UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

piątek

Chronologizacja

1402, SStp

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. piątek
piątki
D. piątku
piątków
C. piątkowi
piątkom
B. piątek
piątki
N. piątkiem
piątkami
Ms. piątku
piątkach
W. piątku
piątki

Pochodzenie

psł. *pętъkъ

Forma prasłowiańska od psł. *pętъ 'piąty', zapewne uniwerbizacja wyrażenia *pętъ dьnь 'piąty dzień'; zob. piąty I

Definicja

piąty dzień tygodnia, między czwartkiem a sobotą

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu kalendarz i miary czasu

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  dzień

Połączenia

  • miniony, ostatni, poprzedni, ubiegły, zeszły; nadchodzący, najbliższy, przyszły; każdy, pierwszy; cały; wolny; świąteczny piątek; wszystkie piątki
  • (pierwszy, drugi, ...) piątek miesiąca
  • piątek trzynastego
  • piątek i sobota; czwartek i piątek
  • jest, był piątek
  • mamy piątek
  • co piątek; od (poniedziałku) do piątku, od piątku do (soboty, niedzieli, ...), na piątek; w piątek, w piątki; z wyjątkiem piątków, w nocy z czwartku na piątek

Cytaty

Z policyjnych analiz wynika, że dniem, w którym najczęściej dochodzi do wypadków, jest piątek. Ten dzień jest także najbardziej katastrofalny w skutkach, najwięcej było zabitych i rannych.

źródło: NKJP: (baja): Najmniej bezpiecznie na „krajówce”, Dziennik Polski, 2003-01-18

Policja została zaalarmowana w nocy z czwartku na piątek.

źródło: NKJP: Łukasz Zep: Skradziono komputer z danymi pracowników, Tygodnik Tucholski, 2008

Bez zmian pozostaną godziny przyjmowania petentów. Od poniedziałku do piątku będą załatwiani w godzinach od 7.30 do 15.30.

źródło: NKJP: (w): Paszport gdzie indziej, Nowiny Raciborskie, 2003-10-08

Dawniej przygotowania do Bożego Narodzenia trwały długo, bo rozpoczynały się wraz z pierwszymi dniami Adwentu. Poszczono nie tak jak obecnie w piątki, ale przez cały tydzień.

źródło: NKJP: R.Nadaj: Opowieść Grzegorza Russaka: Polacy i ich wigilijna tradycja, Tygodnik Ciechanowski, 2003-12-23

Skróty

pt.

Frazeologizmy

czarny piątek
w świątek, piątek
w świątek czy piątek
świątek czy piątek
świątek, piątek i niedziela
w świątek, piątek i niedzielę
świątek, piątek
Wielki Piątek
Data ostatniej modyfikacji: 31.10.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json