UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kapuza

kapuca

Chronologizacja

2 połowa XVIII w., Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kapuza
kapuzy
D. kapuzy
kapuz
C. kapuzie
kapuzom
B. kapuzę
kapuzy
N. kapuzą
kapuzami
Ms. kapuzie
kapuzach
W. kapuzo
kapuzy

Pochodzenie

niem. Kapuze

1. część ubrania

Definicja

nakrycie głowy w formie stożka, przyszytego lub przyłączonego czymś do bluzy, kurtki, płaszcza lub habitu

Warianty

  • kapuca

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kaptur, kapturek

Cytaty

Gdy w umówionym terminie mieszkanka Bochni odwiedziła sklep, dowiedziała się, że kurtka nie może być reklamowana. - Powodem było to, że nie dołączyłam do niej kapuzy [...].

źródło: NKJP: (MAW): Wadliwy… sprzedawca, Gazeta Krakowska, 2004-12-17

Dawniej mówiono tak nie tylko o ludziach, którzy byli w biedzie („łapciuch”, „hołota”), ale też o laikach franciszkańskich, którzy mieli, w odróżnieniu od innych, łatę na kapuzie.

źródło: NKJP: Jerzy Bralczyk: Brat, który łatwo się zaprzyjaźnia, Dziennik Polski, 2008-02-29

Wracaj tutaj, szybciutko! - ojciec w ostatniej chwili łapie za kapuzę małego pyrtka, zajętego połykaniem olbrzymiej waty cukrowej, ratując go przed wdepnięciem w największą kałużę.

źródło: NKJP: (rek): Deszcz nie przegonił, Gazeta Krakowska, 2002-05-27

Była sobie raz dziewczynka. A ponieważ miała fantastyczną, czerwoną bluzę z kapuzą, nazywano ją Czerwonym Kapturkiem.

źródło: NKJP: Kinga Dunin: Obciach, 1999

Jak jej wszystkie zazdrościłyśmy tego kożuszka! A potem trochę chyba staniały, bo nagle wszyscy zaczęli chodzić w długich, krótkich, w łatki, bez, z obszyciami, „kotami”, kapuzami...

źródło: NKJP: Halina Kraczyńska: W kożuchu do Unii, Gazeta Krakowska, 2002-11-09

2. nakrycie głowy

Definicja

duże, futrzane nakrycie głowy, przeważnie z osłoną na uszy, noszone dawniej przez mężczyzn

Warianty

  • kapuca

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie ozdoby i dodatki

Cytaty

Chętnie wkładano magierki, a okazjonalnie, pochodzące z głębokiego średniowiecza kiwiory oraz kapuzy, futrzane czapki spuszczane, z klapami na uszy i kark.

źródło: Internet: wilanow-palac.pl

Na głowie dragoni nosili kapuzy lub futrzane czapki, które wyparły z użycia kapelusze.

źródło: Internet: historycy.org

Mężczyźni nosili na głowach czapy baranie, zwane kapuzami.

źródło: Internet: sp321.pl.pl

Jest już spóźniona, po wyjściu z metra w biegu mija leżącego na ławce człowieka. – Miał na sobie łachmany, kapucę na głowie. Takich na ulicach w Montrealu jest dużo.

źródło: KWJP: Jezus w mieście, Gość Niedzielny, 2012-04-04

Data ostatniej modyfikacji: 16.12.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json