UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chapnąć

Chronologizacja

1745, Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. chapać

1. chwycić

Definicja

pot.

gwałtownie otworzyć i zamknąć pysk lub usta, aby coś chwycić

Warianty

rzadziej chapsnąć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:

chłapnąć

Cytaty

	A jak będziecie nad Nilem, to uważajcie, żeby was przypadkiem krokodyl nie chapnął. To się tam zdarza. źródło: NKJP: Marian Brandys: Śladami Stasia i Nel, 1974
	Hepi zwiewał, a podczas każdego chapnięcia psiej czeluści wyginał miednicę do przodu. źródło: NKJP: Radovan Brenkus: Nieskończenie błękitna zabawa, Akant, 2008-10
	Margerita w amoku wyrwała mu z ręki połówkę ciastka i pożarła jednym chapnięciem. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Róża Selerbergu, 2006
	Chapnął ze stołu jeszcze jeden kawałek cukru, a następnie zgrabnym susem pokonał odległość ze stołka do parapetu i wymknął się przez uchylone okno. źródło: NKJP: Ewa Białołęcka: Kamień na szczycie Kroniki Drugiego Kręgu Księga II, 2002

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	chapnę	chapniemy
2 os.	chapniesz	chapniecie
3 os.	chapnie	chapną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	chapnąłem +(e)m chapnął	chapnęłam +(e)m chapnęła	chapnęłom +(e)m chapnęło	chapnęliśmy +(e)śmy chapnęli	chapnęłyśmy +(e)śmy chapnęły
2 os.	chapnąłeś +(e)ś chapnął	chapnęłaś +(e)ś chapnęła	chapnęłoś +(e)ś chapnęło	chapnęliście +(e)ście chapnęli	chapnęłyście +(e)ście chapnęły
3 os.	chapnął	chapnęła	chapnęło	chapnęli	chapnęły

bezosobnik: chapnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		chapnijmy
2 os.	chapnij	chapnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	chapnąłbym bym chapnął	chapnęłabym bym chapnęła	chapnęłobym bym chapnęło	chapnęlibyśmy byśmy chapnęli	chapnęłybyśmy byśmy chapnęły
2 os.	chapnąłbyś byś chapnął	chapnęłabyś byś chapnęła	chapnęłobyś byś chapnęło	chapnęlibyście byście chapnęli	chapnęłybyście byście chapnęły
3 os.	chapnąłby by chapnął	chapnęłaby by chapnęła	chapnęłoby by chapnęło	chapnęliby by chapnęli	chapnęłyby by chapnęły

bezosobnik: chapnięto by

bezokolicznik: chapnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: chapnąwszy

gerundium: chapnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	chapnięcie	chapnięcia
D.	chapnięcia	chapnięć
C.	chapnięciu	chapnięciom
B.	chapnięcie	chapnięcia
N.	chapnięciem	chapnięciami
Ms.	chapnięciu	chapnięciach
W.	chapnięcie	chapnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: chapnięty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chapnięty	chapnięty	chapnięty	chapnięte	chapnięta
D.	chapniętego	chapniętego	chapniętego	chapniętego	chapniętej
C.	chapniętemu	chapniętemu	chapniętemu	chapniętemu	chapniętej
B.	chapniętego	chapniętego	chapnięty	chapnięte	chapniętą
N.	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętą
Ms.	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chapnięci	chapnięci	chapnięte	chapnięte
D.	chapniętych	chapniętych	chapniętych	chapniętych
C.	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętym
B.	chapniętych	chapniętych	chapniętych	chapnięte
N.	chapniętymi	chapniętymi	chapniętymi	chapniętymi
Ms.	chapniętych	chapniętych	chapniętych	chapniętych

odpowiednik aspektowy: chapać

Składnia

chapnąć

KOGO/CO

2. zjeść

Definicja

pot.

zjeść coś szybko

Warianty

rzadziej chapsnąć

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zjeść

Cytaty

Zamówiłem jeszcze jedną porcję - oraz trochę spirytusowego octu. Skropiłem, chapnąłem i popiłem kieliszkiem pięknie zmrożonej przez Chłopa „gorzałki z przerębli”.

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Między panem, chłopem a kontrabasistą, Gazeta Wyborcza, 1996-01-05

[...] w tej potwornej konstrukcji chodzi o to, że można sobie podjechać samochodem i chapnąć coś z grilla nie wychodząc na zewnątrz.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	chapnę	chapniemy
2 os.	chapniesz	chapniecie
3 os.	chapnie	chapną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	chapnąłem +(e)m chapnął	chapnęłam +(e)m chapnęła	chapnęłom +(e)m chapnęło	chapnęliśmy +(e)śmy chapnęli	chapnęłyśmy +(e)śmy chapnęły
2 os.	chapnąłeś +(e)ś chapnął	chapnęłaś +(e)ś chapnęła	chapnęłoś +(e)ś chapnęło	chapnęliście +(e)ście chapnęli	chapnęłyście +(e)ście chapnęły
3 os.	chapnął	chapnęła	chapnęło	chapnęli	chapnęły

bezosobnik: chapnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		chapnijmy
2 os.	chapnij	chapnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	chapnąłbym bym chapnął	chapnęłabym bym chapnęła	chapnęłobym bym chapnęło	chapnęlibyśmy byśmy chapnęli	chapnęłybyśmy byśmy chapnęły
2 os.	chapnąłbyś byś chapnął	chapnęłabyś byś chapnęła	chapnęłobyś byś chapnęło	chapnęlibyście byście chapnęli	chapnęłybyście byście chapnęły
3 os.	chapnąłby by chapnął	chapnęłaby by chapnęła	chapnęłoby by chapnęło	chapnęliby by chapnęli	chapnęłyby by chapnęły

bezosobnik: chapnięto by

bezokolicznik: chapnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: chapnąwszy

gerundium: chapnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	chapnięcie	chapnięcia
D.	chapnięcia	chapnięć
C.	chapnięciu	chapnięciom
B.	chapnięcie	chapnięcia
N.	chapnięciem	chapnięciami
Ms.	chapnięciu	chapnięciach
W.	chapnięcie	chapnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: chapnięty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chapnięty	chapnięty	chapnięty	chapnięte	chapnięta
D.	chapniętego	chapniętego	chapniętego	chapniętego	chapniętej
C.	chapniętemu	chapniętemu	chapniętemu	chapniętemu	chapniętej
B.	chapniętego	chapniętego	chapnięty	chapnięte	chapniętą
N.	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętą
Ms.	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chapnięci	chapnięci	chapnięte	chapnięte
D.	chapniętych	chapniętych	chapniętych	chapniętych
C.	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętym
B.	chapniętych	chapniętych	chapniętych	chapnięte
N.	chapniętymi	chapniętymi	chapniętymi	chapniętymi
Ms.	chapniętych	chapniętych	chapniętych	chapniętych

odpowiednik aspektowy: chapać

Składnia

chapnąć

3. zdobyć

Definicja

pot.

zdobyć coś wartościowego, niekoniecznie uczciwie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

zdobyć

Cytaty

	Chapnęliśmy ukradkiem deski z budowy i zrobiliśmy w tej pralni salkę amfiteatralną. źródło: NKJP: Katarzyna Kachel: Chłopak, który został królem, Gazeta Krakowska, 2006-10-13
	- Trzeba strajkować bezterminowo. Tylko obawiam się, czy nam zapłacą za czas strajku? Jeżeli mi chapną milion za bezterminowy, to już świadczeń nie opłacę. źródło: NKJP: Olena Skwieciński, Szcz: Obyś dzieci uczył..., Gazeta Wyborcza, 1993-05-10
	Mówiąc inaczej, na papierze „zniszczył” drogi, mosty i przepusty byle tylko chapnąć 6,5 mln złotych na konto gminy na likwidację szkód powodziowych. źródło: NKJP: Konstanty Migdał: Chmury nad Tymbarkiem, Gazeta Krakowska, 2001-08-31
	Co do prywatyzacji, to ktoś próbował chapnąć ośrodek za bezcen, doprowadzając go do upadku. źródło: NKJP: Wyciąganie złotej żyły, Dziennik Polski, 2001-11-23

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	chapnę	chapniemy
2 os.	chapniesz	chapniecie
3 os.	chapnie	chapną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	chapnąłem +(e)m chapnął	chapnęłam +(e)m chapnęła	chapnęłom +(e)m chapnęło	chapnęliśmy +(e)śmy chapnęli	chapnęłyśmy +(e)śmy chapnęły
2 os.	chapnąłeś +(e)ś chapnął	chapnęłaś +(e)ś chapnęła	chapnęłoś +(e)ś chapnęło	chapnęliście +(e)ście chapnęli	chapnęłyście +(e)ście chapnęły
3 os.	chapnął	chapnęła	chapnęło	chapnęli	chapnęły

bezosobnik: chapnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		chapnijmy
2 os.	chapnij	chapnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	chapnąłbym bym chapnął	chapnęłabym bym chapnęła	chapnęłobym bym chapnęło	chapnęlibyśmy byśmy chapnęli	chapnęłybyśmy byśmy chapnęły
2 os.	chapnąłbyś byś chapnął	chapnęłabyś byś chapnęła	chapnęłobyś byś chapnęło	chapnęlibyście byście chapnęli	chapnęłybyście byście chapnęły
3 os.	chapnąłby by chapnął	chapnęłaby by chapnęła	chapnęłoby by chapnęło	chapnęliby by chapnęli	chapnęłyby by chapnęły

bezosobnik: chapnięto by

bezokolicznik: chapnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: chapnąwszy

gerundium: chapnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	chapnięcie	chapnięcia
D.	chapnięcia	chapnięć
C.	chapnięciu	chapnięciom
B.	chapnięcie	chapnięcia
N.	chapnięciem	chapnięciami
Ms.	chapnięciu	chapnięciach
W.	chapnięcie	chapnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: chapnięty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chapnięty	chapnięty	chapnięty	chapnięte	chapnięta
D.	chapniętego	chapniętego	chapniętego	chapniętego	chapniętej
C.	chapniętemu	chapniętemu	chapniętemu	chapniętemu	chapniętej
B.	chapniętego	chapniętego	chapnięty	chapnięte	chapniętą
N.	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętą
Ms.	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chapnięci	chapnięci	chapnięte	chapnięte
D.	chapniętych	chapniętych	chapniętych	chapniętych
C.	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętym
B.	chapniętych	chapniętych	chapniętych	chapnięte
N.	chapniętymi	chapniętymi	chapniętymi	chapniętymi
Ms.	chapniętych	chapniętych	chapniętych	chapniętych

odpowiednik aspektowy: chapać

Składnia

chapnąć

4. zgarnąć

Definicja

pot.

zatrzymać i aresztować

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa policja i inne służby mundurowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:

zgarnąć

Cytaty

– Tego pierwszego napastnika to nie widziałem, ale ten drugi skakał akurat jak przechodziłem – opowiada naoczny świadek zdarzenia. – Tylko jęknął i zaczął biec. Ale na jednej sprawnej nodze nie szło mu to za dobrze. No to go chapnęli.

źródło: NKJP: Mariusz Pietrzyk: Połamali kobiecie żebra, Trybuna Śląska, 2000-12-13

Wzięli go i pytają: „Wy jesteście ułan?” „Tak”. „A z którego pułku...? A pieniądze skąd...? A po polsku to źle mówicie...” No i chapnęli go jako szpiega.

źródło: NKJP: Kisielewski Stefan: Abecadło Kisiela, 1990

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	chapnę	chapniemy
2 os.	chapniesz	chapniecie
3 os.	chapnie	chapną

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	chapnąłem +(e)m chapnął	chapnęłam +(e)m chapnęła	chapnęłom +(e)m chapnęło	chapnęliśmy +(e)śmy chapnęli	chapnęłyśmy +(e)śmy chapnęły
2 os.	chapnąłeś +(e)ś chapnął	chapnęłaś +(e)ś chapnęła	chapnęłoś +(e)ś chapnęło	chapnęliście +(e)ście chapnęli	chapnęłyście +(e)ście chapnęły
3 os.	chapnął	chapnęła	chapnęło	chapnęli	chapnęły

bezosobnik: chapnięto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		chapnijmy
2 os.	chapnij	chapnijcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	chapnąłbym bym chapnął	chapnęłabym bym chapnęła	chapnęłobym bym chapnęło	chapnęlibyśmy byśmy chapnęli	chapnęłybyśmy byśmy chapnęły
2 os.	chapnąłbyś byś chapnął	chapnęłabyś byś chapnęła	chapnęłobyś byś chapnęło	chapnęlibyście byście chapnęli	chapnęłybyście byście chapnęły
3 os.	chapnąłby by chapnął	chapnęłaby by chapnęła	chapnęłoby by chapnęło	chapnęliby by chapnęli	chapnęłyby by chapnęły

bezosobnik: chapnięto by

bezokolicznik: chapnąć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: chapnąwszy

gerundium: chapnięcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	chapnięcie	chapnięcia
D.	chapnięcia	chapnięć
C.	chapnięciu	chapnięciom
B.	chapnięcie	chapnięcia
N.	chapnięciem	chapnięciami
Ms.	chapnięciu	chapnięciach
W.	chapnięcie	chapnięcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: chapnięty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	chapnięty	chapnięty	chapnięty	chapnięte	chapnięta
D.	chapniętego	chapniętego	chapniętego	chapniętego	chapniętej
C.	chapniętemu	chapniętemu	chapniętemu	chapniętemu	chapniętej
B.	chapniętego	chapniętego	chapnięty	chapnięte	chapniętą
N.	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętą
Ms.	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	chapnięci	chapnięci	chapnięte	chapnięte
D.	chapniętych	chapniętych	chapniętych	chapniętych
C.	chapniętym	chapniętym	chapniętym	chapniętym
B.	chapniętych	chapniętych	chapniętych	chapnięte
N.	chapniętymi	chapniętymi	chapniętymi	chapniętymi
Ms.	chapniętych	chapniętych	chapniętych	chapniętych

Składnia

chapnąć

KOGO

Data ostatniej modyfikacji: 07.08.2017