująca |
D. | aspirującego |
aspirującego |
aspirującego |
aspirującego |
aspirującej |
C. | aspirującemu |
aspirującemu |
aspirującemu |
aspirującemu |
aspirującej |
B. | aspirującego |
aspirującego |
aspirujący |
aspirujące |
aspirującą |
N. | aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującą |
Ms. | aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującej |
liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|
p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
M. | aspirujący |
aspirujący |
aspirujące |
aspirujące |
D. | aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
C. | aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
B. | aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
aspirujące |
N. | aspirującymi |
aspirującymi |
aspirującymi |
aspirującymi |
Ms. | aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
Składnia
![]() |
+ | aspirować | + |
do CZEGO
|
3. głoski
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język mówienie
Relacje znaczeniowe
hiperonimy: | wymawiać |
Cytaty
Dzisiejsza lekcja będzie dość podobna do poprzedniej [...], będziemy aspirować spółgłoski. źródło: Internet: wattpad.com |
|
Uwzględniliśmy tu [...] spółgłoskę aspirowaną c, która powstała pod wpływem następującej samogłoski wymawianej z przydechem mocnym. źródło: NKJP: Anna Marchewka: Consonantes mobiles u Homera i Herodota, 2000-11-01 |
|
W rzeczywistości głoski zwarte bezdźwięczne są aspirowane jedynie w pozycji nagłosowej i wygłosowej. źródło: Kwartalnik neofilologiczny, 1962 (books.google.pl) |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
1 os. |
aspiruję |
aspirujemy |
|||
2 os. |
aspirujesz |
aspirujecie |
|||
3 os. |
aspiruje |
aspirują |
Czas przeszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
aspirowałem +(e)m aspirował |
aspirowałam +(e)m aspirowała |
aspirowałom +(e)m aspirowało |
aspirowaliśmy +(e)śmy aspirowali |
aspirowałyśmy +(e)śmy aspirowały |
2 os. |
aspirowałeś +(e)ś aspirował |
aspirowałaś +(e)ś aspirowała |
aspirowałoś +(e)ś aspirowało |
aspirowaliście +(e)ście aspirowali |
aspirowałyście +(e)ście aspirowały |
3 os. |
aspirował |
aspirowała |
aspirowało |
aspirowali |
aspirowały |
bezosobnik: aspirowano
Czas przyszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
będę aspirował będę aspirować |
będę aspirowała będę aspirować |
będę aspirowało będę aspirować |
będziemy aspirowali będziemy aspirować |
będziemy aspirowały będziemy aspirować |
2 os. |
będziesz aspirował będziesz aspirować |
będziesz aspirowała będziesz aspirować |
będziesz aspirowało będziesz aspirować |
będziecie aspirowali będziecie aspirować |
będziecie aspirowały będziecie aspirować |
3 os. |
będzie aspirował będzie aspirować |
będzie aspirowała będzie aspirować |
będzie aspirowało będzie aspirować |
będą aspirowali będą aspirować |
będą aspirowały będą aspirować |
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
1 os. |
aspirujmy |
|
2 os. |
aspiruj |
aspirujcie |
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
aspirowałbym bym aspirował |
aspirowałabym bym aspirowała |
aspirowałobym bym aspirowało |
aspirowalibyśmy byśmy aspirowali |
aspirowałybyśmy byśmy aspirowały |
2 os. |
aspirowałbyś byś aspirował |
aspirowałabyś byś aspirowała |
aspirowałobyś byś aspirowało |
aspirowalibyście byście aspirowali |
aspirowałybyście byście aspirowały |
3 os. |
aspirowałby by aspirował |
aspirowałaby by aspirowała |
aspirowałoby by aspirowało |
aspirowaliby by aspirowali |
aspirowałyby by aspirowały |
bezosobnik: aspirowano by
bezokolicznik: aspirować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
aspirując
gerundium: aspirowanie
rodzaj gramatyczny: ndk
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
M. | aspirowanie |
aspirowania |
D. | aspirowania |
aspirowań |
C. | aspirowaniu |
aspirowaniom |
B. | aspirowanie |
aspirowania |
N. | aspirowaniem |
aspirowaniami |
Ms. | aspirowaniu |
aspirowaniach |
W. | aspirowanie |
aspirowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: aspirujący
liczba pojedyncza | |||||
---|---|---|---|---|---|
m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
M. | aspirujący |
aspirujący |
aspirujący |
aspirujące |
aspirująca |
D. | aspirującego |
aspirującego |
aspirującego |
aspirującego |
aspirującej |
C. | aspirującemu |
aspirującemu |
aspirującemu |
aspirującemu |
aspirującej |
B. | aspirującego |
aspirującego |
aspirujący |
aspirujące |
aspirującą |
N. | aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującą |
Ms. | aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującej |
liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|
p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
M. | aspirujący |
aspirujący |
aspirujące |
aspirujące |
D. | aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
C. | aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
B. | aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
aspirujące |
N. | aspirującymi |
aspirującymi |
aspirującymi |
aspirującymi |
Ms. | aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
Inne uwagi
Zwykle imb
Składnia
![]() |
+ | aspirować | + |
CO
|
4. zanieczyszczenia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt budowa i funkcjonowanie organizmów zwierzęcych
Cytaty
Dzieci charakteryzuje większa wentylacja minutowa, czyli większa liczba oddechów na minutę w porównaniu do dorosłych. Tym samym w ciągu minuty aspirują więcej substancji toksycznych do dróg oddechowych źródło: Internet: zdrowie.radiozet.pl |
|
Jeśli włożymy maseczkę za 5 zł kupioną w aptece, to nijak nas nie uchroni, bo pani wydycha powietrze i ta maseczka staje się wilgotna. W maseczce zatrzymuje się wtedy całe mnóstwo pyłów, które pani pod ciśnieniem znowu aspiruje do swojego organizmu. źródło: Internet: radiokrakow.pl/sport/biegowa-grupa-wsparcia-smog-czyli-powracajacy-temat |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
1 os. |
aspiruję |
aspirujemy |
|||
2 os. |
aspirujesz |
aspirujecie |
|||
3 os. |
aspiruje |
aspirują |
Czas przeszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
aspirowałem +(e)m aspirował |
aspirowałam +(e)m aspirowała |
aspirowałom +(e)m aspirowało |
aspirowaliśmy +(e)śmy aspirowali |
aspirowałyśmy +(e)śmy aspirowały |
2 os. |
aspirowałeś +(e)ś aspirował |
aspirowałaś +(e)ś aspirowała |
aspirowałoś +(e)ś aspirowało |
aspirowaliście +(e)ście aspirowali |
aspirowałyście +(e)ście aspirowały |
3 os. |
aspirował |
aspirowała |
aspirowało |
aspirowali |
aspirowały |
bezosobnik: aspirowano
Czas przyszły
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
będę aspirował będę aspirować |
będę aspirowała będę aspirować |
będę aspirowało będę aspirować |
będziemy aspirowali będziemy aspirować |
będziemy aspirowały będziemy aspirować |
2 os. |
będziesz aspirował będziesz aspirować |
będziesz aspirowała będziesz aspirować |
będziesz aspirowało będziesz aspirować |
będziecie aspirowali będziecie aspirować |
będziecie aspirowały będziecie aspirować |
3 os. |
będzie aspirował będzie aspirować |
będzie aspirowała będzie aspirować |
będzie aspirowało będzie aspirować |
będą aspirowali będą aspirować |
będą aspirowały będą aspirować |
Tryb rozkazujący
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
1 os. |
aspirujmy |
|
2 os. |
aspiruj |
aspirujcie |
Tryb warunkowy
liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|---|
m | ż | n | mo | -mo | |
1 os. |
aspirowałbym bym aspirował |
aspirowałabym bym aspirowała |
aspirowałobym bym aspirowało |
aspirowalibyśmy byśmy aspirowali |
aspirowałybyśmy byśmy aspirowały |
2 os. |
aspirowałbyś byś aspirował |
aspirowałabyś byś aspirowała |
aspirowałobyś byś aspirowało |
aspirowalibyście byście aspirowali |
aspirowałybyście byście aspirowały |
3 os. |
aspirowałby by aspirował |
aspirowałaby by aspirowała |
aspirowałoby by aspirowało |
aspirowaliby by aspirowali |
aspirowałyby by aspirowały |
bezosobnik: aspirowano by
bezokolicznik: aspirować
imiesłów przysłówkowy współczesny:
aspirując
gerundium: aspirowanie
rodzaj gramatyczny: ndk
liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
---|---|---|
M. | aspirowanie |
aspirowania |
D. | aspirowania |
aspirowań |
C. | aspirowaniu |
aspirowaniom |
B. | aspirowanie |
aspirowania |
N. | aspirowaniem |
aspirowaniami |
Ms. | aspirowaniu |
aspirowaniach |
W. | aspirowanie |
aspirowania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: aspirujący
liczba pojedyncza | |||||
---|---|---|---|---|---|
m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
M. | aspirujący |
aspirujący |
aspirujący |
aspirujące |
aspirująca |
D. | aspirującego |
aspirującego |
aspirującego |
aspirującego |
aspirującej |
C. | aspirującemu |
aspirującemu |
aspirującemu |
aspirującemu |
aspirującej |
B. | aspirującego |
aspirującego |
aspirujący |
aspirujące |
aspirującą |
N. | aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującą |
Ms. | aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującej |
liczba mnoga | ||||
---|---|---|---|---|
p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
M. | aspirujący |
aspirujący |
aspirujące |
aspirujące |
D. | aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
C. | aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
aspirującym |
B. | aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
aspirujące |
N. | aspirującymi |
aspirującymi |
aspirującymi |
aspirującymi |
Ms. | aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
aspirujących |
Składnia
![]() |
+ | aspirować | + |
CO +
(DOKĄD)
|